Wychowanie do życia w rodzinie/Emocjonalna „huśtawka” – skąd się biorą zmiany nastroju

Emocjonalna „huśtawka” – skąd się biorą zmiany nastroju

Bywa tak, że jednego dnia wszystko cię śmieszy, a godzinę później masz ochotę się rozpłakać albo na wszystkich krzyczeć. Możesz się wtedy zastanawiać: co się ze mną dzieje, czy jestem normalny lub normalna. Takie zmiany nastroju to częsty element dorastania.

Czym jest nastrój i emocje

Emocje to silne uczucia, które pojawiają się szybko, na przykład złość, radość, strach czy wstyd. Nastrój to ogólne samopoczucie, które trwa dłużej. Możesz mieć dobry nastrój przez pół dnia albo zły nastrój przez cały weekend, nawet jeśli nie dzieje się nic bardzo wyjątkowego.

Zmiany nastroju to przejścia z jednego samopoczucia w inne. Podczas dorastania takie zmiany mogą być częstsze i silniejsze.

Co się dzieje w twoim ciele i mózgu

W okresie dojrzewania w organizmie zachodzi wiele zmian.

• Zwiększa się ilość hormonów. Hormony to substancje wytwarzane przez twoje ciało, które wpływają na wzrost, wygląd, ale też na emocje. Gwałtowne zmiany poziomu hormonów mogą powodować, że łatwiej się denerwujesz, szybciej się wzruszasz albo częściej się obrażasz.
• Twój mózg się przebudowuje. Uczy się nowych rzeczy, szybciej reaguje na nagrody i krytykę, mocniej przeżywa to, co mówią rówieśnicy. To sprawia, że zwykłe sytuacje mogą wydawać się bardzo ważne i bardzo przejmujące.
• Twoje ciało się zmienia. Możesz czuć się niepewnie z powodu wyglądu albo porównywać się z innymi. To także wpływa na nastrój.

Te procesy są naturalne i dotyczą każdego dorastającego człowieka, choć u każdego przebiegają trochę inaczej.

Co jeszcze wpływa na twój nastrój

Na to, jak się czujesz, mają wpływ nie tylko hormony i mózg, ale też codzienne sytuacje:

• brak snu albo bardzo późne chodzenie spać
• głód, nieregularne posiłki, dużo słodyczy i napojów energetycznych
• stres związany ze szkołą, sprawdzianami, ocenami
• konflikty w domu lub z kolegami i koleżankami
• poczucie odrzucenia, samotności albo niezrozumienia
• dużo czasu spędzanego w internecie i porównywanie się z innymi
• mało ruchu i przebywania na świeżym powietrzu

Czasem wystarczy zmęczenie albo drobna kłótnia, żeby nastrój bardzo się pogorszył.

Jak sobie radzić z emocjonalną huśtawką

Nie da się całkowicie zatrzymać zmian nastroju, ale można nauczyć się sobie z nimi radzić.

• Naucz się nazywać swoje emocje. Zamiast mówić: nic mi nie jest, spróbuj powiedzieć: jestem zła, bo…, czuję się smutny, ponieważ…
• Daj sobie chwilę. Gdy czujesz silną złość albo smutek, spróbuj kilka razy powoli i głęboko pooddychać, policzyć do dziesięciu lub wyjść na moment do innego pokoju.
• Rusz się. Spacer, jazda na rowerze, gra w piłkę czy taniec pomagają rozładować napięcie.
• Dbaj o sen, jedzenie i odpoczynek. Łatwiej o wybuch złości, gdy jesteś głodny, niewyspany albo przepracowany.
• Rozmawiaj z kimś, komu ufasz. Może to być rodzic, starsze rodzeństwo, nauczyciel, wychowawca, pedagog szkolny lub przyjaciel. Wypowiedzenie tego, co czujesz, często przynosi ulgę.
• Znajdź swoje sposoby na uspokojenie. Dla jednej osoby będzie to muzyka, dla innej rysowanie, czytanie, modlitwa czy przebywanie z ulubionym zwierzakiem.

Kiedy warto szukać dodatkowej pomocy

Jeśli:

• przez wiele tygodni prawie cały czas masz bardzo zły nastrój
• nic cię nie cieszy, nawet rzeczy, które kiedyś lubiłeś lub lubiłaś
• często bardzo mocno złościsz się i później tego żałujesz
• masz wrażenie, że sobie nie radzisz

koniecznie porozmawiaj z dorosłym, któremu ufasz. Możesz poprosić rodziców o kontakt z psychologiem lub pedagogiem szkolnym.

Emocjonalna huśtawka w okresie dorastania jest normalna, ale nie musisz mierzyć się z nią sam. Proszenie o wsparcie jest oznaką dojrzałości, a nie słabości.