Wychowanie do życia w rodzinie/Różne postawy wobec seksualności: permisywna, relatywna, normatywna

Różne postawy wobec seksualności: permisywna, relatywna, normatywna

Seksualność jest naturalną częścią życia człowieka. Ludzie i społeczeństwa różnie oceniają zachowania z nią związane. Te oceny nazywamy postawami wobec seksualności. W tym tekście poznasz trzy podstawowe postawy: permisywną, relatywną i normatywną.

Postawa permisywna

Postawa permisywna oznacza dużą swobodę w sprawach seksualnych.

Charakteryzuje się tym, że:

• przywiązuje się dużą wagę do osobistej przyjemności i wolności wyboru,
• większość zachowań zostaje uznana za dopuszczalne, jeśli jest zgoda wszystkich zaangażowanych osób,
• mniejszą wagę przywiązuje się do tradycyjnych norm, na przykład religijnych czy obyczajowych,
• mniej uwagi poświęca się długoterminowym konsekwencjom decyzji.

W tej postawie współżycie seksualne może być traktowane jako naturalny element różnych relacji, niekoniecznie związanych z trwałym związkiem.

Postawa relatywna

Postawa relatywna zależy od sytuacji. To, co jest uznawane za dobre lub złe zachowanie seksualne, ocenia się w odniesieniu do konkretnych okoliczności.

Charakteryzuje się tym, że:

• nie ma jednej listy zasad ważnych zawsze i dla wszystkich,
• na ocenę wpływają takie czynniki jak wiek, dojrzałość, rodzaj relacji, system wartości danej osoby,
• te same zachowania mogą być oceniane różnie w zależności od czasu i miejsca,
• decyzje podejmuje się, biorąc pod uwagę indywidualne sumienie i sytuację.

W tej postawie wartości są ważne, ale interpretuje się je elastycznie.

Postawa normatywna

Postawa normatywna opiera się na stałych normach i zasadach, które obowiązują niezależnie od sytuacji.

Charakteryzuje się tym, że:

• istnieją jasno określone normy moralne, religijne, społeczne i prawne dotyczące seksualności,
• zachowania seksualne są oceniane według tych norm, a nie tylko według osobistej wygody,
• podkreśla się odpowiedzialność, troskę o drugą osobę i skutki decyzji,
• jako właściwe miejsce współżycia często wskazuje się małżeństwo lub dojrzały, trwały związek.

W tej postawie ważne jest podporządkowanie swoich wyborów przyjętemu systemowi wartości.

Porównanie postaw

Można zauważyć kilka różnic między tymi postawami:

• postawa permisywna najbardziej podkreśla wolność jednostki i jej pragnienia,
• postawa relatywna zależy od sytuacji i szuka kompromisu między wolnością a wartościami,
• postawa normatywna najmocniej akcentuje stałe zasady i odpowiedzialność.

W codziennym życiu osoby często łączą elementy różnych postaw, choć zwykle jedna z nich dominuje.

Podsumowanie

Poznanie różnych postaw wobec seksualności pomaga:

• lepiej rozumieć siebie i innych,
• świadomie kształtować własne przekonania,
• w odpowiedzialny sposób podejmować decyzje dotyczące relacji i bliskości.

Warto rozmawiać o swoich poglądach z zaufanymi dorosłymi, np. rodzicami, wychowawcą czy nauczycielem, aby dojrzale i odpowiedzialnie podchodzić do własnej seksualności.