Wychowanie do życia w rodzinie/Różnice w dojrzewaniu dziewcząt i chłopców
Różnice w dojrzewaniu dziewcząt i chłopców
[edytuj]Okres dojrzewania to czas, w którym z dziecka stajesz się osobą dorosłą pod względem fizycznym i psychicznym. U większości dziewcząt zaczyna się on nieco wcześniej niż u chłopców. Zmiany, które wtedy zachodzą, dotyczą całego organizmu: ciała, uczuć i sposobu myślenia. Część z nich jest podobna u obu płci, a część wyraźnie się różni.
Zmiany fizyczne u dziewcząt
[edytuj]U dziewcząt dojrzewanie zwykle zaczyna się między 9. a 13. rokiem życia.
Najważniejsze zmiany:
- szybki wzrost i zmiana proporcji ciała
- pojawienie się piersi
- zaokrąglenie bioder i ud
- pojawienie się włosów pod pachami i w okolicach intymnych
- rozpoczęcie miesiączkowania (pierwsza miesiączka, czyli menarche)
- zmiany w skórze, np. trądzik
U dziewcząt wcześniejsze dojrzewanie oznacza, że często jako pierwsze w klasie zauważają u siebie widoczne zmiany ciała. Może to budzić dumę, ale czasem także wstyd lub niepewność.
Zmiany fizyczne u chłopców
[edytuj]U chłopców dojrzewanie zwykle zaczyna się nieco później, najczęściej między 11. a 15. rokiem życia.
Najważniejsze zmiany:
- szybki wzrost i znaczne zwiększenie masy mięśniowej
- poszerzenie barków
- powiększanie się jąder i prącia
- pojawienie się włosów pod pachami, na twarzy i w okolicach intymnych
- obniżenie głosu (tzw. mutacja)
- nocne wytryski nasienia (pollucje), które są naturalnym objawem dojrzewania
- zmiany w skórze, np. trądzik
U chłopców część zmian pojawia się nagle i bywa trudna do ukrycia (np. mutacja głosu). Może to prowadzić do zakłopotania, ale jest normalnym etapem rozwoju.
Podobieństwa i różnice w sferze emocji
[edytuj]Zarówno dziewczęta, jak i chłopcy w okresie dojrzewania:
- mocniej i częściej przeżywają różne emocje
- mogą mieć zmienne nastroje
- zaczynają bardziej zwracać uwagę na swój wygląd
- szukają akceptacji w grupie rówieśniczej
- myślą więcej o swojej przyszłości i tożsamości
Różnice mogą wynikać z tego:
- jak hormony wpływają na organizm
- jakie oczekiwania wobec dziewcząt i chłopców ma rodzina, szkoła i otoczenie
- jakie wzorce zachowań są pokazywane w mediach
Dziewczęta częściej rozmawiają o swoich emocjach z koleżankami i rodziną, chłopcy niekiedy są do tego mniej zachęcani. Nie znaczy to jednak, że chłopcy mniej przeżywają – często po prostu inaczej to okazują.
Różne tempo dojrzewania
[edytuj]Jedna z najważniejszych różnic między dziewczętami i chłopcami dotyczy tempa dojrzewania:
- przeciętnie dziewczęta zaczynają i kończą dojrzewanie wcześniej
- chłopcy zwykle zaczynają później, ale ich wzrost i zmiany fizyczne mogą być bardziej gwałtowne
Każdy organizm rozwija się w swoim tempie. W jednej klasie można spotkać osoby, które wyglądają bardzo dorośle, i takie, które przypominają jeszcze młodsze dzieci. Oba warianty mieszczą się w normie, jeśli następują mniej więcej w typowym wieku.
Szacunek dla różnic
[edytuj]Różnice w dojrzewaniu są czymś naturalnym. Ważne jest, aby:
- nie wyśmiewać innych z powodu ich wyglądu lub tempa rozwoju
- nie porównywać się ciągle z rówieśnikami
- w razie niepokoju porozmawiać z zaufanym dorosłym (rodzicem, nauczycielem, pielęgniarką szkolną, lekarzem)
Zrozumienie, że dziewczęta i chłopcy dojrzewają trochę inaczej, pomaga lepiej się nawzajem szanować i wspierać w tym ważnym okresie życia.