Wychowanie do życia w rodzinie/Cyberprzemoc – jak ją rozpoznać i gdzie szukać pomocy

Cyberprzemoc – jak ją rozpoznać i gdzie szukać pomocy

Cyberprzemoc to krzywdzenie innych osób z użyciem telefonu, komputera lub internetu. Dzieje się na czatach, w grach, na portalach społecznościowych, przez SMS-y lub komunikatory.

Warto wiedzieć, jak ją rozpoznać i szybko zareagować. Dzięki temu możesz zadbać o swoje bezpieczeństwo i pomóc innym.

Co to jest cyberprzemoc

O cyberprzemocy mówimy wtedy, gdy ktoś celowo i powtarzalnie:

• wyzywa, obraża lub wyśmiewa w sieci
• rozsyła czyjeś zdjęcia lub filmy bez zgody
• wymyśla i rozpuszcza plotki w internecie
• tworzy fałszywe profile, żeby kogoś ośmieszyć
• grozi przez wiadomości lub komentarze
• wyklucza kogoś z grupy w grze lub na czacie specjalnie po to, by go zranić

Jednorazowa kłótnia w internecie nie zawsze jest od razu cyberprzemocą. Staje się nią, gdy ktoś mimo próśb nie przestaje, a jego zachowanie rani drugą osobę.

Jak rozpoznać, że to cyberprzemoc

To może być cyberprzemoc, gdy:

• boisz się otworzyć wiadomości lub wejść na czat
• po przeczytaniu wiadomości czujesz smutek, wstyd, złość lub strach
• ktoś pisze o tobie rzeczy nieprawdziwe lub upokarzające
• twoje zdjęcia lub filmy krążą po sieci bez twojej zgody
• ktoś udaje w internecie, że jest tobą
• inne osoby śmieją się z memów lub przeróbek z twoim zdjęciem
• prześladowanie powtarza się, a sprawca lub sprawcy nie przestają

Zwróć też uwagę na zmiany w zachowaniu:

• nie masz ochoty iść do szkoły
• nie chcesz już korzystać z telefonu lub komputera (albo robisz to w ukryciu)
• masz kłopoty ze snem, bóle brzucha, głowy bez wyraźnej przyczyny
• unikasz kontaktu z kolegami i koleżankami

Jeśli obserwujesz to u siebie lub u kogoś z klasy, warto o tym porozmawiać z dorosłym.

Co robić, gdy doświadczasz cyberprzemocy

Gdy ktoś krzywdzi cię w sieci:

• nie odpowiadaj agresją na agresję
• zachowaj dowody:
  • zrób zrzuty ekranu (screeny)
  • nie kasuj wiadomości z wyzwiskami lub groźbami
• zablokuj osobę, która cię prześladuje
• zgłoś problem w serwisie, z którego korzystasz (np. użyj przycisku Zgłoś)
• jak najszybciej powiedz o tym zaufanej osobie dorosłej

Pamiętaj: to nie twoja wina, że ktoś zachowuje się wobec ciebie źle. Wina leży po stronie sprawcy.

Nigdy nie próbuj sam się mścić. Może to jeszcze pogorszyć sytuację i sprawić, że sam staniesz się sprawcą.

Gdzie szukać pomocy

Pomocy możesz szukać w kilku miejscach.

W domu:

• rodzice lub opiekunowie
• starsze rodzeństwo
• inne zaufane osoby dorosłe z rodziny

W szkole:

• wychowawca
• pedagog lub psycholog szkolny
• inny nauczyciel, któremu ufasz
• dyrektor szkoły

Poza szkołą:

• Telefon Zaufania dla Dzieci i Młodzieży 116 111

Możesz tam zadzwonić za darmo i anonimowo. Porozmawiasz z osobą, która spróbuje ci pomóc.

• Poproś dorosłego, aby skontaktował się z pomocą dla rodziców i nauczycieli, na przykład pod numerem 800 100 100.

Gdy pojawiają się groźby pobicia, śmierci lub szantaż (np. ktoś grozi, że opublikuje twoje zdjęcia, jeśli nie zrobisz tego, czego chce), trzeba koniecznie powiedzieć o tym dorosłym. W razie potrzeby dorośli mogą zgłosić sprawę na policję.

Jak możesz pomóc komuś innemu

Jeśli widzisz, że ktoś z klasy jest wyśmiewany lub obrażany w sieci:

• nie dołączaj do wyzwisk, nawet dla żartu
• nie lajkuj, nie udostępniaj krzywdzących filmów, memów i zdjęć
• pokaż osobie prześladowanej, że nie jest sama
• zaproponuj, że razem pójdziecie do wychowawcy, pedagoga lub rodziców
• jeśli boisz się sam reagować, opowiedz o tym dorosłemu

Twoja reakcja ma znaczenie. Milczenie sprawia, że sprawca czuje się silniejszy. Wspierając ofiarę, pomagasz zatrzymać cyberprzemoc.