Świadome śnienie/Wstęp
Z Wikibooks, biblioteki wolnych podręczników.
Spis treści |
[edytuj] Uwaga
Próbując niektórych technik z tej książki możesz doznać pewnych doświadczeń, które mogą Cię przestraszyć, jak odczucie spadania czy paraliż senny. Mimo, że autorzy zapewniają o ich nieszkodliwości, jeśli nie chcesz ich doświadczyć, unikaj technik, które mogą je wywoływać.
Niektóre z leków mogą mieć skutki uboczne. Zanim zaczniesz je stosować, powinieneś skontaktować się z lekarzem.
Dodatkowo efekt placebo ma największy wpływ na sny. Jeżeli uwierzysz, że bohaterowie snów zachowują się głupio i nieżyciowo, najprawdopodobniej tak właśnie będzie. Jeśli uwierzysz, że mogą być kreatywni, wyjątkowi i zaskakujący, tak się pewnie stanie. Efekt placebo ma wpływ na dużą część świadomych snów. Pamiętaj, że im prostsze będzie Ci się wydawało świadome śnienie, tym prostsze będzie w rzeczywistości.
Wiele technik i "faktów" zaprezentowanych na tych stronach nie są poparte badaniami. To nie znaczy, że te techniki nie działają, tylko że mogą być placebo, lub być nieefektywne przez długi czas.
[edytuj] O śnieniu
Każdej nocy spędzamy od około półtorej, do dwóch godzin we śnie. Śnimy co około 90 minut snu. Czas, który spędzamy we śnie wydłuża się w nocy z 10 do około 45 minut. Ale co się dzieje, gdy śpimy?
Wyróżniamy pięć faz snu: cztery fazy NREM (Non-REM), zwane także SWS (Slow-Wave Sleep) i jedną fazę REM (Rapid Eye Movement). Najbardziej "barwne" sny, które zapamiętujemy najlepiej występują podczas fazy REM (chociaż w innych fazach także śnimy). Sen przechodzi przez wszystkie fazy w cyklu około 90 minutowym.
- (NREM 1) Pierwsza faza jest przejściem pomiędzy jawą a snem. Występują w niej hipnagogi. Zazwyczaj po kilku minutach przechodzi w fazę drugą.
- (NREM 2) Podczas fazy drugiej ciało stopniowo wchodzi w paraliż, a fale mózgowe wydłużają się.
- (NREM 3) Faza trzecia występuje zazwyczaj w 30 do 45 minut od zaśnięcia. Mózg generuje długie, wolne fale delta.
- (NREM 4) Faza czwarta jest często nazywana "głębokim snem" lub "snem delta". Serce bije wolno, a mózg wykazuje małą aktywność. W tej fazie może wystąpić lunatykowanie. Po zakończeniu się tej fazy przechodzimy ponownie przez fazę trzecią i drugą by w końcu przejść do fazy REM
- (REM) Podczas fazy REM, pewne części mózgu są prawie tak aktywne jak w dzień. Występują szybkie ruchy gałek ocznych. Ciało jest sparaliżowane, aby zapobiec odgrywaniu snu na jawie.
Po fazie REM zdarza się czasami, że budzisz się na krótko, jednak rano tego nie pamiętasz. Jeżeli się nie obudzisz, przechodzisz do fazy drugiej.
Nigdy nie mam snów.
Masz, tylko ich nie pamiętasz. W następnym rozdziale dowiesz się jak poprawić swoją pamięć snów.
Dlaczego śnimy? Co oznaczają sny?
Wiele hipotez odnoszących się do tych pytań jest opisanych w angielskiej wersji artykułu o interpretacji snów.
[edytuj] O świadomych snach
Świadomy sen to taki sen, w trakcie którego wiesz, że śnisz. Jeśli będziesz miał świadomy sen, będziesz w stanie wpływać na swój sen — cokolwiek od posiadania umiejętności latania, czy sprawiania by przedmiot, lub pokój, pojawił się za drzwiami lub w kieszeni, aż do możliwości przemiany w zwierzęta i tworzenia całego świata! To jakby być reżyserem własnego filmu.
Z Harrego Pottera i Insygnia Śmierci. Tak mógłby wyglądać świadomy sen:
"Po raz pierwszy pomyślał, że jednak wolałby mieć coś na sobie. Zaledwie ta myśl uformowała się w jego głowie, tuż obok niego pojawiła się szata."
Istnienie świadomych snów zostało potwierdzone naukowo. Stefan LaBerge z Instytutu Świadomości użył specjalnej maszyny do śledzenia ruchów oczu w trakcie snu (są one połączone z ruchami oczu wewnątrz snu). Dla dalszych informacji i innych eksperymentów przeczytaj Exploring the World of Lucid Dreaming. Jest wiele powodów, dla których mógłbyś chcieć śnić świadomie:
- Po prostu dla zabawy. Zwykłe latanie w świadomym śnie jest ekscytujące. Świadome sny są przede wszystkim dużo bardziej intensywne i wyraźne niż większość tych nieświadomych. Możesz użyć świadomego snu, by się zrelaksować po długim dniu
- Przemienianie się w zwierzęta lub używanie mocy superbohaterów jest wyjątkowym przeżyciem które trudno osiągnąć inną drogą.
- Główną częścią "trenowania" do świadomych snów jest poprawianie pamięci snów, czyli jak wiele snów potrafisz zapamiętać.
- Jeśli jesteś szczególnie zainteresowany snami — duchowo czy psychologicznie — próby świadomego śnienia mogą pomóc Ci w badaniach.
- Jeśli piszesz fikcję, lub nawet 'tworzysz świat dla gry komputerowej, świadome śnienie może pomóc Ci wyobrazić sobie go. Możesz spytać bohaterów co o czymś sądzą, lub co ich zdaniem się wydarzy.
- Niektórzy ludzie komponują muzykę w trakcie świadomych snów.
- Świadome sny mogą być na tyle realistyczne, by przeprowadzić próbę przemowy, lub występu muzycznego.
- Możesz przeżyć na nowo wcześniejsze sny lub inne zdarzenia.
- Mogą Ci pomóc w interpretacji snów i komunikowaniem się z podświadomością.
Nie mogę kontrolować snów!
W rzeczywistości jest to dość rzadki problem (chociaż występuje czasem w koszmarach). Najczęściej po prostu twój mózg traktuje cię, jakby sny były poza twoją kontrolą. Jeśli będziesz świadomy podczas snów, kiedy masz ciało, prawie zawsze będziesz mógł je kontrolować. Oczywiście możesz mieć problemy ze zrobieniem jakiejś czynności. Nie martw się jednak - większość ludzi nie ma problemów ze skakaniem bardzo wysoko, lub wręcz lataniem w świadomych snach.
Z drugiej strony część twojego mózgu jest mniej aktywna kiedy śpisz, co może powodować nielogiczność niektórych podejmowanych podczas LD decyzji. Na przykład możesz zadecydować o kontynuowaniu snu, czego po obudzeniu nie będziesz pamiętać, co sprawi, że zaczniesz żałować, że przerwałeś sen. Inny przykład: śniło ci się, że siedzisz obok Matki Teresy z Kalkuty. Po jakimś czasie stwierdziłeś "Czy ona nie jest martwa?", co wcale nie sprawia uświadomienia sobie, że się śni, tylko próby wynalezienia jakiegoś tłumaczenia.
Czy świadome śnienie nie należy do parapsychologii?
Cóż, opinie na ten temat są odmienne. Jedni uważają, że nie ma właściwie dowodów na istnienie snów świadomych, a przeprowadzone eksperymenty nie są do końca wiarygodne. Inni uważają, że jest to zwykły sen, coś z pogranicza pół-hipnozy.
[edytuj] Zagrożenia związane ze świadomym śnieniem
Nie ma obecnie dowodów na to, aby świadome śnienie było niezdrowe, lub szkodziło nam w jakikolwiek sposób. Mogą wystąpić jednak pewne efekty uboczne świadomego śnienia. Niech nie zrazi Cię to, do tego wspaniałego narzędzia, którym jest świadomy sen. Pamiętaj tylko, że we śnie komunikujesz się z własną podświadomością i lekkomyślność nie jest zalecana.
[edytuj] Uzależnienie
Świadome śnienie może być używane do różnych celów. Niektórzy chcą je wypróbować po prostu dla zabawy, jako "bezpieczny narkotyk", lub osobistą rzeczywistość wirtualną. Dobra zabawa jest głównym celem świadomego śnienia. Powinieneś jednak być ostrożny, aby nie uzależnić się do tego stopnia, że będziesz uciekał przed życiem na jawie. Jeżeli zauważysz, że śpisz dłużej, niż rzeczywiście potrzebujesz, lub myślisz bardziej o świadomych snach, niż o swoim realnym życiu, to może powinieneś spojrzeć na swoje życie: jeżeli realizujesz cele, które sobie postawiłeś, nie ma powodu do alarmu. Jeżeli widzisz, że twoje życie wymaga pracy, mógłbyś dać sobie spokój... albo możesz użyć świadomego śnienia, aby zbadać to, co w Twoim życiu musi zostać zrobione.
[edytuj] Alienacja
Wielu ludzi nigdy nie słyszało o świadomym śnieniu, niewielu go doświadczyło. Niektórzy mają także zamknięty umysł, są niepodatni na nowe idee. Nie zdziw się, gdy ktoś nazwie fenomen świadomego śnienia "dziwnym" bądź "szalonym" (choć wcale taki nie jest). Nie próbuj kogokolwiek przekonywać, ponieważ to nie jest twoim zadaniem.
Czasami ludzie, którzy mają spontaniczne świadome sny, szczególnie dzieci, mogą zdziwić się, że nie wszyscy je miewają. Mogą nawet zacząć myśleć, że są jedynymi ludźmi na świecie, którzy tego doświadczyli. Jeżeli się tym martwią, najlepszym wsparciem dla nich będzie poinformowanie ich, że nie są sami.
