Wychowanie do życia w rodzinie/Cyberseks, sexting – konsekwencje dla psychiki, relacji i prawa

Cyberseks, sexting – konsekwencje dla psychiki, relacji i prawa

Wprowadzenie

Coraz więcej kontaktów między ludźmi przenosi się do internetu. To ma wiele plusów, ale niesie też zagrożenia. Jednym z nich są rozmowy i materiały o treści seksualnej wysyłane przez sieć. Ten rozdział wyjaśnia, czym jest cyberseks i sexting, jakie mogą mieć skutki dla psychiki, relacji z innymi oraz z prawem.

Czym są cyberseks i sexting?

Cyberseks to rozmowy lub działania o charakterze seksualnym prowadzone w internecie:

• przez komunikatory, czaty, media społecznościowe,
• z użyciem nagich lub półnagich zdjęć, filmów, kamerki.

Sexting to:

• wysyłanie lub odbieranie wiadomości, zdjęć lub filmów o treści seksualnej,
• najczęściej telefonem lub przez komunikatory,
• często między nastolatkami lub w związkach.

Ważne: sexting nie musi od razu oznaczać przemocy, ale nawet dobrowolne wysłanie zdjęcia może mieć bardzo poważne skutki.

Dlaczego młodzi ludzie w to wchodzą?

Powody mogą być różne:

• ciekawość i chęć „bycia dorosłym”,
• presja ze strony rówieśników lub partnera,
• potrzeba akceptacji i komplementów,
• nuda i szukanie mocnych wrażeń,
• brak świadomości konsekwencji.

Często nastolatek myśli: „Przecież ufam tej osobie” albo „Przecież nic się nie stanie”. Niestety, w internecie nic nie znika na zawsze.

Konsekwencje dla psychiki

Cyberseks i sexting mogą silnie wpływać na samopoczucie i zdrowie psychiczne, szczególnie gdy:

• materiały wyciekną poza prywatną rozmowę,
• ktoś zacznie szantażować lub wywierać presję.

Możliwe skutki:

• wstyd i poczucie winy,
• lęk przed oceną innych, wyśmianiem,
• spadek poczucia własnej wartości,
• poczucie bycia wykorzystanym lub oszukanym,
• problemy z zaufaniem do ludzi w przyszłości,
• trudności w koncentracji, nauce, śnie,
• stany lękowe, a nawet myśli samobójcze (w skrajnych sytuacjach).

Kiedy ktoś żąda nagich zdjęć, grozi upublicznieniem materiałów lub szantażuje, jest to forma przemocy i nadużycia, a nie „normalny związek”.

Konsekwencje dla relacji

Cyberseks i sexting mogą:

• zniszczyć zaufanie w związku, szczególnie po rozstaniu,
• stać się narzędziem zemsty (np. rozpowszechnianie nagich zdjęć byłego partnera),
• powodować plotki, hejt, wykluczenie w klasie lub grupie rówieśniczej,
• opierać relację na ciele i seksie zamiast na szacunku i rozmowie.

Jeśli ktoś mówi:

• „Gdybyś mnie kochał/kochała, wysłałbyś/ wysłałabyś mi nagie zdjęcie”
• „Jak nie wyślesz, to znajdę kogoś innego”

to nie jest to przejaw miłości ani szacunku, lecz manipulacja i presja.

Zdrowa relacja opiera się na:

• zgodzie i szanowaniu granic,
• umiejętności przyjęcia odmowy,
• trosce o bezpieczeństwo drugiej osoby.

Konsekwencje prawne

W Polsce prawo bardzo poważnie traktuje rozpowszechnianie nagich zdjęć i filmów, szczególnie jeśli dotyczą one osób niepełnoletnich (poniżej 18 roku życia).

Najważniejsze zasady:

• nagie lub bardzo intymne zdjęcia osoby niepełnoletniej mogą być traktowane jako pornografia dziecięca, nawet jeśli zrobiła je sobie sama,
• robienie, przechowywanie, wysyłanie i udostępnianie takich materiałów jest przestępstwem,
• osoba, która rozpowszechnia czyjeś nagie zdjęcia bez zgody (na przykład z zemsty), łamie prawo i może ponieść poważne konsekwencje,
• prawo chroni wizerunek – nikt nie ma prawa bez zgody publikować twoich zdjęć, zwłaszcza intymnych.

Nawet jeśli sprawcą jest rówieśnik, sprawa może trafić do sądu rodzinnego lub na policję. Tłumaczenie „to był tylko żart” nie chroni przed odpowiedzialnością.

Pamiętaj:

• nie udostępniaj dalej nagich lub intymnych zdjęć innych osób,
• nawet jeśli to „tylko” w klasowej grupie, nadal może to być przestępstwo i poważna krzywda dla tej osoby.

Jak się chronić?

Kilka prostych zasad bezpieczeństwa:

• nie wysyłaj nikomu nagich ani bardzo intymnych zdjęć i filmów,
• miej zasadę: „czego nie powiesił(a)bym na szkolnej tablicy, tego nie wysyłam w sieci”,
• nie ufaj zapewnieniom „nikomu nie pokażę” – plik można łatwo skopiować lub zrzutować,
• nie ulegaj presji ani szantażowi, masz prawo powiedzieć „nie”,
• ustaw mocne hasła i zabezpiecz telefon (pin, odcisk palca),
• dbaj o prywatność swoich profili (ustawienia prywatności, ograniczaj, kto widzi twoje treści).

Jeśli:

• ktoś naciska na wysłanie nagich zdjęć,
• przesyła ci swoje intymne zdjęcia i coś za to oczekuje,
• grozi, że upubliczni twoje zdjęcia lub rozmowy,

zatrzymaj tę rozmowę, zrób zrzuty ekranu jako dowód i poszukaj pomocy u dorosłego.

Gdzie szukać pomocy?

Jeśli coś cię zaniepokoiło lub już coś się stało:

• porozmawiaj z kimś zaufanym: rodzicem, opiekunem, pedagogiem, wychowawcą,
• możesz zwrócić się do szkolnego psychologa,
• w sytuacjach poważnych (szantaż, groźby, rozpowszechnianie nagich zdjęć) zgłoś sprawę na policję.

W internecie działają też:

• linie pomocowe dla dzieci i młodzieży,
• strony i infolinie zajmujące się bezpieczeństwem w sieci.

Nie zostawaj z tym sam. Wstyd i strach często są największą przeszkodą, ale to osoba, która cię skrzywdziła lub namawiała do ryzykownych zachowań, jest odpowiedzialna za to, co zrobiła, a nie ty. Masz prawo do bezpieczeństwa, prywatności i szacunku – także w internecie.