Narrator – pisarz w kryzysie i wewnętrznym rozpadzie – budzi się w poczuciu nadchodzącego końca. Miasto jest duszne, pełne symboli zniewolenia i rytuałów propagandy.
Odwiedzają go działacze opozycyjni (m.in. Hubert, Rysiek) i składają żądanie: ma dokonać samospalenia jako gestu protestu w dniu politycznego spektaklu. Bohater przyjmuje to z mieszaniną lęku, ironii i odrazy; nie potrafi jednak jednoznacznie odmówić.
Rozpoczyna się wędrówka po Warszawie: spotkania z funkcjonariuszami, konformistami, dawnymi znajomymi, ludźmi aparatu i „opozycji zawodowej”. Wszystko ma posmak farsy i upodlenia; bohater doświadcza przesłuchań, manipulacji, kompromitacji.
W mieszkaniu konspiracyjnym poznaje Nadieżdę; rodzi się nagłe, intensywne uczucie, które staje się jedynym realnym przeciwieństwem ideologicznej martwoty.
Umiera Hubert – postać „proroka” i moralnego nacisku. Bohater zostaje doprowadzony do finału: pod Pałacem Kultury (symbolicznym centrum zniewolenia) ma dopełnić roli, do której go wyznaczono. Powieść kończy się w napięciu ostatniej decyzji i w poczuciu, że jednostka jest wciągnięta w mechanizm spektaklu, niezależnie od intencji.
Konwicki pokazuje, że w totalitaryzmie nawet bunt może zostać unieważniony przez groteskę i przemoc instytucji, a człowiek stoi wobec wyboru tragicznego: ocalić życie za cenę upokorzenia albo podjąć gest, którego sens może zostać przechwycony i wypaczony.
Streszczenia obowiązkowych lektur szkolnych dla szkół ponadpostawowych/Tadeusz Konwicki – Mała Apokalipsa
