Wikijunior:Zwierzęta/Pies domowy

Pies domowy to jedno z najlepiej znanych ludziom zwierząt. Jest naszym towarzyszem, pomocnikiem i przyjacielem. Naukowa nazwa psa domowego to Canis lupus familiaris. Należy on do tej samej rodziny, co wilki, lisy i kojoty. Psy żyją razem z ludźmi na całym świecie - w mieszkaniach, domach, gospodarstwach i miastach.

Kim jest pies domowy?

Pies domowy to ssak i zwierzę udomowione. Oznacza to, że:

ssak – karmi swoje młode mlekiem matki,
udomowione – od bardzo dawna żyje z ludźmi i jest od nich zależne.

Psy zazwyczaj:

mieszkają z ludźmi,
dostają od nich jedzenie,
są pod opieką (weterynarz, szczepienia, spacery),
uczą się zasad życia w ludzkim domu.

Pies nie jest zabawką – to żywe zwierzę, które czuje ból, strach, radość i przywiązanie.

Jak wygląda pies?

Psy mogą wyglądać bardzo różnie – są rasy małe, średnie i olbrzymie. Jednak większość psów ma podobną budowę ciała:

głowa z pyskiem, oczami, uszami i nosem,
pysk z językiem i zębami (kły są ostre – służyły kiedyś do polowania),
sierść – krótka lub długa, prosta lub kręcona, w różnych kolorach,
ogon – podniesiony, opuszczony lub zakręcony,
cztery łapy zakończone pazurami,
tułów (ciało) z klatką piersiową i brzuchem.

Niektóre rasy:

są bardzo małe (np. chihuahua),
są bardzo duże (np. dog niemiecki),
mają długą sierść (np. owczarek szkocki collie),
mają krótką sierść (np. doberman),
mają spłaszczony pysk (np. mops, buldog).

Mimo różnic wszystkie psy nadal należą do jednego gatunku i mogą mieć wspólne szczenięta.

Jak pies się porozumiewa?

Pies nie mówi słowami, ale umie się z nami porozumieć na inne sposoby.

Głos

Pies wydaje różne dźwięki:

szczeka – gdy coś go niepokoi, gdy się cieszy, gdy coś chce,
warczy – gdy jest zły, przestraszony lub ostrzega,
skomle – gdy go coś boli, gdy się boi, gdy jest smutny,
wyje – czasem, gdy jest samotny lub słyszy dźwięki przypominające wycie (np. syrenę).

Mowa ciała

Pies dużo mówi swoim ciałem:

ogon

merdający ogon – często radość lub ekscytacja,
ogon podkulony – strach, niepewność,

uszy

uniesione – zainteresowanie, czujność,
położone – strach, uległość, czasem przeprosiny,

pysk

otwarty, z wysuniętym językiem – często zrelaksowany pies,
pokazane zęby, uniesione wargi – ostrzeżenie,

całe ciało

pies napięty, sztywny – może być zły lub przestraszony,
pies schylony z przednimi łapami na ziemi, z tyłem w górze – zachęta do zabawy.

Pies a człowiek – w czym nam pomaga?

Psy nie są tylko towarzyszami. Wiele z nich ma ważne zadania.

Pies przewodnik

To pies, który pomaga osobie niewidomej lub niedowidzącej:

prowadzi ją po ulicach,
pomaga omijać przeszkody,
znajduje przejścia dla pieszych, drzwi, schody.

Pies ratownik

Psy ratownicze pomagają:

szukać ludzi zasypanych pod śniegiem (lawiny),
odnajdywać zaginionych w lesie,
szukać osób pod gruzami po trzęsieniach ziemi.

Mają bardzo dobry węch i są dobrze wyszkolone.

Pies policyjny i wojskowy

Takie psy potrafią:

tropić ślady,
szukać narkotyków lub materiałów wybuchowych,
pomagać policjantom w trudnych sytuacjach.

Pies terapeuta

Niektóre psy biorą udział w zajęciach z dziećmi, osobami starszymi lub chorymi. Pomagają im:

otworzyć się na kontakt,
poprawić nastrój,
ćwiczyć ruch i skupienie.

Słowniczek

ssak – zwierzę, które karmi swoje młode mlekiem z piersi lub sutków.
udomowienie – proces, w którym dzikie zwierzęta stopniowo przyzwyczajają się do życia z ludźmi i stają się od nich zależne.
rasa – grupa zwierząt tego samego gatunku, które mają podobny wygląd i zachowanie.
szczeniak – młody pies.
weterynarz – lekarz, który leczy zwierzęta.
mięsożerca – zwierzę, które odżywia się głównie mięsem.
komenda – słowo lub gest, którego pies się uczy, by wykonać określoną czynność (np. „siad”, „leżeć”, „do mnie”).