Przyroda/Substancje niebezpieczne – znaki ostrzegawcze na opakowaniach i ich znaczenie
Substancje niebezpieczne – znaki ostrzegawcze na opakowaniach i ich znaczenie
[edytuj]W domu, szkole i warsztacie używamy wielu substancji chemicznych. Są to na przykład środki do czyszczenia, farby, kleje, paliwa. Niektóre z nich mogą być niebezpieczne dla zdrowia lub dla środowiska. Dlatego na opakowaniach umieszcza się specjalne znaki ostrzegawcze.
Co to są substancje niebezpieczne?
[edytuj]Substancje niebezpieczne to takie, które mogą:
- szkodzić zdrowiu człowieka,
- powodować pożar lub wybuch,
- niszczyć przedmioty (np. metale, tkaniny, skórę),
- zanieczyszczać środowisko.
Z substancjami niebezpiecznymi mamy kontakt na co dzień, na przykład:
- płyn do mycia podłóg, środki do czyszczenia łazienki i piekarnika,
- wybielacze, odkamieniacze,
- rozpuszczalniki, farby, lakiery,
- benzyna, oleje, niektóre preparaty ogrodnicze.
Dlatego ważne jest, aby umieć rozpoznawać znaki ostrzegawcze i wiedzieć, jak się zachować.
Jak wyglądają znaki ostrzegawcze?
[edytuj]Na większości opakowań z substancjami niebezpiecznymi znajdują się:
- biały romb (kwadrat ustawiony na rogu),
- czerwona ramka,
- czarny rysunek w środku.
Każdy rysunek oznacza inne niebezpieczeństwo. Zanim użyjesz jakiegoś środka chemicznego, warto poprosić dorosłego, aby wspólnie przeczytać etykietę i obejrzeć znaki.
Najważniejsze znaki ostrzegawcze i ich znaczenie
[edytuj]Płomień Oznacza, że substancja jest łatwopalna. Łatwo się zapala, może szybko wywołać pożar. Przykłady: benzyna, alkohol, niektóre rozpuszczalniki, spraye w aerozolu.
Wybuchający ładunek
[edytuj]Oznacza substancję wybuchową. Może gwałtownie wybuchnąć przy uderzeniu, ogrzaniu lub iskrze. Z takimi substancjami zwykle pracują tylko dorośli specjaliści.
Płomień nad okręgiem
[edytuj]To znak substancji utleniającej. Taka substancja sama może nie palić się mocno, ale bardzo wzmacnia pożar. Przykład: niektóre środki używane w laboratoriach lub przemyśle.
Czaszka z piszczelami
[edytuj]Oznacza, że substancja jest bardzo trująca. Już mała ilość może być niebezpieczna dla życia. Takie substancje powinny być szczególnie dobrze zabezpieczone przed dziećmi.
Wykrzyknik
[edytuj]Ostrzega przed substancją drażniącą lub szkodliwą. Może wywoływać:
- podrażnienia skóry lub oczu,
- kaszel, jeśli ją wdychamy,
- bóle brzucha, jeśli ją połkniemy.
Zniszczona ręka i metal polewane z probówek
[edytuj]To znak substancji żrącej. Może:
- poważnie poparzyć skórę i oczy,
- uszkadzać metale i inne materiały.
Przykłady: silne środki do czyszczenia piekarnika, środki do udrażniania rur.
Sylwetka człowieka z „gwiazdką” w klatce piersiowej
[edytuj]Oznacza poważne zagrożenie dla zdrowia. Substancja może przy dłuższym działaniu:
- uszkadzać płuca, wątrobę, nerki,
- być rakotwórcza,
- szkodzić nienarodzonemu dziecku.
Drzewo i martwa ryba
[edytuj]Ostrzega, że substancja jest bardzo niebezpieczna dla środowiska. Może:
- zatruwać wodę i glebę,
- szkodzić roślinom i zwierzętom.
Przykłady: niektóre środki owadobójcze, preparaty do ochrony roślin.
Butla z gazem
[edytuj]Oznacza gaz pod ciśnieniem. Taka butla:
- może wybuchnąć przy uszkodzeniu lub silnym ogrzaniu,
- zwykle zawiera gaz łatwopalny lub chłodzący.
Przykład: niektóre duże butle z gazem technicznym.
Zasady bezpieczeństwa przy substancjach niebezpiecznych
[edytuj]Aby bezpiecznie korzystać z substancji chemicznych, warto pamiętać o kilku zasadach:
- Nie używaj samodzielnie środków z nieznanymi znakami ostrzegawczymi – poproś o pomoc dorosłego.
- Nigdy nie pij i nie jedz żadnej substancji chemicznej, nawet jeśli ładnie pachnie lub ma atrakcyjny kolor.
- Nie przelewaj środków chemicznych do butelek po napojach lub innych pojemników bez etykiety.
- Po użyciu środka chemicznego zawsze dokładnie zamknij opakowanie.
- Po sprzątaniu lub pracy z chemikaliami umyj ręce.
- W pomieszczeniu używaj środków chemicznych przy otwartym oknie lub włączonej wentylacji.
- Trzymaj substancje niebezpieczne poza zasięgiem młodszych dzieci.
Jeśli przez przypadek połkniesz podejrzaną substancję, zachlapiesz nią oczy lub skórę, natychmiast powiedz dorosłemu. Dorośli mogą wezwać pomoc medyczną, dzwoniąc pod numer 112. Znajomość znaków ostrzegawczych pomaga unikać niebezpieczeństw i mądrze korzystać z chemii w codziennym życiu.