Przejdź do zawartości

Układ krwionośny – serce i krążenie krwi

Z Wikibooks, biblioteki wolnych podręczników.

Układ krwionośny – serce i krążenie krwi

[edytuj]

Układ krwionośny to system, który rozprowadza krew po całym organizmie. Dzięki niemu wszystkie komórki ciała dostają tlen i składniki odżywcze, a zbędne substancje są usuwane.

Co wchodzi w skład układu krwionośnego

[edytuj]

Układ krwionośny tworzą:

  • serce,
  • naczynia krwionośne,
  • krew.

Wszystkie te elementy muszą ze sobą współpracować, aby organizm mógł prawidłowo funkcjonować.

Serce – pompa naszego organizmu

[edytuj]

Serce:

  • jest silnym mięśniem wielkości mniej więcej zaciśniętej pięści,
  • znajduje się w klatce piersiowej, nieco po lewej stronie,
  • pracuje bez przerwy przez całe życie.

Zadaniem serca jest pompowanie krwi:

  • przy skurczu serca krew jest wypychana do naczyń krwionośnych,
  • przy rozkurczu serce napełnia się krwią ponownie.

Bicie serca można wyczuć, przykładając palce do nadgarstka lub szyi. Nazywamy to tętnem.

Naczynia krwionośne

[edytuj]

Naczynia krwionośne to rurki, którymi płynie krew. Wyróżniamy trzy główne rodzaje:

  • tętnice – odprowadzają krew z serca do różnych części ciała,
  • żyły – doprowadzają krew z powrotem do serca,
  • naczynia włosowate – bardzo cienkie naczynka, w których krew oddaje tlen i składniki odżywcze komórkom, a odbiera zbędne produkty.

Naczynia krwionośne tworzą gęstą sieć, która dociera prawie do każdej komórki naszego ciała.

Krew i jej zadania

[edytuj]

Krew to czerwony płyn, który:

  • transportuje tlen z płuc do wszystkich komórek,
  • przenosi składniki odżywcze z układu pokarmowego do komórek,
  • zabiera zbędne produkty przemiany materii do narządów, które je usuwają (na przykład do nerek),
  • uczestniczy w obronie organizmu przed drobnoustrojami,
  • pomaga utrzymać stałą temperaturę ciała.

Bez krwi komórki nie mogłyby żyć i pracować.

Krążenie krwi w organizmie

[edytuj]

Krew krąży w zamkniętym obiegu:

  • Z płuc krew bogata w tlen trafia do serca.
  • Serce tłoczy tę krew tętnicami do wszystkich tkanek i narządów.
  • W naczyniach włosowatych:
    • krew oddaje tlen i składniki odżywcze komórkom,
    • odbiera dwutlenek węgla i inne zbędne produkty.
  • Krew wraca żyłami do serca.
  • Z serca krew jest tłoczona do płuc, gdzie:
    • oddaje dwutlenek węgla,
    • pobiera nową porcję tlenu.

I cykl zaczyna się od nowa. Ten nieustanny ruch krwi nazywamy krążeniem krwi.

Jak dbać o układ krwionośny

[edytuj]

Aby serce i naczynia krwionośne były zdrowe, warto:

  • dużo się ruszać (spacery, jazda na rowerze, sport, zabawa na świeżym powietrzu),
  • zdrowo się odżywiać (warzywa, owoce, produkty zbożowe, ograniczać słodycze i fast foody),
  • nie palić papierosów i unikać dymu tytoniowego,
  • wysypiać się i odpoczywać,
  • unikać nadwagi.

Układ krwionośny pracuje bez przerwy, dlatego troska o jego zdrowie jest bardzo ważna dla całego organizmu.