Hindi/Tryb rozkazujący

Z Wikibooks, biblioteki wolnych podręczników.

Wyróżniamy pięć form trybu rozkazującego.

forma pierwsza: odnosi sie do zaimka 2 os.l.poj.तु i składa się z samego czasownika,np:
जाना - iść = जा - idź!
खाना - jeść = खा - jedz!
formy tej nie używa się zbyt często ze względu na poufałość lub obraźliwe zachowanie w stosunku do drugiej osoby.

forma druga: odnosi się do zaimka 2.os.l.mn; tworzona jest przez dodanie do tematu czasownika końcówki - ओ-o, np:
पढ़ना - czytać = पढ़ो - czytajcie!

czasowniki, w których temat zakończony jest na -ओ nie przyjmują końcówki lecz odmieniaja się tak jak liczba pojedyncza drugiej osoby,np:
होना - być = हो - bądźcie!
jednak poprawne jest również użycie tej formy:
होना - होओ = bądźcie!

forma trzecia: zaimek आप posiada dwie formy trybu rozkazującego. Pierwszą formę grzecznościową tworzy sie przez dodanie do tematu czasownika koncowki -इए/इये (ie/iye)np:
करना -móc, potrafić = कीजिए - proszę zrobić!
छूना - dotykać = छुइए - proszę dotknąć!
druga forma polega na dodaniu do tematu czasownika końcowki -इएगा/-इयेगा (iega/iyega), np.:
लिखना - pisać = लिखिएगा - bardzo proszę napisać!

forma czwarta Kolejną formą trbu rozkazującego jest bezokolicznik. Może on się odnosić do wszystkich zaimków 2 os. Wyraża on konkretne polecenie lub rozkaz, jak również polecenia o charakterze ogólnym.
हमेशा सच बोलना - hameśa sać bolnaa - Zawsze mów(ić) prawdę!

forma piąta imiesłów przysłówkowy uprzedni tworzony jest przez dodanie do tematu czasownika sufiksu kar - कर ke - के lub karke - करके . Najczęstrzym polskim odpowiednikiem jest imiesłów uprzedni -łszy/-wszy, jednak zdarza się, że odpowiada on imiesłowowi współczesnemu -ąc.

kategoria: hindi