Filozofia/Arche

Z Wikibooks, biblioteki wolnych podręczników.
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Arché

Arché - jest to termin oznaczający początek, źródło rzeczywistości i zasadę kierującą światem, oraz wszechświatem. Anaksymander z Miletu jako pierwszy użył tego terminu. Jako przedstawiciel jońskiej szkoły filozofii, był bardzo zainteresowany tym, co stanowi o początku istnienia. Myśliciele tego nurtu próbowali bowiem ustalić, ontologiczną praprzyczynę wszechrzeczy. Anaksymander rozumiał arché w sposób materialistyczny, jako realną substancję, którą nazwał bezkresem (apeiron). Jego arché nie miało charakteru normatywnego i nie opierało się o jakikolwiek kodeks wartości. Stanowiło budulec istnienia, jego bezpośrednią materię. Filozof ten uważał, że tworzywo rzeczywistości, przybiera różne formy, a przyroda stworzona została, z rezerwuaru materii. Fundamentalnym założeniem było to, że arché jest bezgraniczne. Stawanie się, odbywa się poprzez wyłanianie się przeciwieństw. Wyprowadzenie ogólnego prawa przekształcania pierwotnej materii stanowi historycznie pierwszą, niemitologiczną kosmogonię. (wyprowadzenie wszystkiego z przyjętej zasady, bez odwołania do boga, bądź bogów)

Inni myśliciele okresu przedsokratejskiego w rożny sposób postrzegali prazasadę:

- Teles - arché jest wodą. Wszystko pochodzi z praźródła. Wszelkie rzeczy powstałe z wody nie są martwe.

- Anaksymenes - twierdził, że arché jest powietrzem. Uznał, że procesy rozrzedzanie i zagęszczanie wpływają na powstanie wszelkich substancji.

- Ksenofanes - widział świat jako wieczny i niezniszczalny, stanowiący jedność, która jest bogiem. Zaznaczyć trzeba, że Ksenofanes oddzielał wiedzę od mitów.Stał na stanowisku, że o naturze bogów, bądź czegokolwiek mamy jedynie mniemanie, a nie pewność.