Wychowanie do życia w rodzinie/Konflikty między rówieśnikami – jak je rozwiązywać bez przemocy

Co to jest konflikt?

Konflikt to sytuacja, gdy dwie osoby chcą czegoś innego, myślą inaczej albo czują się inaczej w tej samej sprawie.

Konflikty zdarzają się:

• między kolegami i koleżankami w klasie,
• między przyjaciółmi,
• między rodzeństwem.

Sam konflikt nie jest czymś złym. Jest naturalną częścią życia. Ważne jest tylko to, jak go rozwiązujemy.

Skąd biorą się konflikty między rówieśnikami?

Do konfliktu może dojść na przykład wtedy, gdy:

• ktoś kogoś wyśmieje albo obrazi,
• ktoś zabierze cudzą rzecz bez pytania,
• ktoś czuje się niesprawiedliwie potraktowany,
• ktoś kogoś nie zrozumie albo opacznie zinterpretuje jego słowa,
• kilka osób chce używać tej samej rzeczy w tym samym czasie (piłki, komputera, miejsca w ławce),
• ktoś czuje zazdrość o kolegę lub koleżankę.

Konflikty mogą dziać się też w internecie, na przykład w grach lub na czatach, gdy ktoś pisze coś niemiłego lub kogoś wyklucza.

Czym jest przemoc i dlaczego szkodzi?

Przemoc to sposób rozwiązywania konfliktów, w którym jedna osoba krzywdzi drugą. Może to być:

• bicie, popychanie, podstawianie nogi,
• wyzywanie, wyśmiewanie, obrażanie,
• grożenie komuś,
• rozpuszczanie kłamstw i plotek,
• wykluczanie z grupy (na przykład: nie wolno ci z nami grać, bo tak).

Przemoc:

• rani i poniża drugą osobę,
• psuje relacje w klasie,
• powoduje strach i smutek,
• często łamie zasady szkoły i prawa dziecka.

Dlatego ważne jest, by konflikty rozwiązywać bez przemocy.

Jak rozwiązywać konflikty bez przemocy?

Rozwiązywanie konfliktów można potraktować jak kilka prostych kroków.

Krok 1: Uspokój się

Gdy jesteś bardzo zły lub zdenerwowany, łatwo o krzyk albo przykre słowa. Możesz:

• policzyć w myślach do dziesięciu,
• wziąć kilka głębszych oddechów,
• na chwilę odejść w spokojne miejsce.

Dopiero gdy trochę ochłoniesz, łatwiej będzie spokojnie rozmawiać.

Krok 2: Powiedz, co czujesz i czego potrzebujesz

Zamiast atakować drugą osobę, mów o sobie. Pomagają w tym zdania zaczynające się od „ja”. Na przykład:

• „Jest mi przykro, kiedy mówisz o mnie tak przy innych.”
• „Złoszczę się, bo też chciałem zagrać tą piłką.”
• „Boję się, kiedy mnie popychasz.”

Unikaj zdań typu:

• „Ty zawsze…”
• „Ty nigdy…”
• „Jesteś beznadziejny…”.

Takie słowa tylko powiększają konflikt.

Krok 3: Wysłuchaj drugiej osoby

Druga osoba też ma swoje uczucia i powody. Postaraj się:

• nie przerywać, gdy mówi,
• patrzeć na nią,
• nie wyśmiewać tego, co mówi.

Możesz sprawdzić, czy dobrze zrozumiałeś:

• „Czy dobrze rozumiem, że…?”
• „Chodzi ci o to, że…?”.

Krok 4: Poszukajcie wspólnego rozwiązania

Spróbujcie razem odpowiedzieć na pytania:

• „Co możemy zrobić, żeby oboje byliśmy zadowoleni?”
• „Na co możemy się umówić na przyszłość?”

Czasem trzeba pójść na kompromis, czyli:

• trochę ustąpić,
• trochę poczekać,
• podzielić się czymś.

Na przykład:

• jedna osoba gra pierwsza 10 minut, druga kolejne 10 minut,
• dziś siedzimy w tej ławce tak, jak wy chcieliście, jutro tak, jak ja chcę.

Często pomaga szczere „przepraszam” i „wybaczam”.

Krok 5: Ustalcie zasady na przyszłość

Na koniec warto się umówić:

• jak będziecie się zachowywać w podobnych sytuacjach,
• czego nie będziecie robić (na przykład nie wyśmiewamy się z błędów innych).

Dzięki temu podobny konflikt może już się nie powtórzyć.

Kiedy trzeba poprosić o pomoc dorosłego?

Są sytuacje, gdy nie wystarczy rozmowa między rówieśnikami. Trzeba wtedy zwrócić się do dorosłych, gdy:

• ktoś jest cały czas wyśmiewany, popychany albo obrażany,
• ktoś grozi pobiciem lub zrobieniem krzywdy,
• ktoś boi się przyjść do szkoły przez zachowanie innych,
• próbowaliście rozmawiać, ale konflikt ciągle się powtarza.

Możesz poprosić o pomoc:

• rodziców lub opiekunów,
• wychowawcę,
• innego nauczyciela,
• pedagoga lub psychologa szkolnego.

Proszenie o pomoc nie jest donoszeniem. To dbanie o własne bezpieczeństwo i o innych.

Jak unikać niepotrzebnych konfliktów?

Nie wszystkich konfliktów da się uniknąć, ale można zmniejszyć ich liczbę. Pomaga w tym:

• mówienie spokojnie, bez wyzwisk,
• pytanie, gdy czegoś nie rozumiesz, zamiast od razu się obrażać,
• szanowanie cudzych rzeczy i uczuć,
• umiejętność przepraszania, gdy zrobisz coś źle,
• niewyśmiewanie się z wyglądu, ubrania, ocen innych,
• zastanowienie się, zanim coś napiszesz w internecie.

Podsumowanie

Konflikty między rówieśnikami zdarzają się każdemu. Najważniejsze jest to, by rozwiązywać je bez przemocy. Pomagają w tym:

• uspokojenie się,
• mówienie o swoich uczuciach,
• spokojne słuchanie drugiej osoby,
• szukanie wspólnego rozwiązania,
• proszenie o pomoc dorosłych, gdy jest potrzebna.

Dzięki takim zasadom łatwiej budować dobre relacje w klasie i w grupie przyjaciół.