Linux/System plików/Drzewo katalogów
W systemie GNU/Linux podstawowa struktura katalogów jest dość ściśle określona wg FHS (Filesystem Hierarchy Standard). Przede wszystkim w katalogu głównym: /, (tzw. katalog "root"), jest tylko kilka katalogów, nie powinno umieszczać się w nim żadnych dodatkowych plików czy katalogów. Nie spowoduje to bynajmniej nieprawidłowego działania systemu, ale jest to ogólnie przyjęty i dość restrykcyjnie przestrzegany standard, dzięki czemu system katalogów jest przejrzysty.
W katalogu głównym poszczególne katalogi mają ściśle określone przeznaczenie:
| katalog | co zawiera |
|---|---|
| /bin | binarne (wykonywalne) pliki najbardziej podstawowych narzędzi systemowych |
| /boot | pliki niezbędne do uruchomienia systemu (kernel, initrd, pliki bootloadera - w przypadku GRUB) |
| /dev | znajdujące się tutaj pliki nie są faktycznie plikami na dysku, lecz odnoszą się do urządzeń - za ich pośrednictwem system komunikuje się z urządzeniami (komunikacja niskopoziomowa) |
| /etc | pliki konfiguracyjne, ustawienia systemowe |
| /home | pliki określające ustawienia każdego użytkownika, ponadto jest on przeznaczony na zapisywanie danych, np. dokumentów, obrazków, muzyki i wszelkich plików których używamy na co dzień |
| /lib | systemowe biblioteki dzielone (shared libraries), zawierające funkcje które są wykonywane przez wiele różnych programów |
| /media | stąd mamy dostęp do nośników wyjmowanych (miejsce montowania nośników wymiennych) (np. pendrive, CD-ROM) |
| /mnt | tutaj natomiast są "montowane" dyski (w dystrybucjach takich jak Ubuntu, dyski są montowane w /media) |
| /proc | wirtualny katalog, zawierający dane o aktualnie uruchomionych procesach |
| /root | ustawienia użytkownika root - głównego administratora każdego systemu uniksowego, który ma maksymalne uprawnienia |
| /sbin | pliki wykonywalne poleceń, które mogą być wykonywane tylko przez administratora |
| /tmp | pliki tymczasowe |
| /usr | dodatkowe programy, które umożliwiają pracę zwykłemu użytkownikowi systemu |
| /var | pliki systemowe, ale których zawartość często się zmienia, jak logi programów/systemu, pliki html czy skrypty php/cgi wykorzystywane przez serwer www - inaczej mówiąc są to dane zapisywane przez system i ważniejsze programy |
Ponadto z uwagi na to, że katalog główny w Linuksie musi być odrębną partycją, znajduje się tu również katalog: lost+found, w którym system plików umieszcza zagubione pliki (np. z powodu błędów na dysku).
Katalogi[edytuj]
Należy zwrócić uwagę, że jest tylko jeden główny katalog. Wszystkie dyski, czy to partycje na twardym dysku, czy CDROM, są "montowane" - sposób polega na tym, że ich zawartość jest widziana w pewnym katalogu.
Dla przykładu, jeżeli mamy partycję FAT32, i jest ona zamontowana w katalogu
/mnt/windows
to w tym katalogu, zwanym punktem montowania będziemy widzieli pliki i katalogi, które znajdują się w głównym katalogu tej partycji. Jeżeli więc w systemie MS Windows mieliśmy plik:
c:\autoexec.bat
to w naszym przypadku będziemy go widzieli jako
/mnt/windows/autoexec.bat
Więcej w Linux/System plików/Montowanie i demontowanie
Montowanie CD-ROMu[edytuj]
Istnieje ogólnie przyjęta praktyka tworzenia pliku
/cdrom
w katalogu głównym, który jest dowiązaniem do katalogu, gdzie montujemy CD-ROM. Standardowo CD-ROM jest montowany w katalogu
/media/cdrom
W niektórych dystrybucjach CD-ROM jest montowany w katalogu /mnt, mimo że katalog ten jest przeznaczony dla dysków dostępnych stale w komputerze (nie wymiennych).
Często spotyka się w katalogu głównym plik - dowiązanie symboliczne do kernela, np.
/vmlinuz
który może być dowiązaniem np. do
/boot/vmlinuz-2.6.15-2-586
Opis poszczególnych katalogów[edytuj]
/home[edytuj]
W tym katalogu są tworzone podkatalogi, osobno dla każdego użytkownika. Z reguły, katalog taki ma dokładnie tę samą nazwę jak użytkownik, do którego należy. Przykładowo, jeżeli mamy w systemie użytkowników "maciek" i "ania", to będą oni mieli odpowiednio katalogi domowe /home/maciek i /home/ania.
Użytkownik, w celu odwołania się do swojego katalogu domowego, nie musi wpisywać jego ścieżki dostępu, a jedynie skrót
~
dla przykładu, aby w konsoli przejść do swojego katalogu domowego, wystarczy wpisać
cd ~
(w przypadku tego polecenia - wystarczy nawet samo cd, ponieważ wtedy domyślną opcją jest właśnie "~").
