Polszczyzna/Odmiany języka

Z Wikibooks, biblioteki wolnych podręczników.
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Nieoficjalne[edytuj]

Język potoczny[edytuj]

Prawdopodobnie to nasza pierwsza nauczana odmiana języka - jest to najbardziej swobodna forma bezpośredniej komunikacji międzyludzkiej czasami tworzona wraz z neologizmami. Doskonale spisuje się przy codziennych sytuacjach rzeczywistości. Jest jednak bardziej swobodna niż nakazuje norma poprawnościowa więc nie zastąpimy nią języka oficjalnego czy naukowego

Gwara i regionalizmy[edytuj]

język używany na określonym terytorium np. Gwara krakowska i dość znanym zdaniem "wyjdź na pole!". Wyodrębniona z języka ogólnego i gwar sąsiadujących poprzez odrębności fonetyczne i leksykalne.

Gwary środowiskowe[edytuj]

Mając na myśli "gwara środowiskowa" chodzi przede wszystkim o język zrozumiały tylko dla pewnej grupy wewnętrznej czyli np. slang młodzieżowy oraz dla pewnego środowiska, z którym dane osoby mają ze sobą coś wspólnego. Czyli np.: gwara zawodowa, która jest zbliżona do języka naukowego, z konkretnej dziedziny jednak nie do końca - często występują w niej potoczne odmiany naukowych określeń np. zamiast zaprawa z octu i korzeni do marynowania jest skrótowo nazywana bejcą.

Oficjalne[edytuj]

Gwara dziennikarska[edytuj]

Jak się zapewne domyślacie, to gwara używana przede wszystkim przez media, pozornie zbliżona do języka ogólnego. Pozornie, gdyż nie ma bezpośredniości w wypowiedziach - takie postawienie sprawy ma za zadanie przyciągnąć publikę. Ze względu na dostępność gwary, niektórzy mylnie uważają ten rodzaj języka za wzorcowy.

Wystąpienia publiczne[edytuj]

Najczęściej używana przez polityków, jest bardziej staranna od dziennikarskiej gwary. Dawniej istniał tylko jeden styl, nowomowy używany zresztą do dziś który mieści banalne sprawy w pompatycznej formie. Teraz oczywiście pojawiły się nowe formy - retoryczny i zbliżony do polszczyzny potocznej, co w ostatnim wypadku jest często rażący dla niektórych i dlatego ucieka się dalej do dawnego stylu.

Polszczyzna urzędnicza[edytuj]

Odmiana czasami mylnie uważana za polszczyznę wzorcową, co oczywiście nią nie jest. Charakteryzują go zdania bezosobowe (-no -to) i czynnik w stronie biernej. Ze strony urzędu taki styl jest uzasadniony, ale poza tym jest błędem stylistycznym.

Styl naukowo-techniczny[edytuj]

Rzadko spotykany przez przeciętnego Polaka, gdyż w dużej mierze częściej sięga się po popularnonaukowe czasopisma, które starają się być czytelne dla każdego, a nie wyłącznie dla specjalistów. Terminologia naukowa jest zwykle tam właśnie spotykana, i nie zawsze jest znana przeciętnemu obywatelowi np.: płaszcz.