Przejdź do zawartości

Układ kostny – rola szkieletu i przykładowe kości

Z Wikibooks, biblioteki wolnych podręczników.

Układ kostny – rola szkieletu i przykładowe kości

[edytuj]

Układ kostny to wszystkie kości w naszym ciele. Razem tworzą one szkielet. Dzięki szkieletowi ciało ma kształt, może się poruszać i jest chronione przed urazami.

Co to jest szkielet

[edytuj]

Szkielet to:

  • zestaw wszystkich kości człowieka,
  • twarda konstrukcja znajdująca się wewnątrz ciała,
  • podstawa, na której opierają się mięśnie i skóra.

U dorosłego człowieka jest ponad 200 kości. U dzieci jest ich więcej, ponieważ niektóre z nich stopniowo zrastają się ze sobą.

Rola szkieletu

[edytuj]

Szkielet pełni wiele ważnych zadań:

  • podtrzymuje ciało i nadaje mu kształt,
  • chroni ważne narządy (na przykład mózg, serce, płuca),
  • umożliwia ruch razem z mięśniami i stawami,
  • magazynuje niektóre składniki mineralne (na przykład wapń),
  • w niektórych kościach wytwarzana jest krew (w szpiku kostnym).

Bez szkieletu nie moglibyśmy stać, chodzić ani biegać.

Przykładowe kości szkieletu

[edytuj]

Czaszka

[edytuj]

Czaszka:

  • chroni mózg,
  • osłania oczy, uszy i inne narządy zmysłów,
  • tworzy kształt twarzy,
  • zawiera szczękę i żuchwę, w których osadzone są zęby.

Czaszka jest zbudowana z wielu kości, które u dorosłych są mocno ze sobą zrośnięte.

Kręgosłup

[edytuj]

Kręgosłup:

  • składa się z wielu drobnych kręgów,
  • podtrzymuje tułów i głowę,
  • chroni rdzeń kręgowy,
  • pozwala nam zginać się, skręcać i prostować.

Kręgosłup ma naturalne wygięcia, które pomagają amortyzować wstrząsy podczas chodzenia i biegania.

Klatka piersiowa

[edytuj]

Klatka piersiowa składa się z:

  • żeber,
  • mostka,
  • części kręgosłupa piersiowego.

Zadania klatki piersiowej:

  • chroni serce i płuca,
  • bierze udział w oddychaniu (żebra unoszą się i opadają podczas wdechu i wydechu).

Miednica

[edytuj]

Miednica:

  • łączy kręgosłup z kośćmi nóg,
  • podtrzymuje narządy jamy brzusznej,
  • pomaga utrzymać prawidłową postawę ciała.

Jest zbudowana z kilku mocnych kości połączonych ze sobą.

Kości kończyn górnych (rąk)

[edytuj]

Do ważniejszych kości kończyn górnych należą:

  • kość ramienna – w górnej części ręki,
  • kość promieniowa i kość łokciowa – w przedramieniu,
  • kości nadgarstka, śródręcza i palców – w dłoni.

Dzięki tym kościom i stawom możemy:

  • podnosić i przenosić przedmioty,
  • pisać, rysować, grać na instrumentach,
  • wykonywać precyzyjne ruchy palcami.

Kości kończyn dolnych (nóg)

[edytuj]

Do ważniejszych kości kończyn dolnych należą:

  • kość udowa – najdłuższa kość w ciele, w udzie,
  • rzepka – z przodu kolana,
  • piszczel i strzałka – w podudziu,
  • kości stopy – tworzą stopę i palce.

Dzięki nim możemy:

  • stać i utrzymywać równowagę,
  • chodzić, biegać, skakać,
  • wspinać się po schodach.

Jak dbać o układ kostny

[edytuj]

Aby kości były mocne i zdrowe, warto:

  • zdrowo się odżywiać (produkty bogate w wapń, na przykład mleko i jego przetwory),
  • spędzać czas na świeżym powietrzu (witamina D powstająca w skórze),
  • dużo się ruszać (spacery, sport, zabawa na dworze),
  • utrzymywać prawidłową postawę ciała,
  • unikać urazów i niebezpiecznych zabaw.

Układ kostny jest podstawą naszego ciała. Bez niego nie moglibyśmy się poruszać ani normalnie funkcjonować. Dlatego tak ważne jest, aby o niego dbać.