Podstawy teorii muzyki/Oznaczenia metrum

Z Wikibooks, biblioteki wolnych podręczników.
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Takt[edytuj]

Kreski taktowe dzielą pięciolinię na równe fragmenty, nazywane taktami:


\relative a'{ r1 | r | r | r | \break }

Istnieje kilka rodzajów kresek taktowych. Podwójna kreska oddziela części utworu. Podwójna kreska z drugą kreską pogrubioną kończy utwór.


\relative a'{ r1 | r | r | r \bar "||" }

\relative a'{ r1 | r | r | r \bar "|." }

Kreski taktowe z dwukropkiem oznaczają, że znajdujący się pomiędzy nimi fragment utworu należy powtórzyć.


\relative a'{ r1 \bar "|:" r | r \bar ":|" r | \break }

Czasami drugie powtórzenie ma inne zakończenie niż pierwsze. Różne zakończenia oznacza się w ten sposób:


\relative c'{
\repeat volta 2 { c4 d e f | }
\alternative {
  { c2 e | }
  { f2 g | }
}
c1
}

Metrum[edytuj]

Metrum to schemat rytmiczny taktu. Określa, z ilu i jakich jednostek rytmicznych składa się takt, oraz gdzie pada akcent.

Metrum zapisuje się na początku taktu w postaci pary cyfr. Dolna cyfra oznacza, z jakich jednostek rytmicznych składa się takt: 1 to cała nuta, 2 – półnuta, 4 – ćwierćnuta itd. Górna cyfra określa, ile takich jednostek mieści się w takcie: np. 2/4 to takt długości dwóch ćwierćnut (czyli półnuty), a 3/8 – długości trzech ósemek (czyli półtorej ćwierćnuty).


\relative a'{
\time 2/4 a4 a | a a | a a }

\relative a'{
\time 3/8 \autoBeamOff
a8 a a | a a a | a a a }

Metrum 4/4 zwyczajowo oznaczane jest stylizowaną literą C:


\relative a'{
\time 4/4 a4 a a a | a a a a | a a a a}

Akcent to miejsce w takcie, w którym przypada dźwięk wykonany mocniej od innych. Może to być głośniej zagrana nuta, w śpiewie – zaakcentowana sylaba, lub po prostu mocniejsze uderzenie perkusji. W niektórych tańcach (np. w polonezie) pierwszy krok w każdym takcie jest dłuższy od pozostałych; z kolei np. w mazurku dwa końcowe kroki są głośniejsze od innych (z przytupem).

Zobacz też[edytuj]