Wychowanie do życia w rodzinie/Jak zmienia się moje ciało – zapowiedź okresu dojrzewania
Jak zmienia się moje ciało – zapowiedź okresu dojrzewania
[edytuj]W okresie dojrzewania ciało dziecka powoli zmienia się w ciało osoby dorosłej. Te zmiany są naturalne i dotyczą każdego człowieka, choć nie zawsze w tym samym czasie i w taki sam sposób. Niektórzy zaczynają dojrzewać wcześniej, inni później. To normalne. Nie ma „lepszego” ani „gorszego” tempa dojrzewania.
Skok wzrostu i zmiana sylwetki
[edytuj]W czasie dojrzewania:
- rośniesz szybciej niż wcześniej (to tzw. skok wzrostu),
- możesz nagle potrzebować większych ubrań i butów,
- dziewczętom zwykle zaokrąglają się biodra i rosną piersi,
- chłopcom zazwyczaj poszerzają się ramiona i przybywa mięśni.
Twoje ciało może wydawać ci się „nieproporcjonalne” (np. bardzo długie ręce czy nogi). Z czasem wszystko się wyrówna.
Skóra, pot i włosy
[edytuj]W okresie dojrzewania:
- gruczoły potowe pracują intensywniej – mocniej się pocisz,
- może pojawić się trądzik (krostki na twarzy, plecach czy klatce piersiowej),
- zaczynają rosnąć włosy pod pachami i w okolicach intymnych.
Warto częściej się myć, używać dezodorantu i dbać o czystą bieliznę. To pomaga czuć się świeżo i pewniej.
Zmiany u dziewcząt
[edytuj]U dziewcząt w czasie dojrzewania:
- rosną piersi,
- zaokrąglają się biodra,
- pojawia się owłosienie pod pachami i w okolicach intymnych,
- w pewnym momencie pojawia się miesiączka (krwawienie z dróg rodnych, zwykle raz w miesiącu).
Miesiączka to znak, że organizm dziewczyny zaczyna być zdolny do posiadania dzieci w przyszłości. Na początku cykle mogą być nieregularne – to także normalne.
Zmiany u chłopców
[edytuj]U chłopców w czasie dojrzewania:
- rosną mięśnie i poszerzają się ramiona,
- powiększają się narządy płciowe,
- pojawia się owłosienie na twarzy, pod pachami i w okolicach intymnych,
- zmienia się głos – staje się niższy (to tzw. mutacja).
Mogą występować też nocne wytryski nasienia (pojawiają się wtedy mokre plamy w bieliźnie lub na pościeli). To naturalny objaw dojrzewania i nie jest niczym złym.
Uczucia i nastroje
[edytuj]W czasie dojrzewania zmienia się nie tylko ciało, ale także:
- częściej zmienia ci się nastrój,
- możesz mocniej przeżywać różne sytuacje,
- możesz bardziej zwracać uwagę na to, jak wyglądasz,
- możesz zacząć inaczej patrzeć na kolegów i koleżanki.
To też jest związane ze zmianami w organizmie. Ważne, by uczyć się rozmawiać o swoich uczuciach i radzić sobie z nimi w bezpieczny sposób.
Jak o siebie dbać w tym czasie?
[edytuj]Dbaj o codzienną higienę (mycie ciała, zębów, włosów, zmiana bielizny).
- Wysypiaj się – sen pomaga w prawidłowym wzroście i dobrym samopoczuciu.
- Ruszaj się – sport i zabawa na świeżym powietrzu wzmacniają ciało.
- Jedz regularnie i różnorodnie – to paliwo dla rosnącego organizmu.
- Szanuj swoje ciało i granice innych osób.
Gdy coś cię niepokoi
[edytuj]Jeśli jakaś zmiana w twoim ciele lub samopoczuciu cię martwi, nie zostawiaj tego dla siebie.
Możesz porozmawiać z:
- rodzicem lub innym zaufanym dorosłym,
- wychowawcą lub nauczycielem,
- pielęgniarką szkolną lub lekarzem.
Okres dojrzewania to ważny, ale przejściowy etap. Z czasem lepiej poznasz swoje ciało i nauczysz się o nie dbać.