Wikijunior:Polska/Trybunał Konstytucyjny

Wielka sala rozpraw, w której Trybunał Konstytucyjny orzeka (wydaje postanowienia, wyroki) w pełnym składzie

Trybunał Konstytucyjny (w skrócie TK) to specjalny sąd w Polsce, który pełni funkcję sędziego dla wszystkich innych praw. Jego najważniejszym zadaniem jest sprawdzanie, czy wszystkie przepisy i ustawy tworzone przez rząd i posłów zgadzają się z najważniejszym prawem w naszym kraju, czyli z Konstytucją.

Czym zajmuje się Trybunał Konstytucyjny

• Sprawdzanie ustaw: Kiedy w Polsce powstaje nowa ustawa (czyli nowe prawo, np. o szkołach, o podatkach, o ochronie przyrody), posłowie i senatorowie muszą się upewnić, że jest ona zgodna z Konstytucją. Jeśli ktoś ma wątpliwości, do akcji wkracza Trybunał Konstytucyjny. To on sprawdza, czy nowe prawo nie łamie ważnych zasad z Konstytucji. Jeśli Trybunał uzna, że jakaś ustawa jest niezgodna z Konstytucją, to ta ustawa przestaje obowiązywać.
• Rozstrzyganie sporów: Czasem ważne urzędy państwowe (jak np. Prezydent i Sejm) nie zgadzają się co do tego, kto ma coś zrobić. Wtedy Trybunał Konstytucyjny działa jak arbiter, czyli sędzia, który ustala, który urząd ma rację.
• Skarga konstytucyjna: Jeśli obywatel czuje, że jakaś ustawa, przez którą sąd wydał na decyzję, naruszyła prawa, które są zapisane w Konstytucji, obywatel może poprosić, aby Trybunał to sprawdził. Taka prośba nazywa się skargą konstytucyjną.

Kto pracuje w Trybunale Konstytucyjnym

W Trybunale Konstytucyjnym pracują sędziowie Trybunału Konstytucyjnego. To prawnicy z dużym doświadczeniem, którzy dokładnie znają Konstytucję i prawo. Sędziowie Trybunału są niezawisli. To znaczy, że podczas wydawania wyroków muszą słuchać się tylko i wyłącznie Konstytucji i nie mogą przejmować się tym, co mówią politycy, czy co jest modne w danym momencie. Zgodnie z artykułem 194 Konstytucji (najważniejszego aktu prawnego w Polsce) trybunał liczy 15 sędziów, a każdy z nich może być sędzią w Trybunale przez 9 lat. Każdy sędzia Trybunału jest powoływany przez posłów na Sejm.