Przejdź do zawartości

Przyroda/Dlaczego trzeba je chronić – przyroda i dziedzictwo kulturowe

Z Wikibooks, biblioteki wolnych podręczników.

Dlaczego trzeba je chronić – przyroda i dziedzictwo kulturowe

[edytuj]

Każdy kraj ma swoje skarby. Należą do nich przyroda oraz dziedzictwo kulturowe. Są to rzeczy, których nie da się łatwo odbudować ani kupić. Dlatego trzeba je chronić, aby służyły ludziom teraz i w przyszłości.

Co to jest przyroda i dziedzictwo kulturowe

[edytuj]

Przyroda to wszystko, co nie zostało stworzone przez człowieka, na przykład:

  • lasy, łąki, góry, jeziora, morza,
  • rośliny i zwierzęta,
  • powietrze, gleba, woda.

Dziedzictwo kulturowe to to, co stworzyli ludzie w przeszłości i co jest dla nas ważne. To między innymi:

  • zabytkowe budowle, zamki, pałace, kościoły, stare miasta,
  • pomniki, rzeźby, obrazy, przedmioty w muzeach,
  • tradycje, zwyczaje, tańce, stroje ludowe,
  • język, literatura, legendy i pieśni.

Razem tworzą bogactwo danego miejsca i narodu.

Dlaczego trzeba chronić przyrodę

[edytuj]

Przyroda jest nam potrzebna do życia, ponieważ:

  • dostarcza tlenu do oddychania (robią to rośliny),
  • daje wodę pitną,
  • daje pożywienie (owoce, warzywa, zboża, ryby),
  • zapewnia surowce, na przykład drewno,
  • pomaga w zachowaniu zdrowia – spacery w lesie czy nad rzeką poprawiają samopoczucie.

Niestety działalność człowieka może niszczyć przyrodę. Dzieje się tak, gdy:

  • wycinamy za dużo drzew,
  • zanieczyszczamy wodę, glebę i powietrze,
  • zostawiamy śmieci w lesie i nad wodą,
  • zabijamy zwierzęta i niszczymy ich miejsca życia.

Jeśli nie będziemy chronić przyrody, może zabraknąć czystej wody, powietrza i wielu gatunków roślin oraz zwierząt.

Jak chronimy przyrodę

[edytuj]

Przyrodę chroni się na różne sposoby:

  • tworzenie parków narodowych, parków krajobrazowych i rezerwatów przyrody, gdzie obowiązują specjalne zasady,
  • obejmowanie roślin i zwierząt ochroną gatunkową,
  • sadzenie drzew i dbanie o lasy,
  • oczyszczanie ścieków i ograniczanie dymu z fabryk oraz samochodów,
  • sprzątanie rzek, jezior, plaż i lasów.

Każdy z nas może pomagać przyrodzie, na przykład:

  • nie śmiecić i zabierać ze sobą odpady po wycieczce,
  • oszczędzać wodę i energię elektryczną,
  • segregować śmieci,
  • szanować rośliny i zwierzęta podczas pobytu w lesie lub nad wodą.

Dlaczego trzeba chronić dziedzictwo kulturowe

[edytuj]

Dziedzictwo kulturowe mówi nam:

  • jak żyli ludzie przed nami,
  • jakie mieli zwyczaje, w co wierzyli, co było dla nich ważne,
  • jak zmieniały się miasta, wsie i cały kraj.

Dzięki niemu:

  • lepiej poznajemy historię,
  • czujemy się częścią narodu i swojej małej ojczyzny (regionu, miasta, wsi),
  • możemy podziwiać piękne budowle, obrazy, stroje ludowe,
  • ludzie z innych krajów mogą poznawać naszą kulturę jako turyści.

Jeśli nie będziemy dbać o zabytki i tradycje, wiele z nich zniknie bezpowrotnie. Stracimy wtedy ważną część naszej tożsamości.

Jak chronimy dziedzictwo kulturowe

[edytuj]

Dziedzictwo kulturowe chroni się między innymi przez:

  • odnawianie starych budynków, kościołów, zamków i kamienic,
  • zakaz niszczenia zabytków, rysowania po ich ścianach i kradzieży elementów wystroju,
  • gromadzenie cennych przedmiotów w muzeach,
  • wpisywanie ważnych miejsc na specjalne listy, na przykład Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO,
  • opiekę konserwatorów zabytków.

Chronimy też:

  • język ojczysty – ucząc się go i mówiąc poprawnie,
  • tradycje i zwyczaje – obchodząc święta, znając lokalne obrzędy,
  • stroje ludowe, tańce, pieśni – ucząc się ich i pokazując je innym.

Co ty możesz zrobić

[edytuj]

Jako uczeń możesz pomagać w ochronie przyrody i dziedzictwa kulturowego, na przykład:

  • nie śmiecić i nie niszczyć roślin ani zwierząt,
  • przestrzegać zasad w parkach narodowych i rezerwatach,
  • szanować zabytki – nie dotykać delikatnych elementów, nie rysować po murach,
  • kulturalnie zachowywać się w muzeach i miejscach pamięci,
  • interesować się historią swojego miasta lub wsi,
  • pytać starszych o dawne zwyczaje, słuchać ich opowieści.

Dzięki temu pokazujesz, że te wartości są dla ciebie ważne.

Podsumowanie

[edytuj]

Przyroda i dziedzictwo kulturowe są wspólnym dobrem wszystkich ludzi. Trzeba je chronić, ponieważ:

  • przyroda daje nam warunki do życia,
  • dziedzictwo kulturowe przypomina o naszej historii i pomaga budować poczucie wspólnoty.

Od zachowania każdego z nas zależy, czy te skarby przetrwają dla przyszłych pokoleń.