Chłopcy w szkole planują spotkanie na Placu Broni. Pojawia się też problem „einstandu” – bracia Pastorowie zabierają młodszym kulki. Nemeczek zostaje skrzywdzony, co uruchamia serię wydarzeń.
Plac to ich ukochane miejsce zabaw, symbol wolności. Chłopcy mają własne reguły, czarną księgę przewinień, stopnie wojskowe. Wodzem zostaje Janosz Boka, a Nemeczek (najmniejszy) jest traktowany jak szeregowiec.
Boka, Czonakosz i Nemeczek idą na wyprawę do siedziby wrogów – Czerwonych Koszul. Odkrywają, że Gereb zdradził i planuje oddać plac wrogom. Podczas ucieczki Nemeczek wpada do wody i się przeziębia.
Czerwone Koszule szykują atak. Nemeczek mimo choroby dalej działa: śledzi, ryzykuje, jest poniżany (m.in. zanurzony w stawie przez wrogów). Jego postawa budzi respekt nawet u przeciwników.
Dochodzi do wielkiej „wojny” z Czerwonymi Koszulami: taktyka, okopy, bomby z piasku, walka wręcz. Nemeczek, mimo wysokiej gorączki, przychodzi i dokonuje kluczowego czynu (powala Feriego Acza), co pomaga wygrać. Po zwycięstwie Boka mianuje go kapitanem.
Stan chłopca szybko się pogarsza. Boka czuwa przy nim. Nemeczek umiera, a chłopcy zapisują jego nazwisko wielkimi literami w księdze, oddając mu honor.
Boka dowiaduje się, że na Placu Broni ma powstać kamienica. Chłopcy walczyli o miejsce dzieciństwa, które i tak przestanie istnieć – to wzmacnia tragiczny sens ofiary Nemeczka.
