Wychowanie do życia w rodzinie/Kłótnie, przeprosiny, przebaczenie – jak wracać do zgody

Kłótnie, przeprosiny, przebaczenie – jak wracać do zgody

W każdej rodzinie, w każdej klasie i wśród przyjaciół zdarzają się kłótnie. To normalne, że ludzie czasem się nie zgadzają, denerwują się i robią sobie przykrość. Ważne jest jednak to, co dzieje się potem: czy potrafimy przeprosić, przebaczyć i wrócić do zgody.

Co to jest kłótnia?

Kłótnia to sytuacja, gdy:

• dwie osoby mają inne zdanie albo chcą czegoś innego,
• mówią do siebie podniesionym głosem,
• pojawia się złość i przykre słowa,
• ktoś czuje się zraniony lub niesprawiedliwie potraktowany.

Kłótnia może dotyczyć drobiazgów (np. kto pierwszy zagra na komputerze) albo ważniejszych spraw (np. czy ktoś dotrzymał obietnicy).

Skąd biorą się kłótnie?

Kłótnie biorą się najczęściej z:

• niezrozumienia – ktoś źle coś usłyszał lub zrozumiał,
• emocji – gdy jesteśmy zmęczeni, głodni, zazdrośni lub bardzo zdenerwowani,
• niesprawiedliwego zachowania – gdy ktoś zabiera cudzą rzecz, kłamie, oszukuje,
• różnic w zdaniu – każdy chce po swojemu i nikt nie chce ustąpić.

Warto pamiętać, że posiadanie innego zdania jest normalne. Problemem nie jest to, że się różnimy, ale to, w jaki sposób o tym mówimy i jak się wtedy zachowujemy.

Jak zachowywać się w czasie kłótni?

Podczas kłótni ważne są zasady bezpieczeństwa:

• Nie bij, nie popychaj, nie niszcz cudzych rzeczy.
• Nie obrażaj – nie wyzywaj, nie wyśmiewaj, nie używaj wulgarnych słów.
• Nie ujawniaj sekretów tylko po to, żeby kogoś zranić.

Jeśli czujesz, że zaraz „wybuchniesz”:

• odejdź na chwilę w spokojne miejsce,
• kilka razy weź głęboki oddech,
• policz w myślach do 10,
• powiedz: „Potrzebuję chwili, żeby się uspokoić”.

Możesz też powiedzieć spokojnie: „Jestem zły/zła, ale nie chcę się kłócić. Porozmawiajmy później”.

Jak dobrze przepraszać?

Czasem w kłótni zrobimy coś złego: powiemy przykre słowa, odepchniemy kogoś, zabierzemy mu coś mimo protestu. Wtedy potrzeba przeprosin.

Dobre przeprosiny składają się z kilku kroków:

• Zauważ, co zrobiłeś/zrobiłaś źle („Nie dotrzymałem obietnicy.”, „Nakłamałam, że to twoja wina.”)
• Powiedz wyraźnie „przepraszam” („Przepraszam, że cię obraziłem.”, „Przepraszam, że na ciebie krzyczałam.”)
• Spróbuj naprawić szkodę
• Oddaj rzecz, którą zabrałeś.
• Pomóż naprawić to, co zniszczyłeś.
• Zapytaj: „Co mogę teraz zrobić, żeby ci było lepiej?”
• Pomyśl, jak zachować się następnym razem („Następnym razem spróbuję najpierw spokojnie porozmawiać.”, „Nie będę już powtarzać twoich tajemnic innym.”)

Samo powiedzenie „sory” często nie wystarcza. Ważne są szczerość i czyn, a nie tylko słowa.

Jak przyjmować przeprosiny i przebaczać?

Gdy ktoś nas rani, możemy czuć:

smutek,

• złość,
• rozczarowanie,
• chęć „odwetu”.

To normalne uczucia. Mimo tego warto uczyć się przebaczenia – czyli zrezygnowania z chęci zemsty i zgody na to, by znowu mieć z kimś dobre relacje.

Kiedy ktoś cię przeprasza:

• możesz powiedzieć, co czujesz: „Było mi bardzo przykro”, „Byłem na ciebie zły”,
• możesz odpowiedzieć: „Przyjmuję twoje przeprosiny”, „Wybaczam ci”,
• nie musisz od razu się uśmiechać i zachowywać tak, jakby nic się nie stało – czasem potrzeba chwili, by znów komuś zaufać.

Przebaczenie nie znaczy, że zapominasz o wszystkim. To decyzja, że:

• nie chcesz tej osobie „oddać”,
• dajesz jej szansę na poprawę,
• chcesz wrócić do zgody, nawet jeśli ostrożniej podchodzisz do niektórych spraw.

Jak wracać do zgody po kłótni?

Po kłótni warto:

• spokojnie porozmawiać o tym, co się stało („Ja się zdenerwowałem, kiedy…”),
• spróbować zrozumieć drugą stronę („Rozumiem, że też było ci przykro”),
• ustalić zasady na przyszłość, np.:

„Nie krzyczymy na siebie.”

1. „Jeśli coś nas denerwuje, mówimy o tym wcześniej, a nie wybuchamy.”
2. „Nie dotykamy cudzych rzeczy bez pytania.”

Czasem do zgody wraca się też przez miłe gesty:

• wspólna zabawa,
• pomoc w zadaniu domowym,
• zrobienie czegoś dobrego dla tej osoby.

Kiedy poprosić dorosłych o pomoc?

Są sytuacje, gdy samodzielne dogadanie się jest trudne i potrzebna jest pomoc dorosłego:

• gdy ktoś cię bije, popycha, straszy,
• gdy kłótnia ciągle się powtarza i jest coraz ostrzejsza,
• gdy czujesz się poniżany, wyśmiewany, wykluczany,
• gdy nie potrafisz już spokojnie porozmawiać.

Możesz wtedy zwrócić się do:

• rodziców lub opiekunów,
• wychowawcy,
• pedagoga szkolnego,
• innej zaufanej osoby dorosłej.

Proszenie o pomoc to nie donoszenie, ale dbanie o swoje bezpieczeństwo i o dobre relacje.

Podsumowanie

Kłótnie zdarzają się każdemu. Ważne, by:

• w czasie kłótni nie bić i nie obrażać,
• umieć szczerze przeprosić i spróbować naprawić szkodę,
• uczyć się przebaczać i wracać do zgody,
• w trudnych sytuacjach prosić dorosłych o wsparcie.

Dzięki temu rodzina, klasa i grupa przyjaciół mogą być miejscem, w którym każdy czuje się szanowany i ważny, nawet jeśli czasem dochodzi do nieporozumień.