Wychowanie do życia w rodzinie/Jak rozwiązywać problemy i kiedy prosić o pomoc
Jak rozwiązywać problemy i kiedy prosić o pomoc
[edytuj]Każdy człowiek ma czasem problemy. Mogą dotyczyć szkoły, kolegów, rodziny albo twoich uczuć. Ważne jest, aby wiedzieć, jak spróbować samemu rozwiązać problem i kiedy lepiej poprosić kogoś o pomoc.
Co to jest problem?
[edytuj]Problem to sytuacja, która jest dla ciebie trudna i nie wiesz od razu, co zrobić. Może to być na przykład:
- kłótnia z kolegą lub koleżanką,
- gorsze oceny w szkole,
- wyśmiewanie w klasie lub w internecie,
- silne emocje, z którymi trudno sobie poradzić (złość, smutek, wstyd).
Problemy są normalną częścią życia. Najważniejsze jest to, jak na nie reagujesz.
Kroki w rozwiązywaniu problemów
[edytuj]Spróbuj stosować poniższe kroki:
Zatrzymaj się i uspokój emocje
[edytuj]Kilka głębokich oddechów, chwila przerwy, wyjście do innego pokoju lub na korytarz mogą pomóc.
Nazwij problem
[edytuj]Zastanów się: co dokładnie jest trudne? Spróbuj powiedzieć to jednym lub dwoma zdaniami.
- Pomyśl o możliwych rozwiązaniach.
Wypisz lub wymień w myślach kilka sposobów działania. Nie oceniaj ich od razu.
Oceń swoje pomysły
[edytuj]Zadaj sobie pytania:
- czy to jest bezpieczne dla mnie i innych?
- czy jest zgodne z zasadami w domu i w szkole?
- jakie mogą być skutki tego rozwiązania?
- Wybierz rozwiązanie i wypróbuj je.
Zrób to, co uznałeś za najlepsze. Potem zastanów się, czy pomogło. Jeśli nie, spróbuj innego pomysłu lub poproś o pomoc.
Kiedy prosić o pomoc
[edytuj]Nie wszystkie problemy trzeba i można rozwiązywać samemu. W takich sytuacjach poproś o pomoc:
- gdy ktoś ci grozi, bije, wyśmiewa lub poniża,
- gdy ktoś namawia cię do rzeczy niezgodnych z prawem lub zasadami (np. kradzież, picie alkoholu, wysyłanie nagich zdjęć),
- gdy obawiasz się o swoje bezpieczeństwo lub bezpieczeństwo innej osoby,
- gdy problem trwa długo i mimo prób wciąż sobie nie radzisz,
- gdy przez problem gorzej się uczysz, nie śpisz, często płaczesz lub jesteś bardzo zdenerwowany,
- gdy czujesz, że sytuacja jest dla ciebie zbyt trudna, żeby być z nią samemu.
Proszenie o pomoc nie jest donoszeniem ani powodem do wstydu. To oznaka odpowiedzialności za siebie i innych.
Do kogo można zwrócić się po pomoc
[edytuj]Jeśli potrzebujesz wsparcia, możesz porozmawiać z:
- rodzicem lub opiekunem,
- babcią, dziadkiem lub innym bliskim dorosłym z rodziny,
- wychowawcą,
- nauczycielem, któremu ufasz,
- pedagogiem lub psychologiem szkolnym,
- starszym rodzeństwem lub kuzynem.
W nagłych, bardzo trudnych sytuacjach możesz również skorzystać z telefonu zaufania dla dzieci i młodzieży (w Polsce numer 116 111).
Jak prosić o pomoc
[edytuj]Kiedy zwracasz się do kogoś po pomoc, możesz:
Powiedzieć, że potrzebujesz rozmowy
[edytuj]Na przykład: „Chciałbym z tobą porozmawiać, mam problem”.
Krótko opowiedzieć, co się stało
[edytuj]- Postaraj się mówić spokojnie i zgodnie z prawdą, bez obrażania innych osób.
- Wyjaśnić, co już próbowałeś zrobić
Dzięki temu osoba dorosła lepiej zrozumie sytuację.
[edytuj]- Powiedzieć, czego oczekujesz
Na przykład: „Chciałbym wiedzieć, co mogę zrobić”, „Potrzebuję, żebyś ze mną tam poszedł”, „Proszę, porozmawiaj z nami”.
Jeśli jedna osoba ci nie pomoże albo cię zlekceważy, masz prawo poprosić o pomoc kogoś innego.
Podsumowanie
[edytuj]- Każdy ma problemy i to jest normalne.
- Wiele problemów można spróbować rozwiązać samodzielnie, krok po kroku.
- Gdy problem dotyczy bezpieczeństwa, przemocy lub jest dla ciebie zbyt trudny, trzeba poprosić o pomoc dorosłego.
- Proszenie o pomoc to dbanie o siebie i innych, a nie powód do wstydu.