Wychowanie do życia w rodzinie/Higiena ciała i wygląd w czasie dojrzewania

Higiena ciała i wygląd w czasie dojrzewania

Okres dojrzewania to czas, kiedy ciało szybko rośnie i bardzo się zmienia. Zmienia się także skóra, włosy, zapach ciała i wygląd. Dlatego szczególnie ważna staje się codzienna higiena. Pomaga ona dbać o zdrowie, dobre samopoczucie i relacje z innymi ludźmi.

Dlaczego higiena jest ważna w okresie dojrzewania?

W czasie dojrzewania:

gruczoły potowe pracują intensywniej, dlatego łatwiej o nieprzyjemny zapach ciała,
skóra szybciej się przetłuszcza, pojawiają się wypryski,
łatwiej o zakażenia skóry, jamy ustnej i okolic intymnych.

Codzienna higiena:

chroni przed chorobami,
zmniejsza przykry zapach potu,
pomaga lepiej czuć się w swoim ciele,
ułatwia kontakty z rówieśnikami.

Skóra, pot i dbanie o czystość ciała

W okresie dojrzewania gruczoły potowe pracują mocniej. Sam pot prawie nie ma zapachu, ale na skórze rozkładają go bakterie. Wtedy pojawia się intensywny zapach, zwłaszcza pod pachami, na stopach i w okolicach intymnych.

Jak dbać o higienę ciała:

myj całe ciało przynajmniej raz dziennie, a w upały lub po wysiłku fizycznym częściej,
używaj delikatnego mydła lub żelu pod prysznic,
szczególnie dokładnie myj pachy, stopy i okolice intymne,
po umyciu dokładnie osusz ciało, zwłaszcza miejsca, gdzie skóra się styka (pachwiny, przestrzenie między palcami u stóp),
używaj dezodorantu, jeśli go potrzebujesz, ale pamiętaj, że nie zastąpi on mycia,
perfumy nie zakryją nieprzyjemnego zapachu, jeśli ciało nie jest umyte.

Skóra twarzy często staje się bardziej tłusta, mogą pojawiać się pryszcze i zaskórniki. Warto:

myć twarz łagodnym preparatem 1–2 razy dziennie,
nie wyciskać pryszczy, bo to może prowadzić do blizn i zakażeń,
nie dotykać często twarzy brudnymi rękami.

Włosy i owłosienie ciała

Włosy na głowie mogą się szybciej przetłuszczać. Dlatego:

myj włosy tak często, jak tego potrzebujesz (czasem nawet co 1–2 dni),
dobierz szampon odpowiedni do swojego rodzaju włosów,
dokładnie spłukuj szampon i dobrze wysusz włosy.

W czasie dojrzewania pojawia się też nowe owłosienie:

pod pachami,
w okolicach intymnych,
u chłopców także na twarzy i klatce piersiowej (z czasem).

Owłosienie ciała jest czymś naturalnym. Niezależnie od tego, czy ktoś je usuwa, czy nie, ważne jest dbanie o czystość tych miejsc. Jeśli rodzice pozwalają na golenie:

używaj własnej, czystej maszynki,
gol się ostrożnie, aby nie poranić skóry,
po goleniu możesz użyć delikatnego preparatu łagodzącego.

Higiena intymna

Okolice intymne są wrażliwe i wymagają szczególnej troski:

myj je codziennie ciepłą wodą i delikatnym środkiem do higieny intymnej lub łagodnym mydłem,
u dziewcząt ruch ręki podczas mycia powinien być od przodu do tyłu, aby nie przenosić bakterii,
zmieniaj bieliznę codziennie, a w razie dużego pocenia się – częściej,
wybieraj bieliznę z przewiewnych materiałów, najlepiej bawełnianą.

U dziewcząt pojawia się miesiączka. W czasie krwawienia:

używaj podpasek lub tamponów przeznaczonych dla dziewcząt,
zmieniaj je co kilka godzin, zależnie od obfitości krwawienia,
myj okolice intymne częściej niż zwykle,
zużyte środki higieniczne zawsze zawijaj w papier lub folię i wyrzucaj do kosza.

U chłopców zachodzi wiele zmian w narządach płciowych. Ważne jest:

dokładne mycie penisa, także pod napletkiem (jeśli można go odsunąć bez bólu),
delikatne odsuwanie napletka, bez użycia siły,
dokładne spłukiwanie i osuszanie tej okolicy po myciu.

Jeśli cokolwiek w wyglądzie lub działaniu narządów płciowych niepokoi, dobrze jest porozmawiać z rodzicem, wychowawcą lub lekarzem.

Higiena jamy ustnej

W czasie dojrzewania zęby stałe są już prawie wszystkie, dlatego szczególnie ważne jest dbanie o nie:

myj zęby co najmniej dwa razy dziennie, przez około 2–3 minuty,
używaj pasty z fluorem,
jeśli potrafisz, używaj nici dentystycznej, aby czyścić przestrzenie między zębami,
ograniczaj słodycze i napoje z cukrem,
regularnie odwiedzaj dentystę na kontrolę.

Czyste zęby i świeży oddech pomagają uniknąć próchnicy oraz dodają pewności siebie w kontaktach z innymi.

Ubranie i wygląd zewnętrzny

To, co nosisz na sobie, także wpływa na higienę:

zmieniaj bieliznę, skarpetki i podkoszulek codziennie,
po wysiłku fizycznym przebierz się w suche ubranie,
nie chodź długo w przemoczonych butach i skarpetkach,
wietrz buty sportowe, aby ograniczyć nieprzyjemny zapach.

Wygląd zewnętrzny jest ważny, ale nie warto przesadnie się nim zamartwiać. Ubranie powinno być:

czyste i wygodne,
dopasowane do pogody,
zgodne z zasadami obowiązującymi w szkole.

Nie trzeba nosić drogich marek, żeby być zadbanym i robić dobre wrażenie.

Samoocena i akceptacja swojego ciała

W okresie dojrzewania ciało zmienia się nierówno: niektórzy szybko rosną, inni później; jedni mają dużo wyprysków, inni prawie wcale. Jest to naturalne i nie ma dwóch osób, które dojrzewają dokładnie tak samo.

Warto pamiętać:

nie porównuj się ciągle z kolegami, koleżankami ani z osobami z internetu,
wygląd to tylko jedna z wielu cech człowieka,
najważniejsze jest zdrowie, higiena i szacunek do własnego ciała.

Jeśli coś w twoim wyglądzie bardzo cię martwi, porozmawiaj z zaufaną osobą dorosłą: rodzicem, wychowawcą, pedagogiem szkolnym lub lekarzem. Wspólnie można znaleźć sposób, aby lepiej zadbać o swoje zdrowie i samopoczucie.