Wychowanie do życia w rodzinie/Cielesność, płciowość, seksualność – czym się różnią te pojęcia
Cielesność, płciowość, seksualność – czym się różnią te pojęcia
[edytuj]Tematy związane z dojrzewaniem często wydają się trudne albo krępujące. Pomaga, gdy rozumie się podstawowe pojęcia. Trzy z nich to: cielesność, płciowość i seksualność. Są do siebie podobne, ale nie znaczą tego samego.
Cielesność
[edytuj]Cielesność dotyczy całego ludzkiego ciała i tego, jak je przeżywamy.
To między innymi:
- wygląd zewnętrzny (wzrost, waga, twarz, włosy, sylwetka),
- zmiany w okresie dojrzewania (trądzik, mutacja głosu, owłosienie, rozwój piersi),
- odczuwanie swojego ciała (czy je lubimy, czy się go wstydzimy),
- dbanie o ciało (higiena, zdrowie, odpoczynek, sport),
- granice cielesne (kto może nas dotykać i w jaki sposób).
Cielesność obejmuje całe ciało, nie tylko jego sferę związaną z płcią.
Płciowość
[edytuj]Płciowość wiąże się z tym, że człowiek rodzi się jako chłopiec albo dziewczyna. Ma związek przede wszystkim z budową ciała.
Obejmuje:
- płeć biologiczną (narządy płciowe, chromosomy, hormony),
- fizyczne różnice między dziewczętami i chłopcami,
- dojrzewanie płciowe (pojawienie się miesiączki, polucji, płodności),
- sposób przeżywania swojej płci (bycie dziewczyną lub chłopakiem na co dzień).
Płciowość jest częścią cielesności, ale dotyczy szczególnie tej części ciała i życia, która jest związana z płcią.
Seksualność
[edytuj]Seksualność jest najszerszym z tych pojęć. Obejmuje nie tylko ciało, lecz także uczucia i relacje.
Należą do niej między innymi:
- uczucia związane z bliskością (zakochanie, sympatie, pragnienie bycia ważnym dla kogoś),
- pociąg fizyczny do drugiej osoby,
- myśli, wyobrażenia i ciekawość dotycząca spraw intymnych,
- sposób okazywania czułości i miłości,
- zasady, wartości i normy, które ktoś uznaje w sprawach dotyczących ciała i bliskich relacji.
Seksualność rozwija się stopniowo. Wymaga dojrzałości, odpowiedzialności i szacunku dla siebie oraz innych.
Co je łączy, a co je różni?
[edytuj]Można to uporządkować w prosty sposób:
| Pojęcie | Najważniejsze, czego dotyczy | Przykłady |
|---|---|---|
| Cielesność | Całe ciało i jego przeżywanie | Wzrost, wygląd, higiena, granice dotyku |
| Płciowość | Bycie chłopcem lub dziewczyną, budowa ciała związana z płcią | Dojrzewanie płciowe, różnice między płciami |
| Seksualność | Uczucia, pragnienie bliskości, sfera intymna | Zakochanie, pociąg fizyczny, sposób okazywania miłości |
W skrócie:
- cielesność to to, jak człowiek przeżywa swoje ciało jako całość,
- płciowość to ta część cielesności, która wiąże się z płcią,
- seksualność to sposób, w jaki ciało, płeć i uczucia łączą się z bliskością i miłością.
Dlaczego warto to rozróżniać?
[edytuj]Rozróżnianie tych pojęć pomaga:
- lepiej rozumieć zmiany, które zachodzą podczas dojrzewania,
- mądrze dbać o ciało i zdrowie,
- uczyć się szacunku do siebie i granic innych osób,
- spokojniej rozmawiać o tematach, które często wydają się wstydliwe.
Jeśli coś z tych spraw niepokoi lub budzi pytania, warto porozmawiać z zaufanym dorosłym: rodzicem, wychowawcą, nauczycielem lub pedagogiem szkolnym.