Przyroda/Układ rozrodczy i dojrzewanie – najważniejsze zmiany w okresie dorastania
Układ rozrodczy i dojrzewanie – najważniejsze zmiany w okresie dorastania
[edytuj]Człowiek rodzi się jako dziecko, ale z czasem jego ciało rośnie i zmienia się. Okres, w którym dziewczynka lub chłopiec stopniowo stają się kobietą lub mężczyzną, nazywamy dojrzewaniem. Wtedy rozwija się także układ rozrodczy.
Co to jest układ rozrodczy
[edytuj]Układ rozrodczy to jeden z układów narządów w naszym ciele. Jego zadaniem jest umożliwienie w przyszłości posiadania dzieci, czyli zostania mamą lub tatą.
Układ rozrodczy:
- znajduje się głównie w dolnej części brzucha i miednicy,
- u dziewcząt i chłopców ma inną budowę,
- jest obecny już u dziecka, ale staje się dojrzały dopiero w czasie dojrzewania.
Czym jest dojrzewanie
[edytuj]Dojrzewanie:
- to okres między dzieciństwem a dorosłością,
- zaczyna się zwykle między około 9. a 14. rokiem życia (u różnych osób w różnym czasie),
- jest kierowane przez substancje wytwarzane w ciele, zwane hormonami,
- obejmuje zmiany w wyglądzie ciała, w działaniu układów narządów oraz w uczuciach i zachowaniu.
Każdy dojrzewa w swoim tempie – u niektórych zmiany pojawiają się wcześniej, u innych później. Jest to zupełnie normalne.
Zmiany w ciele dziewcząt
[edytuj]W czasie dojrzewania u dziewcząt:
- ciało szybko rośnie, zmieniają się proporcje (np. biodra stają się szersze),
- zaczynają rozwijać się piersi,
- pojawia się owłosienie pod pachami i w okolicy narządów płciowych,
- skóra może się bardziej przetłuszczać, mogą pojawić się krostki,
- po pewnym czasie pojawia się pierwsza miesiączka (krwawienie miesięczne).
Miesiączka oznacza, że organizm dziewczyny zaczyna być zdolny do posiadania dziecka w przyszłości. Jest to naturalna część dojrzewania.
Zmiany w ciele chłopców
[edytuj]W czasie dojrzewania u chłopców:
- ciało szybko rośnie, rozbudowują się mięśnie, barki stają się szersze,
- powiększają się narządy płciowe,
- pojawia się owłosienie pod pachami, na twarzy i w okolicy narządów płciowych,
- głos się obniża (tzw. mutacja),
- skóra może się bardziej przetłuszczać, mogą pojawić się krostki,
- może się zdarzyć, że w nocy na bieliźnie pojawi się wilgoć – jest to naturalny objaw dojrzewania.
Te zmiany są oznaką, że ciało chłopca przygotowuje się do dorosłości.
Zmiany w uczuciach i zachowaniu
[edytuj]W okresie dojrzewania zmienia się nie tylko ciało, ale też:
- uczucia – można być bardziej wrażliwym, łatwiej się denerwować lub smucić,
- sposób myślenia – pojawia się więcej pytań o siebie i świat,
- potrzeba prywatności – większa chęć bycia samemu, posiadania własnych spraw.
To również jest normalne. Warto rozmawiać o swoich uczuciach z zaufanymi dorosłymi, na przykład z rodzicami, wychowawcą, pedagogiem czy pielęgniarką szkolną.
Jak dbać o siebie w okresie dojrzewania
[edytuj]Aby dobrze przejść przez okres dojrzewania, pomaga:
- dbanie o higienę – codzienna kąpiel lub prysznic, częsta zmiana bielizny, używanie dezodorantu,
- zdrowe odżywianie i picie wody,
- ruch na świeżym powietrzu i odpowiednia ilość snu,
- rozmowa o swoich wątpliwościach i pytaniach z osobami dorosłymi,
- szacunek do własnego ciała i ciała innych ludzi.
Podsumowanie
[edytuj]Układ rozrodczy to układ narządów, który w okresie dojrzewania intensywnie się rozwija, przygotowując organizm do dorosłego życia. Dojrzewanie to czas wielu zmian w ciele i w przeżywaniu emocji. Są one naturalne i każdy przechodzi je w swoim tempie. Ważne jest, aby w tym okresie dbać o zdrowie, higienę i nie bać się zadawać pytań.