Ministrant/Szaty liturgiczne
Z Wikibooks, biblioteki wolnych podręczników.
Szaty liturgiczne podkreślają specjalną rolę kapłana oraz posługujących.
Spis treści |
[edytuj] Ministrant
Osoba świecka posługująca podczas Mszy Świętej, nabożeństw, skramentów i sakramentaliów.
[edytuj] Sutanna ministrancka
Używana w niektórych parafiach, długa do kostek szata w kolorze liturgicznym. Czasem niezależnie od kolorów liturgicznych jest czerwona lub czarna (w klasycznym rycie rzymskim). Kolor czerwony używany w większych uroczystościach
[edytuj] Komża
Krótka, biała szata o szerokich rękawach. Pierwotnie była używana w chórach, podczas liturgii godzin. Dopiero od XIV w. może być stosowana we wszystkich czynnościach liturgicznych, dla których nie wymaga się alby. Symbolizuje czystość duszy.
[edytuj] Kołnierz/Pelerynka
Jest nakładany na komżę, w kolorze liturgicznym. W niektórych parafiach niezależnie od kolorów liturgicznych jest zielony, fioletowy lub czerwony.
[edytuj] Welon
Biała szeroka chusta, nakładana na plecy, używana przez ministrantów do trzymania mitry (infuły) lub pastorału, tak by nie dotykać insygniów gołymi rękami.
[edytuj] Lektor
Osoba odczytująca lekcje, psalmy responsoryjne i modlitwy wiernych.
[edytuj] Alba
Szata o długich rękawach, sięgająca do kostek, wywodząca się ze starożytnej tuniki, pierwotnie sporządzana z lnu, współcześnie z innych tkanin szlachetnych. Nazwa pochodzi od łacińskiego "albus" co znaczy "biały". Symbolizuje czystość duszy.
[edytuj] Cingulum
Sznur do przewiązywania alby w pasie. Symbolizuje związanie pokus ludzkich.
[edytuj] Diakon
Osoba po święceniach diakonatu.
[edytuj] Stuła
Długa szeroka szarfa. Diakon nosi stułę jak szarfę opadającą z lewego ramienia na prawy bok i tam spiętą.
[edytuj] Dalmatyka
Podobna do ornatu(różni się tym że dalmatyka ma rękawy a ornat nie), wierzchnia ozdobna szata noszona podczas Mszy Św. przez Diakona w kolorze w jakim ubrany jest Główny Celebrans. Jest strojem liturgicznym od IX wieku. Zakłada się ją na albę i stułę, która jest przewieszona ukośnie.
[edytuj] Kapłan
Osoba po święceniach prezbiteratu.
[edytuj] Sutanna
Szata do kostek której kolor zależny jest od godności.
[edytuj] Habit
Rodzaj sutanny noszony przez zakonników.
[edytuj] Humerał
Prostokątna, biała chusta nakładana na szyję i ramiona pod albę. Wywodzi się od chusty noszonej przez ludzi wysokiego stanu. Symbolizuje czystość myśli kapłana. Chroni przed potliwością noszącego go oraz zakrywa ubranie.
[edytuj] Stuła
U kapłana zawieszona na szyi i opadająca swobodnie z przodu. Symbol świętej władzy kapłana. Noszona podczas nabożeństw, spowiedzi oraz Mszy Św.
[edytuj] Ornat
Wierzchnia szata bogato zdobiona, haftowana. Wywodzi się od rzymskiej szaty, będącej rodzajem płaszcza bez rękawów. Od XIII jest rozcinany z boków aby nie krępować ruchów. Noszony w czasie Mszy Świętej.
[edytuj] Kapa
Wierzchnia szata, używana pierwotnie podczas procesji, obecnie także w uroczystej liturgii godzin, podczas nabożeństw z wystawieniem Najświętszego Sakramentu i do udzielania sakramentów poza Mszą świętą.
[edytuj] Welon
Szeroki szal używany podczas przenoszenia i podniesienia monstrancji z Najświętszym Sakramentem.
[edytuj] Biskup
Osoba posiadająca pełne święcenia kapłańskie.
[edytuj] Piuska
Mała czapeczka w kolorze purpurowym dla zwykłych biskupów, różowym dla arcybiskupów, czerwonym dla kardynałów i białym dla papieża, noszona na głowie.
[edytuj] Mitra
Szpiczasne nakrycie głowy z dwoma paskami z tyłu.
[edytuj] Pastorał
Inaczej zwany bakulus. Jest to laska trzymana w ręku przez biskupa.
[edytuj] Kolory szat
W zależności od okresu liturgicznego kapłani (stuła, ornat), diakoni (stuła, dalmatynka) i ministranci (sutanna, kapturek) noszą różne kolory szat.
[edytuj] Biały
Kolor radości i wesela.
- Śluby i chrzty
- Okres Bożego Narodzenia
- Okres Wielkanocny
- Święta
- Wspomnienia świętych i błogosławionych niebędących męczennikami
[edytuj] Czerwony
Kolor królewski - ognia, krwi, miłości.
- Uroczystości
- Wspomnienia świętych męczenników
[edytuj] Fioletowy
Kolor pokuty i żałoby
- Adwent
- Wielki Post
- Pogrzeby
W niektórych parafiach, przy pogrzebach, zamiast koloru fioletowego używa się czarnego
[edytuj] Zielony
Kolor życia i nadziei
- Niedziele i dni powszednie okresu zwykłego
[edytuj] Różowy
Kolor radości w czasie pokuty
- III Niedziela Adwentu
- IV Niedziela Wielkiego Postu
[edytuj] Złoty
Zastępuje pozostałe kolory szat liturgicznych. Używany przy większych uroczystościach.