Pruski/Lekcja23

Lakciōni 23

<71>

Tym schematem odmieniają się np. czasowniki gūztun (wyrzucić), īmtun (brać, wziąć), izgūztwei (robić kupę).

• Przykład odmiany czasownika gūztun:

	Czas teraźniejszy	Czas przeszły
1. os. lp.	gūza	gūzi
2. os. lp.	gūza	gūzi
3. os. lp.	gūza	gūzi
1. os. lm.	gūzimai	gūzimai
2. os. lm.	gūzitei	gūzitei
3. os. lm.	gūza	gūzi

• Przykład odmiany czasownika īmtun:

	Czas teraźniejszy	Czas przeszły
1. os. lp.	imma	immi
2. os. lp.	imma	immi
3. os. lp.	imma	immi
1. os. lm.	immimai	immimai
2. os. lm.	immitei	immitei
3. os. lm.	imma	immi

• W odmianie czasowników, w których przed zmienną końcówką stoi litera s, w większości przypadków następuje wymiana głoski s na t lub d, np.:

a) s ⇒ t, przykład odmiany czasownika aumestun (upuścić; zgubić, stracić):

	Czas teraźniejszy	Czas przeszły
1. os. lp.	aumetta	aumetti
2. os. lp.	aumetta	aumetti
3. os. lp.	aumetta	aumetti
1. os. lm.	aumettimai	aumettimai
2. os. lm.	aumettitei	aumettitei
3. os. lm.	aumetta	aumetti

b) s ⇒ d, przykład odmiany czasownika pīstun (nieść):

	Czas teraźniejszy	Czas przeszły
1. os. lp.	pīda	pīdi
2. os. lp.	pīda	pīdi
3. os. lp.	pīda	pīdi
1. os. lm.	pīdimai	pīdimai
2. os. lm.	pīditei	pīditei
3. os. lm.	pīda	pīdi

<75>

Tym schematem odmieniają się np. czasowniki kāuptun (kupić), līztwei (włazić, leźć), teīktun (stworzyć), dēlbtun (bić), tēnstun (ciągnąć), wektwei (krzyczeć).

• Przykład odmiany czasownika teīktun:

	Czas teraźniejszy	Czas przeszły
1. os. lp.	teīke	teīki
2. os. lp.	teīke	teīki
3. os. lp.	teīke	teīki
1. os. lm.	teīkimai	teīkimai
2. os. lm.	teīkitei	teīkitei
3. os. lm.	teīke	teīki

• Przykład odmiany czasownika kāuptun:

	Czas teraźniejszy	Czas przeszły
1. os. lp.	kāupja	kāupi
2. os. lp.	kāupja	kāupi
3. os. lp.	kāupja	kāupi
1. os. lm.	kāupimai	kāupimai
2. os. lm.	kāupitei	kāupitei
3. os. lm.	kāupja	kāupi

W odmianie <75>, podobnie jak we wcześniej omawianych odmianach <37> i <40>, zachodzą poniższe zależności:
• be ⇒ bja, np. As dēlbe ⇒ As dēlbja
• pe ⇒ pja, np. As kāupe ⇒ As kāupja
• me ⇒ mja, np. As gremme ⇒ As gremmja
• se ⇒ ša, np. As tēnse ⇒ As tēnša
• ze ⇒ ža, np. As līze ⇒ As līža

• Czasowniki z końcówką -stun/stwei:

a) s ⇒ t, przykład odmiany czasownika nērstwei (złościć się):

	Czas teraźniejszy	Czas przeszły
1. os. lp.	nērte	nērti
2. os. lp.	nērte	nērti
3. os. lp.	nērte	nērti
1. os. lm.	nērtimai	nērtimai
2. os. lm.	nērtitei	nērtitei
3. os. lm.	nērte	nērti

b) s ⇒ d, przykład odmiany czasownika gēistwei (czekać):

	Czas teraźniejszy	Czas przeszły
1. os. lp.	gēide	gēidi
2. os. lp.	gēide	gēidi
3. os. lp.	gēide	gēidi
1. os. lm.	gēidimai	gēidimai
2. os. lm.	gēiditei	gēiditei
3. os. lm.	gēide	gēidi

• W części czasowników dochodzi do wymiany e ⇒ ī w cz. przeszłym, np. w czasownikach auwertun (zamknąć, zamykać) i gremtun (śpiewać), przykład odmiany czasownika auwertun:

	Czas teraźniejszy	Czas przeszły
1. os. lp.	auwerre	auwīri
2. os. lp.	auwerre	auwīri
3. os. lp.	auwerre	auwīri
1. os. lm.	auwerrimai	auwīrimai
2. os. lm.	auwerritei	auwīritei
3. os. lm.	auwerre	auwīri