Ministrant/Szaty liturgiczne

Z Wikibooks, biblioteki wolnych podręczników.

Szaty liturgiczne podkreślają specjalną rolę kapłana oraz posługujących.

Spis treści

[edytuj] Ministrant

Osoba świecka posługująca podczas Mszy Świętej, nabożeństw, skramentów i sakramentaliów.

[edytuj] Sutanna ministrancka

Używana w niektórych parafiach, długa do kostek szata w kolorze liturgicznym. Czasem niezależnie od kolorów liturgicznych jest czerwona lub czarna (w klasycznym rycie rzymskim). Kolor czerwony używany w większych uroczystościach

[edytuj] Komża

Krótka, biała szata o szerokich rękawach. Pierwotnie była używana w chórach, podczas liturgii godzin. Dopiero od XIV w. może być stosowana we wszystkich czynnościach liturgicznych, dla których nie wymaga się alby. Symbolizuje czystość duszy.

[edytuj] Kołnierz/Pelerynka

Jest nakładany na komżę, w kolorze liturgicznym. W niektórych parafiach niezależnie od kolorów liturgicznych jest zielony, fioletowy lub czerwony.

[edytuj] Welon

Biała szeroka chusta, nakładana na plecy, używana przez ministrantów do trzymania mitry (infuły) lub pastorału, tak by nie dotykać insygniów gołymi rękami.

[edytuj] Lektor

Osoba odczytująca lekcje, psalmy responsoryjne i modlitwy wiernych.

[edytuj] Alba

Szata o długich rękawach, sięgająca do kostek, wywodząca się ze starożytnej tuniki, pierwotnie sporządzana z lnu, współcześnie z innych tkanin szlachetnych. Nazwa pochodzi od łacińskiego "albus" co znaczy "biały". Symbolizuje czystość duszy.

[edytuj] Cingulum

Sznur do przewiązywania alby w pasie. Symbolizuje związanie pokus ludzkich.

[edytuj] Diakon

Osoba po święceniach diakonatu.

[edytuj] Stuła

Długa szeroka szarfa. Diakon nosi stułę jak szarfę opadającą z lewego ramienia na prawy bok i tam spiętą.

[edytuj] Dalmatyka

Podobna do ornatu(różni się tym że dalmatyka ma rękawy a ornat nie), wierzchnia ozdobna szata noszona podczas Mszy Św. przez Diakona w kolorze w jakim ubrany jest Główny Celebrans. Jest strojem liturgicznym od IX wieku. Zakłada się ją na albę i stułę, która jest przewieszona ukośnie.

[edytuj] Kapłan

Osoba po święceniach prezbiteratu.

[edytuj] Sutanna

Szata do kostek której kolor zależny jest od godności.

[edytuj] Habit

Rodzaj sutanny noszony przez zakonników.

[edytuj] Humerał

Prostokątna, biała chusta nakładana na szyję i ramiona pod albę. Wywodzi się od chusty noszonej przez ludzi wysokiego stanu. Symbolizuje czystość myśli kapłana. Chroni przed potliwością noszącego go oraz zakrywa ubranie.

[edytuj] Stuła

U kapłana zawieszona na szyi i opadająca swobodnie z przodu. Symbol świętej władzy kapłana. Noszona podczas nabożeństw, spowiedzi oraz Mszy Św.

[edytuj] Ornat

Wierzchnia szata bogato zdobiona, haftowana. Wywodzi się od rzymskiej szaty, będącej rodzajem płaszcza bez rękawów. Od XIII jest rozcinany z boków aby nie krępować ruchów. Noszony w czasie Mszy Świętej.

[edytuj] Kapa

Wierzchnia szata, używana pierwotnie podczas procesji, obecnie także w uroczystej liturgii godzin, podczas nabożeństw z wystawieniem Najświętszego Sakramentu i do udzielania sakramentów poza Mszą świętą.

[edytuj] Welon

Szeroki szal używany podczas przenoszenia i podniesienia monstrancji z Najświętszym Sakramentem.

[edytuj] Biskup

Osoba posiadająca pełne święcenia kapłańskie.

[edytuj] Piuska

Mała czapeczka w kolorze purpurowym dla zwykłych biskupów, różowym dla arcybiskupów, czerwonym dla kardynałów i białym dla papieża, noszona na głowie.

[edytuj] Mitra

Szpiczasne nakrycie głowy z dwoma paskami z tyłu.

[edytuj] Pastorał

Inaczej zwany bakulus. Jest to laska trzymana w ręku przez biskupa.

[edytuj] Kolory szat

W zależności od okresu liturgicznego kapłani (stuła, ornat), diakoni (stuła, dalmatynka) i ministranci (sutanna, kapturek) noszą różne kolory szat.

[edytuj] Biały

Kolor radości i wesela.

  • Śluby i chrzty
  • Okres Bożego Narodzenia
  • Okres Wielkanocny
  • Święta
  • Wspomnienia świętych i błogosławionych niebędących męczennikami

[edytuj] Czerwony

Kolor królewski - ognia, krwi, miłości.

  • Uroczystości
  • Wspomnienia świętych męczenników

[edytuj] Fioletowy

Kolor pokuty i żałoby

  • Adwent
  • Wielki Post
  • Pogrzeby

W niektórych parafiach, przy pogrzebach, zamiast koloru fioletowego używa się czarnego

[edytuj] Zielony

Kolor życia i nadziei

  • Niedziele i dni powszednie okresu zwykłego

[edytuj] Różowy

Kolor radości w czasie pokuty

  • III Niedziela Adwentu
  • IV Niedziela Wielkiego Postu

[edytuj] Złoty

Zastępuje pozostałe kolory szat liturgicznych. Używany przy większych uroczystościach.