Przyroda/Ugryzienia, użądlenia, kontakt z roślinami trującymi – jak się zachować i jak udzielić prostej pierwszej pomocy

Wprowadzenie

W czasie zabawy na podwórku, w lesie czy nad wodą możesz spotkać zwierzęta, owady i rośliny, które mogą być niebezpieczne. Ważne jest, żeby:

• zachować spokój,
• jak najszybciej poprosić o pomoc dorosłego,
• zrobić tylko to, co jest proste i bezpieczne.

Ugryzienia

Ugryzienia przez zwierzę (pies, kot, dzikie zwierzę)

Jak się zachować:

• nie podchodź i nie dotykaj obcych zwierząt,
• nie dokuczaj im, nie strasz i nie drażnij.

Jeśli dojdzie do ugryzienia:

• odejdź w bezpieczne miejsce,
• zawołaj dorosłego,
• rana może mocno krwawić – dorosły może ucisnąć ją czystą gazą lub chusteczką,
• przepłucz ranę chłodną wodą z mydłem,
• przykryj ranę czystym opatrunkiem (np. gazą i plastrem),
• każde ugryzienie przez obce lub dzikie zwierzę powinien obejrzeć lekarz.

Sam nie przykładaj na ranę ziemi, liści ani kremów.

Ugryzienie przez kleszcza

Kleszcza można przynieść z łąki, lasu lub wysokiej trawy.

Jak się zachować:

• po powrocie do domu poproś dorosłego o obejrzenie skóry,
• jeśli dorosły zauważy kleszcza, nie wyrywaj go sam palcami,
• nie smaruj kleszcza olejem, kremem ani alkoholem,
• dorosły może wyjąć kleszcza specjalnym przyrządem lub pęsetą, pociągając go prosto do góry,
• po usunięciu miejsce ugryzienia trzeba zdezynfekować,
• przez kilka tygodni obserwuj skórę; jeśli pojawi się duże, powiększające się zaczerwienienie lub poczujesz się źle, trzeba iść do lekarza.

Użądlenia

Użądlić mogą pszczoły, osy, szerszenie i niektóre inne owady.

Jak się zachować:

• odejdź spokojnie z miejsca, gdzie lata dużo owadów,
• nie machaj gwałtownie rękami, bo to je denerwuje,
• jeśli zostałeś użądlony, powiedz o tym od razu dorosłemu.

Prosta pierwsza pomoc:

• sprawdź, czy w skórze nie zostało żądło (pszczoły zostawiają żądło, osy nie),
• żądło można delikatnie podważyć paznokciem lub kartą (nie ściskaj go palcami),
• miejsce użądlenia przemyj wodą,
• przyłóż chłodny okład (np. zimną, mokrą chusteczkę),
• nie drap miejsca użądlenia.

Bardzo groźne są silne uczulenia na jad owadów. Trzeba natychmiast wezwać pomoc (112 lub 999), jeśli po użądleniu pojawią się:

• trudności z oddychaniem,
• silny obrzęk twarzy, warg, języka,
• zawroty głowy, osłabienie, omdlenie.

Kontakt z roślinami trującymi i parzącymi

W przyrodzie są rośliny, które:

• parzą skórę (np. pokrzywy),
• są trujące po zjedzeniu (np. niektóre jagody, owoce, liście),
• mogą podrażniać skórę, gdy dotkniesz ich sokiem.

Jak się zachować:

• nie jedz owoców i roślin, których nie znasz,
• nie baw się sokiem z nieznanych roślin,
• nie zrywaj i nie dotykaj roślin, przed którymi ostrzegają dorośli.

Kontakt z rośliną parzącą:

• jeśli skóra piecze lub swędzi, spłucz ją chłodną, bieżącą wodą,
• nie drap podrażnionego miejsca,
• można przyłożyć chłodny, czysty okład.

Kontakt z rośliną trującą (zjedzenie owoców, liści):

• natychmiast powiedz o tym dorosłemu,
• wypłucz usta wodą,
• nie wywołuj sam wymiotów,
• jeśli to możliwe, pokaż dorosłemu roślinę, którą zjadłeś,
• dorosły zdecyduje, czy trzeba jechać do lekarza lub wezwać pogotowie.

Jeśli sok rośliny dostał się do oka:

• od razu płucz oko czystą, bieżącą wodą przez kilka minut,
• zgłoś to dorosłemu, może być potrzebny lekarz.

Kiedy natychmiast wzywać pomoc (112 lub 999)

Poproś dorosłego o natychmiastowe wezwanie pomocy, gdy:

• ktoś ma trudności z oddychaniem,
• pojawia się duży obrzęk twarzy, ust lub języka,
• ktoś traci przytomność,
• doszło do wielu użądleń naraz,
• jest bardzo silny ból, którego nie da się wytrzymać,
• ugryzło dzikie zwierzę lub nieznany pies,
• po zjedzeniu podejrzanej rośliny pojawiają się wymioty, ból brzucha, senność lub drgawki.

W czasie rozmowy z numerem alarmowym:

• mów wyraźnie, co się stało,
• podaj miejsce zdarzenia,
• słuchaj uważnie pytań i nie odkładaj słuchawki, dopóki dyspozytor nie powie, że możesz to zrobić.

Zapamiętaj

• nie dotykaj obcych zwierząt i nie dokuczaj im,
• nie jedz nieznanych owoców, liści i innych części roślin,
• zawsze mów dorosłemu o ugryzieniu, użądleniu lub kontakcie z podejrzaną rośliną,
• w razie silnych objawów trzeba natychmiast wezwać pomoc pod numer 112 lub 999.

Ten tekst ma charakter edukacyjny. W każdej niebezpiecznej sytuacji najważniejsze jest zawołanie dorosłego i jak najszybszy kontakt z lekarzem lub służbami ratunkowymi.