Wikijunior:Polska/Parki narodowe

Rozmieszczenie parków narodowych na terenie Polski

Polska ma 23 parki narodowe. To miejsca, w których chroni się przyrodę i pozwala jej rozwijać się jak najbardziej naturalnie. W parkach narodowych można zobaczyć dzikie zwierzęta, rzadkie rośliny, piękne góry, rzeki, jeziora, bagna i lasy.

Co to jest park narodowy?

Park narodowy to duży obszar szczególnie cennej przyrody, który jest:

chroniony prawem – nie wolno tam niszczyć roślin, straszyć zwierząt ani zaśmiecać,
ważny dla nauki – naukowcy badają tam, jak działa przyroda,
otwarty dla ludzi – można po nim chodzić po szlakach, zwiedzać i uczyć się o przyrodzie.

Na terenie parku narodowego są specjalne zasady. Czasem pewne miejsca są całkiem zamknięte dla turystów, aby zwierzęta miały spokój.

Jak zachowywać się w parku narodowym?

W każdym parku narodowym obowiązują podobne zasady:

chodzimy tylko po wyznaczonych szlakach,
nie zrywamy roślin i grzybów,
nie płoszymy i nie dokarmiamy dzikich zwierząt,
nie rozpalamy ognia poza specjalnymi miejscami,
nie śmiecimy – wszystkie śmieci zabieramy ze sobą,
jeździmy rowerem tylko tam, gdzie jest to dozwolone.

Dzięki temu parki pozostaną piękne i dzikie także dla przyszłych pokoleń.

Gdzie leżą parki narodowe w Polsce?

Parki narodowe znajdują się w różnych częściach kraju:

w górach – np. Tatrzański, Bieszczadzki, Pieniński,
nad morzem – np. Woliński, Słowiński,
wśród jezior i lasów – np. Wigierski, Drawieński, Borów Tucholskich,
na bagnach i mokradłach – np. Biebrzański, Narwiański, Ujście Warty,
w pobliżu dużych miast – np. Kampinoski koło Warszawy, Ojcowski niedaleko Krakowa.

Niżej znajdziesz krótkie opisy każdego z 23 parków narodowych.

Opisy wszystkich parków narodowych w Polsce

Babiogórski Park Narodowy

Gdzie? W Beskidach, przy granicy ze Słowacją.
Najważniejsza góra: Babia Góra, nazywana też „Królową Beskidów”
Co tu jest wyjątkowe? piętrowo ułożone lasy – im wyżej, tym inne gatunki drzew, rzadkie rośliny górskie, żyją tu m.in. niedźwiedzie, rysie, wilki. Z Babiej Góry widać piękną panoramę gór, ale pogoda często szybko się zmienia.

Białowieski Park Narodowy

Gdzie? Na pograniczu Polski i Białorusi.
Z czego słynie? z Puszczy Białowieskiej – jednego z ostatnich w Europie lasów o pierwotnym charakterze, z żubrów – największych dzikich ssaków lądowych Europy.
Wiele drzew jest tu bardzo starych, niektóre mają po kilkaset lat.

Biebrzański Park Narodowy

Gdzie? W północno‑wschodniej Polsce, nad rzeką Biebrzą.
Co tu niezwykłego? ogromne bagna i torfowiska, to największy park narodowy w Polsce, ważne miejsce dla ptaków – szczególnie podczas wiosennych i jesiennych przelotów. Wiosną często zalewają go wody roztopowe, tworząc wielkie rozlewiska.

Bieszczadzki Park Narodowy

Gdzie? W południowo‑wschodniej Polsce, w Bieszczadach.
Charakterystyczne miejsca: połoniny – rozległe górskie łąki na szczytach.
Zwierzęta: niedźwiedzie, wilki, rysie, żbiki, a także wiele gatunków ptaków drapieżnych.
To dobre miejsce na długie wędrówki po stosunkowo dzikich górach.

Drawieński Park Narodowy

Gdzie? W zachodniej Polsce, wokół rzeki Drawy.
Co tu znajdziesz? rozległe lasy, czyste rzeki i jeziora, popularne szlaki kajakowe.
Rzeka Drawa ma szybki nurt, a jej dolina jest bardzo malownicza.

Gorczański Park Narodowy

Gdzie? W Gorcach, niedaleko Nowego Targu.
Co jest ważne? górskie lasy, polany z pięknymi widokami na Tatry, wiele potoków i źródeł,
Charakterystyczne zwierzę: salamandra plamista – czarno‑żółta jaszczurka (płaz).
Wiosną i latem na polanach kwitnie dużo kwiatów, a kiedyś wypasano tu owce.

Park Narodowy Gór Stołowych

Gdzie? W Sudetach, przy granicy z Czechami.
Co tu jest niezwykłego? płaskie jak stół szczyty gór, fantazyjne formy skalne, skalne labirynty, w których można się poczuć jak w kamiennym mieście.
Najbardziej znane miejsca to Szczeliniec Wielki i Błędne Skały.

Kampinoski Park Narodowy

Gdzie? Tuż obok Warszawy, w dolinie Wisły.
Jak wygląda? połączenie lasów, piaszczystych wydm i bagien, żyją tu łosie, bobry, lisy i wiele gatunków ptaków.
To „zielone płuca” stolicy – ważne miejsce odpoczynku dla mieszkańców miasta.

Karkonoski Park Narodowy

Gdzie? W Sudetach, na granicy z Czechami.
Najwyższy szczyt: Śnieżka.
Co tu zobaczysz? górskie kotły polodowcowe i wodospady, surowe, wietrzne szczyty, rzadkie rośliny górskie.
Karkonosze bywają wietrzne i chłodne nawet latem.

Magurski Park Narodowy

Gdzie? W Beskidzie Niskim, na południowym‑wschodzie Polski.
Charakter parku: spokojne, niezbyt wysokie góry, duże kompleksy leśne,
Dzikie zwierzęta: niedźwiedzie, wilki, rysie, żbiki.
W okolicy parku jest wiele drewnianych cerkwi i śladów dawnych wsi.

Narwiański Park Narodowy

Gdzie? W północno‑wschodniej Polsce, nad rzeką Narew.
Dlaczego jest wyjątkowy? rzeka tworzy tu wiele rozgałęzień – mówi się o „polskiej Amazonce”, duże obszary bagien i rozlewisk, ważne miejsce dla ptaków wodnych.
Są tu specjalne kładki, po których można spacerować nad wodą.

Ojcowski Park Narodowy

Gdzie? Niedaleko Krakowa, w Dolinie Prądnika.
To najmniejszy park narodowy w Polsce.
Co tu znajdziesz? wapienne skały i jaskinie, ruiny zamków i skały o ciekawych kształtach (np. Maczuga Herkulesa), liczne nietoperze mieszkające w jaskiniach.
To świetne miejsce na krótką wycieczkę z miasta.

Pieniński Park Narodowy

Gdzie? W Pieninach, nad Dunajcem, przy granicy ze Słowacją.
Najbardziej znane szczyty: Trzy Korony i Sokolica.
Atrakcje: przełom Dunajca – rzeka wcina się głęboko w skały, spływ tratwami, podczas którego flisacy opowiadają legendy.
Pieniny są niewysokie, ale bardzo malownicze.

Poleski Park Narodowy

Gdzie? Na Polesiu, we wschodniej Polsce.
Co jest ważne? bagna, torfowiska, jeziora i łąki, rośnie tu wiele rzadkich roślin bagiennych, żyje błotna żółw błotny – jedyny dziko żyjący żółw w Polsce.
Są tu kładki i ścieżki dydaktyczne prowadzące przez mokradła.

Roztoczański Park Narodowy

Gdzie? Na Roztoczu, w południowo‑wschodniej Polsce.
Charakter parku: pagórkowaty teren, lasy bukowe i jodłowe, potoki z małymi wodospadami zwanymi „szumami”.
W parku hoduje się też „konika polskiego” – rasę konia podobną do dawnych tarpanów.

Słowiński Park Narodowy

Gdzie? Nad Morzem Bałtyckim, pomiędzy Łebą a Rowami.
Największa atrakcja: ruchome wydmy – piasek przenoszony przez wiatr tworzy wysokie, wędrujące wydmy.
Co jeszcze? jeziora przybrzeżne, bagna i torfowiska, rzadkie ptaki wodne i nadmorskie.
To jedno z najbardziej niezwykłych miejsc nad polskim morzem.

Świętokrzyski Park Narodowy

Gdzie? W Górach Świętokrzyskich, w centralnej Polsce.
Najwyższy szczyt: Łysica.
Charakterystyczne elementy: stare lasy jodłowo‑bukowe, gołoborza – rumowiska kamieni na zboczach gór, liczne legendy o sabatach czarownic na Łysej Górze.
To jedne z najstarszych gór w Polsce (choć już mocno „wypłaszczone” przez czas).

Tatrzański Park Narodowy

Gdzie? W Tatrach, na południu Polski, przy granicy ze Słowacją.
Co wyróżnia Tatry? to jedyna w Polsce grupa gór o charakterze alpejskim, wysokie, strome szczyty, liczne jeziora (m.in. Morskie Oko) i wodospady.
Żyją tu kozice, świstaki, niedźwiedzie i wiele rzadkich roślin wysokogórskich.

Park Narodowy „Ujście Warty”

Gdzie? W zachodniej Polsce, tam gdzie Warta wpada do Odry.
Co tu szczególnego? rozległe mokradła, łąki i rozlewiska, jedno z najważniejszych miejsc w Polsce dla ptaków wodnych – szczególnie podczas przelotów.
Zimą i wiosną można tu zobaczyć ogromne stada gęsi i innych ptaków.

Wielkopolski Park Narodowy

Gdzie? Niedaleko Poznania, w Wielkopolsce.
Jak wygląda? jeziora polodowcowe, wzgórza morenowe, lasy, łąki i pola.
To dobre miejsce, aby zobaczyć ślady działania lodowca w krajobrazie.

Wigierski Park Narodowy

Gdzie? W północno‑wschodniej Polsce, w okolicach Suwałk.
Najważniejsze jezioro: Wigry.
Co tu jest? liczne jeziora i lasy, wyspy i półwyspy na jeziorze Wigry, dawny klasztor kamedułów na półwyspie.
Wody są tu czyste, a krajobraz bardzo urozmaicony.

Park Narodowy „Bory Tucholskie”

Gdzie? W Borach Tucholskich, w północnej Polsce.
Charakter krajobrazu: rozległe bory sosnowe, liczne jeziora i rzeki, tereny powstałe w wyniku działania lodowca.
To ważne miejsce ochrony lasów i jezior.

Woliński Park Narodowy

Gdzie? Na wyspie Wolin, nad Morzem Bałtyckim.
Co tu jest niezwykłe? wysokie klify nadmorskie z pięknymi widokami na morze, lasy, jeziora i bagna, żyje tu m.in. bielik (orzeł bielik), a w zagrodzie pokazowej – żubry.
To jeden z najpiękniejszych fragmentów polskiego wybrzeża.

Ciekawostki o parkach narodowych w Polsce

Największy polski park narodowy to Biebrzański Park Narodowy.
Najmniejszy to Ojcowski Park Narodowy.
Najwyżej położony jest Tatrzański Park Narodowy, a najniżej – parki nadmorskie i bagienne.
Niektóre parki są blisko dużych miast (np. Kampinoski przy Warszawie), inne bardzo daleko od dużej cywilizacji (np. Bieszczadzki).
Każdy park narodowy w Polsce chroni trochę inny typ krajobrazu. Razem tworzą ogromną „mozaikę” przyrody naszego kraju.