Wikijunior:Polska/Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji

Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji (w skrócie KRRiT) to instytucja, która pilnuje, aby w telewizji i radiu obowiązywały prawa do rzetelnej informacji oraz wolność słowa (każdy może wyrażać swoje zdanie na dany temat).

Co to jest KRRiT i po co istnieje

Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji to taki sędzia i stróż porządku w świecie polskiej radiofonii (radia) i telewizji. Jest to organ państwowy, czyli działa w imieniu całego kraju, na mocy Konstytucji (najważniejszego prawa w Polsce). Jej główne zadanie to dbanie o trzy bardzo ważne rzeczy:

Wolność słowa: żeby każdy mógł mówić (lub nadawać) to, co myśli, ale z szacunkiem dla innych.
Prawo do informacji: żebyśmy dostawali prawdziwe i różnorodne wiadomości.
Interes publiczny: żeby media służyły wszystkim ludziom, a nie tylko wybranym grupom, i miały na uwadze dobro publiczne.
Innymi słowy, KRRiT ma sprawić, by radio i telewizja były otwarte (dla różnych poglądów) i pluralistyczne (pokazywały różne punkty widzenia).

Co dokładnie robi KRRiT

KRRiT ma sporo odpowiedzialnych zadań. Oto najważniejsze z nich:

Wydawanie "licencji" (koncesji): jeśli ktoś chce założyć nową stację radiową lub telewizyjną w Polsce, musi poprosić KRRiT o specjalne pozwolenie, czyli koncesję. KRRiT sprawdza, czy nowy nadawca ma dobry plan i czy będzie działał zgodnie z prawem.
Pilnowanie programów: KRRiT monitoruje, co nadawcy puszczają na antenie, np. czy przestrzegają zasad dotyczących reklam, czy programy są odpowiednio oznaczone wiekowo.
Ochrona dzieci i młodzieży: KRRiT dba o to, żeby programy, które mogą być szkodliwe dla dzieci (np. z przemocą), były nadawane tylko w określonych godzinach (zwykle po 23:00) i miały odpowiednie oznaczenia wiekowe (np. "od lat 16").
Rozdzielanie pieniędzy z abonamentu: z pieniędzy, które ludzie płacą na media publiczne (tak zwany abonament RTV), KRRiT decyduje, jaką część dostanie Telewizja Polska (TVP) i Polskie Radio, żeby mogły działać.
Nakładanie kar: jeśli jakiś nadawca złamie zasady (np. puści zbyt dużo reklam w nieodpowiednim czasie), KRRiT może nałożyć na niego karę pieniężną.

Z kim i z czego składa się KRRiT

KRRiT to ciało kolegialne, co znaczy, że nie decyduje w niej jedna osoba, ale grupa. W jej skład wchodzi pięciu członków, których wybierają:

Sejm (polski parlament) - dwóch członków,
Senat (druga izba parlamentu) - jednego członka,
Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej - dwóch członków.

Członkowie KRRiT muszą być ludźmi, którzy dobrze znają się na mediach i mają duże doświadczenie. Mają działać bezstronnie i kierować się interesem publicznym, czyli dobrem wszystkich odbiorców.

Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji powstała w 1993 roku. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej mówi o niej w następujący sposób:
1. Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji stoi na straży wolności słowa, prawa do informacji oraz interesu publicznego w radiofonii i telewizji.
2. Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji wydaje rozporządzenia, a w sprawach indywidualnych podejmuje uchwały.