Przyroda/Wody stojące i płynące – rozpoznawanie, nazwy i znaczenie
Wody stojące i płynące – rozpoznawanie, nazwy i znaczenie
[edytuj]Na lądzie spotykamy różne zbiorniki i cieki wodne. Jedne mają wodę nieruchomą, inne płynącą. Warto umieć je rozpoznawać i znać ich znaczenie dla przyrody oraz ludzi.
Rodzaje wód śródlądowych
[edytuj]Wody śródlądowe to takie, które znajdują się na lądzie, a nie w morzu czy oceanie. Dzielimy je na:
- wody stojące,
- wody płynące.
Wody stojące – jak rozpoznać i jakie mają nazwy
[edytuj]Woda stojąca to taka, która nie płynie w określonym kierunku. Może lekko falować od wiatru, ale nie przemieszcza się jak w rzece.
Do wód stojących należą:
- jeziora – duże, naturalne zbiorniki wodne,
- stawy – mniejsze zbiorniki, często utworzone przez człowieka (np. stawy rybne),
- oczka wodne – bardzo małe zbiorniki,
- torfowiska i bagna – obszary podmokłe z płytką wodą i roślinnością.
Wody stojące nagrzewają się szybciej latem i wolniej stygną. Dzięki temu żyje w nich wiele gatunków roślin i zwierząt, na przykład: kaczki, żaby, ryby, ważki, trzciny, grzybienie (lilie wodne).
Wody płynące – jak rozpoznać i jakie mają nazwy
[edytuj]Woda płynąca porusza się w jednym kierunku, od miejsca położonego wyżej do miejsca położonego niżej. Taki ruch nazywamy prądem wody.
Do wód płynących należą:
- rzeki – większe cieki wodne, które zwykle uchodzą do innej rzeki, jeziora lub morza,
- potoki i strumienie – mniejsze, często górskie cieki wodne,
- kanały – sztucznie wykopane koryta służące do przepływu wody, czasem do żeglugi.
Rzekę można podzielić na źródło, bieg górny, środkowy, dolny i ujście. W różnych częściach rzeki warunki życia są inne, dlatego występują tam różne gatunki roślin i zwierząt.
Znaczenie wód stojących i płynących
[edytuj]Wody stojące i płynące są bardzo ważne dla przyrody i człowieka.
Dla przyrody:
- są miejscem życia wielu roślin i zwierząt,
- stanowią miejsce odpoczynku i żerowania ptaków,
- nawilżają okolicę, wpływają na klimat lokalny.
Dla człowieka:
- dostarczają wody pitnej (po odpowiednim oczyszczeniu),
- są wykorzystywane w rolnictwie i przemyśle,
- służą do produkcji energii (elektrownie wodne na rzekach),
- umożliwiają transport wodny (statki, barki),
- są miejscem wypoczynku i uprawiania sportów (kąpieliska, wędkarstwo, żeglarstwo).
Jak dbać o wody stojące i płynące
[edytuj]Aby wody były czyste i bezpieczne dla ludzi oraz zwierząt, trzeba:
- nie wyrzucać śmieci do wody ani na jej brzegi,
- nie wylewać do wody żadnych chemikaliów,
- oszczędzać wodę w domu,
- szanować rośliny i zwierzęta żyjące nad wodą.
Czyste jeziora, rzeki i stawy to zdrowsze środowisko dla wszystkich organizmów, także dla człowieka.