Wikijunior:Polska/Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej
Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej to najważniejsza osoba w Polsce. Jest on najwyższym przedstawicielem Polski i gwarantem ciągłości władzy państwowej.
Wybór prezydenta
[edytuj]Prezydent jest wybierany przez naród w wyborach powszechnych, równych, bezpośrednich i w głosowaniu tajnym. Oznacza to, że każdy pełnoletni obywatel Polski (chyba, że został pozbawiony czynnego prawa wyborczego) ma prawo oddać swój głos.
Długość pełnienia funkcji
[edytuj]Kadencja prezydenta, czyli czas, na jaki jest wybierany, trwa 5 lat. Może być wybrany ponownie tylko raz, czyli łącznie może sprawować urząd przez maksymalnie 10 lat.
Kto może kandydować
[edytuj]Żeby zostać Prezydentem, trzeba mieć ukończone 35 lat, posiadać pełnię praw wyborczych i obywatelstwo polskie.
Główne zadania prezydenta
[edytuj]- Reprezentowanie Polski: prezydent reprezentuje Polskę przed innymi państwami, podczas spotkań z przywódcami innych państw i w czasie ważnych uroczystości.
- Zwierzchnik Sił Zbrojnych: prezydent jest najwyższym zwierzchnikiem Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. Oznacza to, że dowodzi armią. W czasie wojny może mianować Naczelnego Dowódcę.
- Weto: prezydent może odmówić podpisania ustawy uchwalonej przez Parlament (Sejm i Senat). To się nazywa weto. W ten sposób Prezydent może powstrzymać wejście w życie prawa, z którym się nie zgadza.
- Inicjatywa ustawodawcza: może proponować Sejmowi nowe ustawy, czyli posiada tzw. inicjatywę ustawodawczą.
- Mianowanie: prezydent powołuje Premiera (Prezesa Rady Ministrów) oraz przyjmuje przysięgę od ministrów. Może też mianować sędziów, ambasadorów (przedstawicieli Polski w innych krajach) i nadawać stopnie wojskowe.
- Prawo łaski: prezydent ma prawo stosowania prawa łaski. Może złagodzić lub anulować karę orzeczoną przez sąd.
- Zarządzanie wyborów do Sejmu i Senatu (parlamentarnych): Prezydent zarządza wybory do Sejmu i Senatu (władza ustawodawcza).
Kancelaria prezydenta
[edytuj]W swojej pracy Prezydentowi pomaga specjalny urząd nazywany Kancelarią prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Pracują tam ludzie, którzy wspierają prezydenta w wypełnianiu jego obowiązków, przygotowując dokumenty, organizując spotkania i dbając o codzienne funkcjonowanie.
Miejsce pracy prezydenta
[edytuj]Główną siedzibą prezydenta, miejscem pracy i spotkań z ważnymi gośćmi, jest Pałac Prezydencki w Warszawie. Prezydent ma także do dyspozycji inne rezydencje:
- Belweder w Warszawie
- Dworek w Ciechocinku
- Rezydencja na Mierzei Helskiej
- Zamek w Wiśle