Fotografia/Wykonywanie zdjęć aparatami analogowymi

Z Wikibooks, biblioteki wolnych podręczników.

Wykonywanie zdjęć współczesnymi aparatami analogowymi z pełną automatyką nie różni się zbytnio od wykonywania zdjęć cyfrówkami oprócz tego, że trzeba pamiętać aby do nich załadować film.

Warto jednak zapoznać się z ręczną procedurą wykonywania zdjęć za pomocą aparatu pozbawionego automatyki, ale posiadającego wbudowany światłomierz i matówkę ułatwiającą dobór ostrości, gdyż uzmysłowi to nam, co właściwie obecnie robią za nas tzw. idot camery. Zawarte tu informacje mogą się też przydać w sytuacji gdy zdecydujemy się z jakichś względów wyłączyć automatykę i spróbować zrobić zdjęcie "ręcznie".

[edytuj] Procedura wykonania zdjęcia

Obiektyw stałoogniskowy z pierścieniami ręcznego wyboru wartości przysłony (ten ze skalą od 2 do 22), skalą głębi ostrości (zaraz nad pierścieniem wyboru przysłony) i pierścieniem ostrzenia (na końcu obiektywu)

Pokrętło wyboru czasu ekspozycji, a pod nim wajcha do przewijania filmu

Zakładając, że mamy już aparat przygotowany do użycia, czyli z załadowanym filmem, baterią i wyczyszczonym obiektywem aby zrobić zdjęcie musimy wykonać następujące czynności:

• Jeśli nasz aparat nie ma mechanizmu automatycznego przewijania filmu - musimy go przewinąć za pomocą pokrętła (lub tzw. wajchy) na następną klatkę.
• Wybrać odpowiednią do sytuacji przysłonę, lub jeśli to dla nas ważniejsze czas ekspozycji; Przysłonę w starych aparatach zwykle ustawiało się za pomocą pierścienia na obiektywie, na którym też zwykle była narysowana skala głębi ostrości (rzecz, której brakuje mocno we współczesnych aparatach z obiektywami typu zoom). Czas ekspozycji wybierało się natomiast zwykle za pomocą specjalnego pokrętła na korpusie aparatu.
• Popatrzeć w wizjer aparatu, ustawić odpowiedni kadr i następnie ustawić ostrość zwykle za pomocą drugiego pierścienia na obiektywie, na tzw "oko" lub z pomocą specjalnego pola ostrości. Pole to miało zwykle postać koła w środku wizjera, podzielonego na pół albo na dwa pierścienie. Obraz na jedną z połówek pola była rzucany przez specjalny pryzmat minimalnie przesuwający obraz względem obserwowanego bezpośrednio przez obiektyw. Gdy oba obrazy w polu ostrości układały się idealnie razem znaczyło to, że mamy dobrze wybraną ostrość.
• Nadal patrząc w wizjer należy zwrócić uwagę na odczyt wskaźnika światłomierza. Wskaźnik ten w jednych aparatach miał postać trzech lampek (np: czerwona - prześwietlenie, niebieska - niedoświetlenie, biała - poprawna ekspozycja) zaś w innych miał postać skali wykalibrowanej w skali EV ze znaczkami "+" i "-". Następnie należy tak długo zmieniać czas ekspozycji lub przesłonę aby wskaźnik światłomierza wskazał poprawną ekspozycję.
• Na koniec należy wcisnąć przycisk mechanizmu spustowego migawki i zdjęcie zostanie zarejestrowane.

Nieco inaczej wyglądała sytuacja z aparatami, które nie miały pola ostrości i światłomierza. Należało wówczas wybrać warunki ekspozycji posługując się odczytem z zewnętrznego światłomierza lub zupełnie na wyczucie, co wymagało sporego doświadczenia i wiedzy, zaś ostrość wybrać również na wyczucie oceniając po prostu wzrokowo odległość od fotografowanego obiektu i ustawiając tę odległość za pomocą pierścienia na obiektywie.

[edytuj] Film

typowa kaseta z filmem małoobrazkowym

Prawidłowo umieszczony film w aparacie

Filmy w małoobrazkowych aparatach analogowych są zwykle sprzedawane w specjalnych kasetach, zabezpieczających je przed przypadkowym prześwietleniem. Jest to ciągła taśma wykonana z tworzywa, na której jest naniesiona warstwa emulsji światłoczułej. Film po przypadkowym wyciągnięciu z kasety natychmiast ulega prześwietleniu i staje się bezużyteczny.

Filmy kolorowe różnią się między sobą trzema parametrami:

• czułością
• ziarnem
• typem odwzorowywania (negatywowe - do zdjęć, pozytywowe - do slajdów)

Z filmów do slajdów da się teoretycznie wykonać również zdjęcia - jest to jednak związane z gorszym odwzorowaniem barw na takim zdjęciu. Filmy różnych producentów mają też nieco inny sposób odwzorowywania barw - tj. to samo zdjęcie wykonane np: z użyciem filmu Fuji i Kodak będzie miało nieco inne odcienie kolorów.

W aparatach bez automatycznego zakładania i przewijania filmu należy najpierw otworzyć klapkę aparatu od tyłu, umieścić kasetę w odpowiednim otworze w aparacie (zwykle po prawej stronie) a następnie pociągnąć za koniec i zaczepić na szpuli mechanizmu przewijania pilnując przy tym aby jego perforacja ułożyła się równolegle z ząbkami mechanizmu naciągu. Fragment filmu, który przy tej operacji trzeba wyciągnąć z kasety ulega oczywiście prześwietleniu, dlatego po zamknięciu klapki aparatu należy wykonać 2-3 "pustych" zdjęć, po to aby mieć pewność, że kolejne już wyjdą. Przy przewijaniu powinno się dawać wyczuć mały opór wskazujący na to, że film jest wyciągany stopniowo z kasety i obwija się na szpuli.

Po zużyciu całego filmu należy przy pomocy specjalnej korbki wyciąganej z korpusu aparatu, wkręcić go ponownie do kasety. Zwykle aparaty mają blokadę wkręcania filmu z powrotem do kasety, po to aby uniknąć przypadkowego przewijania go w złym kierunku, należy zatem tę blokadę najpierw zwolnić. Po przewinięciu filmu można już bezpiecznie otworzyć klapkę aparatu i wyciągnąć kasetę z filmem, którą można bezpiecznie zanieść do wywołania.

W aparatach z automatycznym przewijaniem wystarczy włożyć kasetę w odpowiednie miejsce, wyciągnąć film odrobinę z kasety (zwykle do zaznaczonej w aparacie czerwonej linii) po czym zamknąć klapkę, a aparat sam nawinie ją na szpulę. W momencie zakończenia się filmu aparat automatycznie przewija film z powrotem do kasety.

W momencie gdy mechanizm przewijania filmu się zatnie lub gdy dojdzie do zerwania filmu należy pójść do ciemni (lub ew. schować się pod grubym kocem), otworzyć aparat i ręcznie wydobyć i następnie nawinąć film do kasety.