Przyroda/Układ oddechowy – droga powietrza w organizmie
< Przyroda
Układ oddechowy – droga powietrza w organizmie
[edytuj]Układ oddechowy umożliwia nam oddychanie. Dzięki niemu tlen z powietrza dostaje się do naszego ciała, a szkodliwy dwutlenek węgla jest usuwany na zewnątrz.
Droga powietrza krok po kroku
[edytuj]Podczas wdechu powietrze pokonuje w naszym organizmie określoną drogę:
Jama nosowa
[edytuj]- Powietrze najlepiej wdychać nosem. W jamie nosowej:
- jest ogrzewane,
- jest nawilżane,
- jest oczyszczane z części zanieczyszczeń dzięki włoskom i śluzowi.
Gardło
[edytuj]- Z jamy nosowej powietrze trafia do gardła, które jest wspólnym odcinkiem dla dróg oddechowych i pokarmowych.
Krtań
[edytuj]- Z gardła powietrze przechodzi do krtani. W krtani znajdują się struny głosowe, dzięki którym możemy mówić.
Tchawica
[edytuj]- Z krtani powietrze trafia do tchawicy. Tchawica to rurka zbudowana z chrząstek, które zapobiegają jej zapadaniu się.
Oskrzela
[edytuj]- Na dole tchawica rozgałęzia się na dwa oskrzela:
- jedno prowadzi do prawego płuca,
- drugie do lewego płuca.
Oskrzeliki
[edytuj]- W płucach oskrzela dzielą się na coraz cieńsze gałązki zwane oskrzelikami.
Pęcherzyki płucne
[edytuj]- Na końcu oskrzelików znajdują się pęcherzyki płucne – bardzo małe, cienkościenne pęcherzyki wypełnione powietrzem. To tutaj odbywa się wymiana gazów.
Co dzieje się w płucach
[edytuj]W pęcherzykach płucnych:
- tlen z wdychanego powietrza przenika do krwi,
- dwutlenek węgla z krwi przenika do wnętrza pęcherzyków.
Podczas wydechu:
- powietrze bogate w dwutlenek węgla wydostaje się tą samą drogą na zewnątrz:
- pęcherzyki płucne → oskrzeliki → oskrzela → tchawica → krtań → gardło → jama nosowa lub ustna.
Rola przepony i mięśni międzyżebrowych
[edytuj]Oddychanie możliwe jest dzięki pracy:
- przepony – dużego płaskiego mięśnia pod płucami,
- mięśni międzyżebrowych – znajdujących się między żebrami.
Podczas wdechu:
- przepona obniża się,
- żebra unoszą się,
- klatka piersiowa się rozszerza,
- powietrze wpływa do płuc.
Podczas wydechu:
- przepona unosi się,
- żebra opadają,
- klatka piersiowa się zmniejsza,
- powietrze jest wypychane z płuc.
Dlaczego oddychanie jest tak ważne
[edytuj]Tlen z powietrza jest potrzebny wszystkim komórkom naszego ciała do:
- wytwarzania energii,
- prawidłowego działania narządów,
- wykonywania codziennych czynności, takich jak chodzenie, bieganie, myślenie.
Bez tlenu człowiek może przeżyć tylko kilka minut, dlatego układ oddechowy jest jednym z najważniejszych układów w organizmie.
Jak dbać o układ oddechowy
[edytuj]Aby układ oddechowy działał sprawnie, warto:
- unikać zadymionych i zakurzonych miejsc,
- nie palić papierosów i nie przebywać w ich dymie,
- często wietrzyć pomieszczenia,
- spędzać czas na świeżym powietrzu,
- uprawiać ruch, który pogłębia oddech.
Układ oddechowy pracuje bez przerwy przez całe nasze życie, dlatego trzeba o niego szczególnie dbać.