Ignacy Krasicki – „Malarze”

Informacje podstawowe

Autor: Ignacy Krasicki
Epoka: oświecenie
Rodzaj literacki: epika (krótka opowieść wierszowana)
Gatunek: bajka (krótka, dydaktyczna, z morałem; tu w formie zwięzłej historyjki).
Tematy: prawda i pozór, próżność, mechanizmy sukcesu, niesprawiedliwość ocen ludzi.

Skrócona fabuła

Utwór przedstawia dwóch malarzy, którzy mają zupełnie różne losy. Jeden z nich jest uczciwy i naprawdę utalentowany, maluje wiernie to, co widzi, ale mimo pracy i umiejętności żyje skromnie, bo niewielu chce kupować jego obrazy.

Drugi malarz nie jest tak dobry, za to szybko zdobywa popularność i pieniądze. Sekret jego powodzenia polega na tym, że na portretach „poprawia” wygląd klientów – przedstawia ich ładniejszymi, niż są w rzeczywistości. Ludzie wolą obraz, który ich dowartościowuje, niż prawdziwy.

Najważniejsi bohaterowie

Pierwszy malarz – uczciwy, zdolny, wierny prawdzie; mimo talentu nie ma powodzenia finansowego.
Drugi malarz – sprytny, nastawiony na zysk; schlebia klientom, upiększa ich w portretach i dzięki temu zarabia.
Klienci / ludzie (zbiorowo) – wolą pochlebstwo i miły obraz siebie niż realistyczną prawdę.

(Imiona malarzy mogą pojawiać się w niektórych wersjach omówień, ale do testu ważniejsze są postawy i kontrast między nimi.)

Miejsce i czas akcji

Nie są dokładnie określone – to typowe dla bajki. Liczy się sens ogólny, możliwy do odniesienia do każdej epoki.

Morał i sens utworu

Ludzie często wybierają pozór zamiast prawdy, bo chcą dobrze o sobie myśleć.
Sukces nie zawsze zależy od talentu i uczciwości – czasem przynosi go schlebianie, spryt i dopasowanie się do cudzej próżności.
Bajka jest też krytyką społeczeństwa: pokazuje, że odbiorcy „nagradzają” to, co przyjemne, a nie to, co wartościowe i prawdziwe.