Wprowadzenie do elektroniki/Obwody R,L,C

Z Wikibooks, biblioteki wolnych podręczników.

Spis treści

[edytuj] Obwody R, L, C

[edytuj] Rezonans

W obwodzie występuje zjawisko rezonansu, gdy impedancja zastępcza ma charakter wyłącznie rzeczywisty, tj. reaktancja lub susceptancja zastępcza obwodu jest równa zero. Częstotliwość/pulsację, przy której występuje rezonans nazywana jest częstotliwością rezonansową/pulsacją rezonansową.

\underline{Z_{zas}} = R + jX, X = 0
\underline{Y_{zas}} = G + jB, B = 0

Porada W rezonansie nie występuje przesunięcie napięcia względem prądu.


[edytuj] Rezonans szeregowy

Rezonans szeregowy (rezonans napięć) występuje w szeregowym połączeniu elementów R, L, C wtedy, gdy wartości napięć na cewce i kondensatorze są równe.

Porada W rezonansie obwód ma najmniejszą impedancję równą R.
Porada W rezonansie w obwodzie płynie największy możliwy prąd.


W stanie rezonansu, jeśli rezystancja R jest mała, to napięcie na cewce i kondensatorze przekracza napięcie zasilające obwód (występuje przepięcie).


Impedancja wypadkowa takiego obwodu wynosi:

\underline{Z} = R + jX_L - jX_C
\underline{Z} = R + j(X_L - X_C)

Reaktancja zastępcza w rezonansie jest równa zero, zatem:

XLXC = 0
XL = XC
\omega L = \frac{1}{\omega C} ω2LC = 1

Stąd otrzymujemy pulsację i częstotliwość rezonansową:

\omega_{r} = \frac{1}{\sqrt{LC}} f_{r} = \frac{1}{2\pi\sqrt{LC}}

[edytuj] Rezonans równoległy

Rezonans równoległy (rezonans prądów) występuje w równoległym połączeniu elementów R, L, C wtedy, gdy wartości prądów płynących przez cewkę i kondensator są równe.

Porada W rezonansie obwód ma najmniejszą admitancję równą 1/R (największą impedancję).
Porada W rezonansie w obwodzie płynie najmniejszy możliwy prąd.


W stanie rezonansu, jeśli konduktancja G (G=\frac{1}{R}) jest mała, to prądy płynące przez cewkę i kondensator przekraczają wartość prądu dopływającego do obwodu (występuje przetężenie).

Admitancja wypadkowa takiego obwodu wynosi:

\underline{Y} = G - jB_L + jB_C
\underline{Y} = G + j(B_C - B_L)

Susceptancja zastępcza w rezonansie jest równa zero, zatem:

BLBC = 0
BL = BC
\omega C = \frac{1}{\omega L} ω2LC = 1

Stąd otrzymujemy pulsację i częstotliwość rezonansową:

\omega_{r} = \frac{1}{\sqrt{LC}} f_{r} = \frac{1}{2\pi\sqrt{LC}}

[edytuj] Rezonans w obwodach mieszanych

Oczywiście rezonans może występować w obwodach o bardziej złożonej topologii.

[edytuj] Filtr pasywny dolnoprzepustowy

Low pass filter.png

[edytuj] Filtr pasywny górnoprzepustowy

High pass filter.png


[edytuj] Obwód równoległy RLC

RLC parallel circuit.png


[edytuj] Obwód szeregowy RLC

RLC series circuit.png


Linią długą nazywamy linię, której długość l jest porównywalna z długościa l rozchodzącej się w niej fali elektromagnetycznej.