Chemia organiczna/Alkeny/Alkeny - wstęp
Z Wikibooks, biblioteki wolnych podręczników.
 |
Alkeny - związki organiczne, węglowodory, w których pomiędzy atomami węgla występuje jedno wiązanie podwójne. |
Poniższa tabela przedstawia nazwy i wzory dziesięciu pierwszych alkenów nierozgałęzionych.
| Liczba atomów węgla |
Wzór sumaryczny alkanu |
Nazwa alkanu |
Wzór strukturalny alkanu |
|---|---|---|---|
| 2 | C2H4 | eten |  |
| 3 | C3H6 | propen |  |
| 4 | C4H8 | buten |  |
| 5 | C5H10 | penten |  |
| 6 | C6H12 | heksen |  |
| 7 | C7H14 | hepten |  |
| 8 | C8H16 | okten |  |
| 9 | C9H18 | nonen |  |
| 10 | C10H20 | decen |  |
| ... | ... | ... | ... |
| n | CnH2n | alken |  |
Wzór ogólny alkenów to CnH2n.
[edytuj] Właściwości fizyczne alkenów
Eten, propen i buten w warunkach normalnych są gazami. Alkeny o wyższej liczbie atomów węgla, od 5 do 19, są cieczami, a mające powyżej 19 atomów węgla w cząsteczce są ciałami stałymi. Wszystkie są bezbarwne, nierozpuszczalne w wodzie. Temperatury wrzenia alkenów są niższe niż odpowiadających im alkanów. Mają intensywny zapach; pary niektórych mają właściwości narkotyczne.
[edytuj] Występowanie alkenów w przyrodzie
Alkeny występują powszechnie w przyrodzie. Przykładem jest eten (etylen), który jest hormonem roślinnym, stymulującym dojrzewanie owoców. Ważnym związkiem jest również występujący w marchwi β-karoten, zawierający 11 wiązań podwójnych. Źródło witaminy A, uważany za czynnik chroniący przeciw niektórym typom raka.
Ważną grupą występujących naturalnie alkenów są terpeny, składniki olejków eterycznych. Ich przykładem jest mircen, związek o silnych właściwościach zapachowych.
Inne przykłady występowania alkenów w przyrodzie zostały omówione w dziale Występowanie w przyrodzie i przemysłowe otrzymywanie alkenów.
[edytuj] Alkenyle
|
Alkenyle - jednowartościowe rodniki lub grupy powstałe przez odjęcie atomu wodoru od cząsteczki alkenu. |
Nazwy alkenyli tworzy się, dodając końcówkę -yl. Tam, gdzie to konieczne, określa się numer atomu węgla, od którego oderwano atom wodoru.
Przykłady alkenyli:
- etenyl: •CH=CH2
- prop-1-en-1-yl: •CH=CH-CH3
- prop-2-en-1-yl: •CH2-CH=CH2
 |
Ćwiczenie Podaj nazwę poniższego alkenylu. •CH=CH-CH2-CH2CH2 Rozwiązanie: Pent-1-en-1-yl. |
