Wychowanie do życia w rodzinie/Dobra rozmowa – umiejętność słuchania i jasnego mówienia
Dobra rozmowa – umiejętność słuchania i jasnego mówienia
[edytuj]Dobra rozmowa pomaga w rodzinie, w klasie i wśród przyjaciół. Dzięki niej lepiej się rozumiemy, łatwiej rozwiązujemy problemy i rzadziej się kłócimy. Żeby rozmowa była udana, trzeba umieć słuchać i jasno mówić.
Co to jest dobra rozmowa?
[edytuj]Dobra rozmowa to taka, w której obie strony:
- czują się bezpiecznie i szanowane,
- mogą spokojnie powiedzieć, co myślą i czują,
- uważnie się słuchają,
- starają się zrozumieć, a nie tylko wygrać.
W dobrej rozmowie ważne jest nie tylko to, co mówimy, ale też jak to mówimy i jak słuchamy drugiej osoby.
Umiejętność słuchania
[edytuj]Słuchanie to coś więcej niż tylko słyszenie słów. Kiedy naprawdę słuchasz:
- patrzysz na osobę, z którą rozmawiasz,
- nie przerywasz, gdy ktoś mówi,
- nie zajmujesz się w tym czasie telefonem ani innymi rzeczami,
- starasz się zrozumieć, co druga osoba czuje,
- zadajesz pytania, gdy czegoś nie rozumiesz.
Możesz pokazać, że słuchasz, używając prostych zdań:
- Rozumiem, że jest ci trudno.
- Jeśli dobrze cię rozumiem, chodzi o to, że…
- Chcesz powiedzieć, że…
Takie słuchanie pomaga drugiej osobie czuć się ważną i szanowaną.
Jasne i spokojne mówienie
[edytuj]Jasne mówienie pomaga innym zrozumieć, o co ci chodzi. Warto pamiętać o kilku zasadach:
- Mów spokojnie, nie krzycz.
- Staraj się mówić krótko i na temat.
- Używaj prostych słów, odpowiednich do wieku rozmówcy.
- Mów o jednej sprawie naraz, nie mieszaj wielu problemów.
- Patrz na osobę, do której mówisz.
Pomocne są zdania zaczynające się od:
- Ja czuję…
- Jest mi przykro, gdy…
- Potrzebuję, żebyś…
Na przykład:
- Złoszczę się, gdy przerywasz mi w połowie zdania.
- Jest mi przykro, gdy śmiejesz się ze mnie przy innych.
- Potrzebuję trochę czasu, żeby się uspokoić.
Takie mówienie nie oskarża drugiej osoby, tylko pokazuje twoje uczucia i potrzeby.
Zasady kulturalnej rozmowy
[edytuj]Podczas rozmowy z rodzicami, rodzeństwem, nauczycielami i kolegami staraj się:
- używać kulturalnych słów: proszę, dziękuję, przepraszam,
- nie wyśmiewać się z drugiej osoby,
- nie używać przezwisk i wyzwisk,
- nie przerywać, tylko poczekać, aż ktoś skończy,
- nie mówić o kimś źle za jego plecami,
- szukać rozwiązania, a nie winnego.
Jeśli rozmowa robi się zbyt gorąca, można zaproponować przerwę:
- Jestem teraz bardzo zdenerwowany. Porozmawiajmy za chwilę, gdy się uspokoję.
Jak rozmawiać przy konflikcie?
[edytuj]Gdy dochodzi do kłótni lub nieporozumienia, pomocne mogą być trzy kroki:
- Opisz spokojnie sytuację.
- Wczoraj, gdy grałem na komputerze, nagle go wyłączyłeś.
- Powiedz, co czujesz.
- Złoszczę się i czuję się niesprawiedliwie potraktowany.
- Powiedz, czego potrzebujesz lub co proponujesz.
- Chcę, żebyśmy wcześniej ustalili zasady gry, a nie wyłączali komputer bez uprzedzenia.
Tak rozmowa może pomóc znaleźć rozwiązanie, zamiast zwiększać kłótnię.
Ćwiczenie dla ciebie
[edytuj]Możesz poćwiczyć dobrą rozmowę:
- Wybierz osobę z klasy lub z rodziny.
- Przez dwie minuty jedna osoba mówi o swoim dniu, druga tylko słucha i nie przerywa.
- Potem słuchająca osoba próbuje w kilku zdaniach powiedzieć, co usłyszała i co zrozumiała.
- Zamieńcie się rolami.
Zwróć uwagę:
- Czy łatwo było nie przerywać?
- Co pomogło ci lepiej zrozumieć drugą osobę?
- Jak się czułeś, gdy ktoś naprawdę cię słuchał?
Im częściej będziesz ćwiczyć słuchanie i jasne mówienie, tym łatwiej będzie ci rozmawiać w rodzinie, w szkole i z przyjaciółmi.