Wikijunior:Polska/Sąd Najwyższy

Sąd Najwyższy (w skrócie SN) to najwyższy sąd w Polsce. Nie zajmuje się on codziennymi sprawami. Jego zadaniem jest dbanie o to, żeby prawo w Polsce było sprawiedliwe, jednakowo rozumiane przez wszystkie sądy i dobrze działało.

Czym zajmuje się Sąd Najwyższy

Wyobraź sobie, że w grze planszowej zdarzyła się sytuacja, której zasady nie wyjaśniają do końca. Kłócisz się z kolegą, a każdy z Was rozumie zasady inaczej. Potrzebny jest ktoś, kto powie, jak naprawdę należy interpretować zasadę. Sąd Najwyższy robi coś podobnego, tylko z prawdziwymi przepisami prawa.

Kontrola sądów niższych: Sąd Najwyższy nie przeprowadza procesu od początku. Patrzy na to, jak sądy niższe (czyli te, które widzisz w swoim mieście) rozstrzygnęły sprawę. Sprawdza, czy nie popełniły błędów w interpretacji (rozumieniu) prawa.
Ujednolicanie prawa: jeśli różne sądy w Polsce orzekają w podobnych sprawach zupełnie inaczej, Sąd Najwyższy wydaje specjalne uchwały, które mają ujednolicić sposób rozumienia i stosowania prawa. Dzięki temu wszyscy obywatele są traktowani przez sądy tak samo.
Kasacja: jeśli ktoś uważa, że sąd popełnił błąd, który mógł zmienić wynik sprawy, może wnieść do SN specjalne pismo, zwane kasacją (w sprawach cywilnych i karnych) lub skargą nadzwyczajną. To ostatnia szansa na zmianę wyroku.

Kto pracuje w Sądzie Najwyższym

W Sądzie Najwyższym pracują sędziowie. Sędziowie tego sądu są powoływani przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Na czele całego Sądu Najwyższego stoi Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego.

Skład Sądu Najwyższego

Sąd Najwyższy jest podzielony na kilka części, które nazywamy Izbami. Każda Izba zajmuje się innym rodzajem spraw.

Izby Sądu Najwyższego
Nazwa	Zadania
Izba Cywilna	Sprawy dotyczące osób i majątku (np. spadki, umowy, odszkodowania).
Izba Karna	Sprawy dotyczące przestępstw (np. kradzieże, oszustwa).
Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych	Sprawy dotyczące pracy (np. zwolnienia) i emerytur.
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych	Sprawy, które są bardzo ważne dla państwa (np. ważne wybory, skargi nadzwyczajne).
Izba Odpowiedzialności Zawodowej	Sprawy dyscyplinarne (np. odpowiedzialność sędziów czy prokuratorów).