Przyroda/Rośliny i zwierzęta lasu – rozpoznawanie gatunków i przyporządkowanie do warstw

Rośliny i zwierzęta lasu – rozpoznawanie gatunków i przyporządkowanie do warstw

Las nie jest jedną, równą powierzchnią. Rośliny rosną w różnych wysokościach, a zwierzęta żyją tam, gdzie łatwiej im znaleźć pokarm i schronienie. Takie poziomy w lesie nazywamy warstwami lasu.

Wyróżniamy:

• warstwę drzew (korony drzew)
• warstwę krzewów (podszyt)
• runo leśne
• ściółkę leśną

Warstwa drzew

To najwyższa warstwa lasu. Tworzą ją pnie i korony wysokich drzew. Do roślin tej warstwy należą na przykład:

• sosna – drzewo iglaste z długimi igłami zebranymi po dwie
• świerk – drzewo iglaste o krótkich, kłujących igłach i stożkowatym kształcie
• dąb – drzewo liściaste o szerokiej koronie i liściach z zaokrąglonymi klapami
• brzoza – drzewo liściaste o białej, łuszczącej się korze

W koronach drzew żyją i poruszają się:

• wiewiórka – rudobrązowe futro, puszysty ogon, skacze po gałęziach
• dzięcioł – ptak o mocnym dziobie, stuka w pnie drzew w poszukiwaniu owadów
• sójka, sroka, różne gatunki sikor – ptaki siadające na gałęziach

Warstwa krzewów (podszyt)

To warstwa niższa od drzew, złożona z krzewów i młodych drzewek. Rośliny tej warstwy to między innymi:

• leszczyna – krzew o dużych, okrągłych liściach, daje orzechy laskowe
• jarzębina – drzewo lub krzew, rozpoznawalne po czerwonych owocach w kiściach
• bez czarny – krzew o białych kwiatach i ciemnofioletowych owocach
• jeżyna – krzew z kolcami, o jasnoróżowych kwiatach i czarnych owocach

Wśród krzewów żyją:

• małe ptaki, na przykład kos, rudzik
• liczne owady, na przykład motyle, chrząszcze

Runo leśne

To warstwa nisko nad ziemią. Tworzą ją niskie rośliny zielne, mchy i niektóre krzewinki. Należą do niej:

• borówka czarna – niska krzewinka o drobnych, zielonych listkach i ciemnych jagodach
• poziomka – niska roślina o trójdzielnych liściach i małych, czerwonych owocach
• paprocie – rośliny o dużych, pierzastych liściach
• mchy – drobne, miękkie rośliny pokrywające ziemię, pnie i kamienie

W runie leśnym można spotkać:

• żaby
• jaszczurki
• jeża
• niewielkie ssaki, na przykład myszy

Ściółka leśna

To najniższa warstwa lasu, tuż przy ziemi. Tworzą ją:

• opadłe liście
• igły, szyszki
• drobne gałązki
• szczątki roślin i zwierząt

W ściółce i tuż pod nią żyją:

• dżdżownice – bezkręgowce żyjące w ziemi, spulchniają glebę
• ślimaki – z muszlą lub bez, poruszają się wolno po wilgotnej ziemi
• mrówki – liczne małe owady budujące mrowiska
• pająki, krocionogi, różne drobne owady

Te organizmy rozkładają szczątki roślin i zwierząt, dzięki czemu do gleby wracają ważne substancje potrzebne kolejnym roślinom.

Jak przyporządkować organizmy do warstw lasu

Aby przyporządkować rośliny i zwierzęta do odpowiedniej warstwy, warto zapamiętać:

• wysokie drzewa – warstwa drzew
• krzewy i młode drzewka – warstwa krzewów (podszyt)
• niskie rośliny, paprocie, borówki – runo leśne
• opadłe liście, igły, organizmy żyjące w ziemi i pod liśćmi – ściółka leśna

Obserwując las podczas spaceru, zwracaj uwagę, gdzie rośnie dana roślina i gdzie najczęściej widzisz dane zwierzę. Dzięki temu łatwiej rozpoznasz gatunki i przyporządkujesz je do odpowiedniej warstwy lasu.