Wychowanie do życia w rodzinie/Prywatność w Internecie – co można, a czego nie wolno ujawniać

Prywatność w Internecie – co można, a czego nie wolno ujawniać

Prywatność w Internecie to ochrona informacji o tobie i twojej rodzinie. W sieci łatwo coś skopiować, przesłać dalej albo zapisać na zawsze. Dlatego trzeba dobrze wiedzieć, co wolno pokazywać, a czego lepiej nigdy nie ujawniać.

Co to jest prywatność w Internecie?

Prywatność to prawo do tego, aby samemu decydować, kto wie o tobie różne rzeczy: jak się nazywasz, gdzie mieszkasz, co lubisz, z kim się spotykasz.

W Internecie prywatność jest szczególnie ważna, ponieważ:

• to, co raz opublikujesz, może zostać w sieci na zawsze,
• inni mogą twoje treści kopiować i wysyłać dalej bez twojej zgody,
• nie zawsze wiesz, kto tak naprawdę jest po drugiej stronie ekranu.

Jakie informacje można podawać z ostrożnością?

Niektóre informacje możesz czasem podać, ale ostrożnie i najlepiej po rozmowie z rodzicem lub opiekunem. Na przykład:

• pseudonim (nick), którego używasz w grze lub aplikacji,
• ogólne zainteresowania, na przykład że lubisz piłkę nożną czy rysowanie,
• przybliżony wiek, jeśli jest to potrzebne w danej aplikacji,
• ogólne informacje o sobie, które nie pozwalają cię łatwo odnaleźć w prawdziwym świecie.

Zawsze warto zapytać dorosłego, gdy zakładasz nowe konto, wypełniasz formularz albo bierzesz udział w konkursie internetowym.

Czego nie wolno ujawniać w Internecie?

Są informacje, których nie powinno się podawać nigdy, szczególnie osobom poznanym tylko online. Należą do nich:

• pełne imię i nazwisko (szczególnie razem z innymi danymi),
• dokładny adres zamieszkania, numer mieszkania, kod pocztowy,
• numer telefonu (twój lub rodziców),
• adres e-mail używany do ważnych spraw szkolnych lub rodzinnych,
• dane logowania: loginy, hasła, kody SMS, odpowiedzi na pytania pomocnicze,
• numer PESEL oraz dane z dokumentów tożsamości,
• informacje o karcie płatniczej, koncie bankowym, zdjęcia dokumentów,
• dokładna nazwa i adres szkoły połączone z informacją, do której chodzisz klasy i o której kończysz lekcje,
• dokładne miejsca i godziny, gdzie często bywasz sam, na przykład droga do szkoły, konkretne boisko, zajęcia dodatkowe,
• szczegółowe informacje o problemach rodzinnych, zdrowotnych lub finansowych,
• sekrety inne osób, ich prywatne sprawy i problemy.

Pamiętaj też, że nie wolno ujawniać danych innych ludzi bez ich zgody. Dotyczy to rodziny, kolegów z klasy, nauczycieli, a także osób spotkanych przypadkiem.

Zdjęcia i filmy a prywatność

Zdjęcia i filmy mogą bardzo dużo powiedzieć o twoim życiu, wyglądzie, miejscu zamieszkania czy szkole. Zanim coś opublikujesz lub komuś wyślesz, zadaj sobie pytania:

• czy nie widać na tym twojego nazwiska, adresu, nazwy szkoły,
• czy nie pokazujesz w tle dokumentów, legitymacji, biletu z adresem,
• czy nie jesteś ubrany w sposób, który mógłby cię zawstydzić teraz albo w przyszłości,
• czy chciałbyś, żeby tę fotografię zobaczyli rodzice, nauczyciel lub cała klasa.

Nigdy nie wysyłaj nikomu swoich zdjęć w bieliźnie, nago, pod prysznicem, w łazience ani w sytuacjach, które są dla ciebie krępujące. Dotyczy to także osób, które podają się za twoich przyjaciół albo mówią, że są w tobie zakochane.

Nawet jeżeli coś usuniesz, ktoś mógł wcześniej zrobić zrzut ekranu lub skopiować plik. W Internecie nic nie znika całkowicie.

Zasady bezpiecznego korzystania z Internetu

Aby lepiej chronić swoją prywatność, możesz stosować proste zasady:

• używaj pseudonimu zamiast prawdziwego imienia i nazwiska w grach i na forach,
• nie włączaj udostępniania lokalizacji w aplikacjach, które jej naprawdę nie potrzebują,
• ustaw w mediach społecznościowych prywatne konto i ograniczaj dostęp do swoich treści tylko do znanych osób,
• nie akceptuj zaproszeń od nieznajomych i nie rozmawiaj prywatnie z osobami, których nie znasz z prawdziwego życia,
• nie klikaj w podejrzane linki wysyłane przez obcych lub w dziwnych wiadomościach,
• przed założeniem nowego konta lub udziałem w konkursie poproś o pomoc rodzica lub opiekuna.

Co zrobić, gdy popełnisz błąd?

Każdemu może zdarzyć się pomyłka: podanie zbyt wielu informacji, wysłanie zdjęcia, którego później się żałuje, rozmowa z kimś podejrzanym. W takiej sytuacji:

• jak najszybciej powiedz o wszystkim zaufanemu dorosłemu, na przykład rodzicowi, wychowawcy, pedagogowi szkolnemu,
• nie usuwaj od razu całej rozmowy ani wiadomości, mogą być potrzebne jako dowód,
• zablokuj osobę, która zachowuje się źle, i zgłoś jej konto w danym serwisie,
• spróbuj wraz z dorosłym usunąć udostępnione treści lub poprosić o to administratorów strony.

Pamiętaj, że za złą sytuację w sieci nie jesteś winny tylko ty. Ważne jest, aby szukać pomocy i nie zostawać z problemem samemu.