Wychowanie do życia w rodzinie/Czym jest dojrzewanie – zmiany fizyczne, psychiczne i społeczne
Czym jest dojrzewanie – zmiany fizyczne, psychiczne i społeczne
[edytuj]Dojrzewanie to czas, w którym dziecko stopniowo staje się dorosłą osobą. W tym okresie ciało rośnie i zmienia się, inaczej zaczynamy myśleć i odczuwać, a nasze relacje z innymi ludźmi także wyglądają inaczej. U różnych osób dojrzewanie zaczyna się w różnym wieku, najczęściej między 10. a 14. rokiem życia.
Zmiany fizyczne
[edytuj]Podczas dojrzewania ciało intensywnie rośnie i zmienia się wygląd zewnętrzny. Pojawiają się między innymi:
- szybki wzrost całego ciała
- zmiana proporcji sylwetki (wydłużenie nóg i rąk, poszerzenie barków lub bioder)
- pojawienie się owłosienia pod pachami i w okolicach intymnych
- zmiany skóry (może się bardziej przetłuszczać, mogą wystąpić krostki)
- zmiany w budowie narządów płciowych i piersi
- u dziewcząt pojawia się miesiączka (pierwsze krwawienie z dróg rodnych)
- u chłopców mogą występować polucje (nocne wytryski nasienia) i obniżenie głosu
Te zmiany są naturalne, choć u każdego mogą przebiegać w trochę innym tempie.
Zmiany psychiczne
[edytuj]W dojrzewaniu zmienia się także sposób myślenia i przeżywania emocji. Można zauważyć na przykład:
- silniejsze i zmienne emocje (radość, smutek, złość, wstyd)
- większą wrażliwość na to, co inni o nas myślą
- częstsze zastanawianie się nad sobą, swoim wyglądem i przyszłością
- potrzebę większej samodzielności i podejmowania własnych decyzji
- rozwój wyobraźni i umiejętności myślenia o rzeczach trudnych i abstrakcyjnych
Bywa, że w tym okresie kłótnie z rodzicami lub rodzeństwem zdarzają się częściej, bo dorastająca osoba uczy się wyrażać swoje zdanie.
Zmiany społeczne
[edytuj]Dojrzewanie wpływa też na relacje z innymi ludźmi:
- rośnie znaczenie grupy rówieśniczej – koledzy i koleżanki stają się bardzo ważni
- pojawiają się pierwsze sympatie i zauroczenia
- można chcieć więcej czasu spędzać poza domem, wśród znajomych
- zmienia się rola w rodzinie – dziecko staje się bardziej odpowiedzialne i samodzielne
- zaczynamy lepiej rozumieć uczucia innych i uczyć się współpracy
Te zmiany pomagają przygotować się do dorosłego życia w społeczeństwie.
Jak sobie radzić z dojrzewaniem
[edytuj]Dojrzewanie może budzić radość, ale też niepokój lub wstyd. Pomocne może być:
- rozmowa z zaufaną osobą dorosłą (rodzicem, opiekunem, nauczycielem, wychowawcą)
- zadawanie pytań, gdy czegoś nie rozumiemy
- dbanie o higienę i zdrowy styl życia (sen, ruch, odżywianie)
- szanowanie swojego ciała i granic innych osób
Dojrzewanie jest naturalnym etapem życia każdego człowieka. Choć u każdego przebiega trochę inaczej, wszystkie te zmiany służą temu, aby stopniowo stać się dorosłym.