Przyroda/Burza, tęcza, ulewny deszcz, huragan, zawieja śnieżna – jak powstają i jakie mają skutki
Burza, tęcza, ulewny deszcz, huragan, zawieja śnieżna – jak powstają i jakie mają skutki
[edytuj]W pogodzie mogą występować zjawiska spokojne i przyjemne, ale także bardzo groźne. Do ważnych zjawisk należą: burza, tęcza, ulewny deszcz, huragan i zawieja śnieżna. Każde z nich powstaje w inny sposób i ma inne skutki dla ludzi i przyrody.
Burza
[edytuj]Burza to zjawisko, podczas którego pojawiają się pioruny, grzmoty, często silny wiatr i intensywny deszcz.
Jak powstaje burza:
- w ciepły dzień ogrzane, wilgotne powietrze unosi się do góry,
- powstają wysokie, ciemne chmury burzowe,
- wewnątrz chmur gromadzą się ładunki elektryczne,
- nagle pojawiają się wyładowania elektryczne, czyli pioruny,
- po błysku słychać grzmot (dźwięk rozgrzanego, gwałtownie rozszerzającego się powietrza).
Skutki burzy:
- gwałtowne opady deszczu,
- silne podmuchy wiatru,
- możliwość uszkodzenia drzew, dachów, linii energetycznych,
- miejscowe podtopienia,
- dla przyrody – duża ilość wody i chwilowe ochłodzenie.
Podczas burzy trzeba szukać schronienia w budynku i nie przebywać pod samotnymi drzewami ani na odkrytym terenie.
Tęcza
[edytuj]Tęcza to barwny łuk na niebie, który pojawia się zwykle po deszczu, gdy świeci Słońce.
Jak powstaje tęcza:
- w powietrzu po deszczu unoszą się krople wody,
- promienie słoneczne wpadają do kropli,
- w kroplach światło białe rozszczepia się na wiele barw,
- do oka obserwatora docierają promienie w różnych kolorach,
- widzimy wtedy łuk złożony z barw: czerwonej, pomarańczowej, żółtej, zielonej, niebieskiej i fioletowej.
Skutki tęczy:
- nie jest groźna, to jedynie zjawisko świetlne,
- informuje, że w pobliżu padał lub pada deszcz, a jednocześnie świeci Słońce,
- jest często uważana za piękne, radosne zjawisko pogodowe.
Tęczę najlepiej widać, gdy stoimy tyłem do Słońca, a przed nami pada deszcz.
Ulewny deszcz
[edytuj]Ulewny deszcz to bardzo silny, intensywny opad, w czasie którego w krótkim czasie spada dużo wody.
Jak powstaje ulewny deszcz:
- tworzą się rozbudowane, gęste chmury deszczowe,
- zawierają one dużo kropli wody,
- kiedy krople stają się ciężkie, szybko spadają na ziemię,
- często ulewny deszcz towarzyszy burzy lub przechodzeniu frontu atmosferycznego.
Skutki ulewnego deszczu:
- tworzenie się kałuż i szybkich strumieni na ulicach,
- utrudnienia w ruchu drogowym,
- możliwość podtopień piwnic i niskich terenów,
- wymywanie gleby, szczególnie na stromych zboczach,
- jednocześnie uzupełnianie wody w glebie, rzekach i zbiornikach.
Podczas ulewy warto schronić się w budynku i uważać na śliskie nawierzchnie.
Huragan
[edytuj]Huragan to bardzo silny, niszczący wiatr o dużej prędkości. Tak silne wiatry najczęściej występują nad ciepłymi oceanami, ale skutki podobnych wichur mogą być odczuwalne także na lądzie.
Jak powstaje huragan (w dużym uproszczeniu):
- nad ciepłymi wodami oceanu silnie nagrzewa się i unosi wilgotne powietrze,
- ciśnienie powietrza nad tym obszarem spada,
- do środka napływa powietrze z otoczenia, zaczyna się ono kręcić,
- powstaje ogromny wir z bardzo silnym wiatrem i intensywnymi opadami.
Skutki huraganu:
- łamanie drzew, zrywanie dachów, uszkodzenia budynków,
- wysokie fale na morzu, zalewanie terenów przybrzeżnych,
- przerwy w dostawie prądu,
- duże zagrożenie dla ludzi, zwierząt i mienia.
W Polsce prawdziwe huragany występują rzadko, ale mogą pojawiać się bardzo silne wiatry nazywane wichurami, o podobnych skutkach (choć zwykle słabszych).
Zawieja śnieżna
[edytuj]Zawieja śnieżna to zjawisko zimowe, kiedy silny wiatr przenosi i miesza padający lub leżący na ziemi śnieg.
Jak powstaje zawieja śnieżna:
- temperatura powietrza jest poniżej 0 °C,
- pada śnieg lub na ziemi leży dużo sypkiego śniegu,
- wieje silny wiatr, który unosi i przemieszcza płatki śniegu,
- śnieg wiruje w powietrzu i ogranicza widoczność.
Skutki zawiei śnieżnej:
- bardzo słaba widoczność na drogach,
- zasypywanie jezdni, chodników, torów kolejowych,
- tworzenie się zasp śnieżnych,
- trudności w poruszaniu się ludzi i pojazdów,
- zwiększone ryzyko wychłodzenia organizmu i odmrożeń.
Podczas zawiei śnieżnej najlepiej ograniczyć wychodzenie z domu i pamiętać o ciepłym ubraniu.
Podsumowanie
[edytuj]Burza, ulewny deszcz, huragan i zawieja śnieżna to zjawiska groźne, które mogą powodować zniszczenia i utrudniać życie ludziom oraz zwierzętom. Tęcza jest zjawiskiem bezpiecznym i pięknym, ale powstaje w czasie, gdy w powietrzu jest jeszcze dużo wody. Znajomość sposobu powstawania tych zjawisk i ich skutków pomaga lepiej rozumieć pogodę i wiedzieć, jak zachować się w różnych warunkach.