Statystyka/Przykładowe problemy

Z Wikibooks, biblioteki wolnych podręczników.
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Wiarygodność diagnostyczna mammografi jako testu przesiewowego w kierunku raka piersi u kobiet[edytuj]

Dane[edytuj]

Dane :[1]

  • czułość[2] mammografii[3] przesiewowej ( tzn. wykonywanej u kobiet bez objawów raka piersi) w rozpoznawaniu raka piersi[4] wynosi 90 procent
  • mammografia daje w 7 % wynik fałszywie pozytywny [5]
  • rak piersi atakuje 0.8 % kobiet

Pytanie[edytuj]

Jakie jest prawdopodobieństwo, że kobieta z pozytywnym wynikiem mammografia ma rzeczywiście raka piersi ?

Analiza[edytuj]

Czułość[edytuj]

Czułość mammografii w rozpoznawaniu raka piersi wynosi 90 procent. Oznacza to że jeśli 100 chorych kobiet chorych na rak piersi wykona mammografię to 90 kobiet otrzyma dodatni wynik testu (PD) a 10 ujemny (FU)

Swoistość[edytuj]

Mamamografia daje w 7 % wynik fałszywie dodatni (FD), czyli w 93 procentach daje wynik prawdziwie ujemny (PU). Oznacza to że jeśli 100 zdrowych kobiet wykona mammografię to 7 z nich otrzyma wynik dodatni (fałszywie = FD) a 93 ujemny (prawdziwie = PU). Te wartości określa swoistość mammografii w rozpoznawaniu raka piersi.

Chorobowość / zapadalność[edytuj]

Rak piersi atakuje 0.8 % kobiet.

Czy to oznacza że:

  • na 1000 kobiet (wszystkich, tj. zdrowych i chorych na raka piersi, niezależnie od wieku) choruje osiem z nich (PD), czyli chorobowość [6]
  • w ciągu roku zachoruje ( nowe przypadki czyli zapadalność) :
    • 0.8 % wszystkich kobiet ( niezależnie od wieku)
    • 0.8 % kobiet w wieku produkcyjnym ( 15+)

?

Tabela krzyżowa[edytuj]

Diagram

Tabela krzyżowa [7]


Rak (+) Rak (-) Suma
Mammografia (+) PD FD
Mammografia (-) FU PU
Suma n

Wybieramy do badania 1000 kobiet. Na podstawie ww danych możemy oszacować spodziewane wyniki ( patrz diagram ) i wpisać je do tabeli :


Rak (+) Rak (-) Suma
Mammografia (+) 7 70 77
Mammografia (-) 1 992 993
Suma 8 992 1000


Jak znaleźć odpowiedź ?[edytuj]

Odpowiedź obliczamy za pomocą wartości predykcyjnej dodatniej (pol. WPD, ang. PPV) :

Odpowiedź[edytuj]

Dyskusja[edytuj]

Analiza danych wejściowych[edytuj]

Mammografia przesiewowa w Polsce wg NFZ[8]

Kto może korzystać z programu :

  • kobiety w wieku 50-69 lat (rocznikowo), które nie korzystały z badania mammograficznego w ciągu ostatnich 2 lat
  • kobiety które otrzymały pisemne wskazanie do wykonania ponownego badania mammograficznego po upływie 12 miesięcy.

Kto nie może korzystać z programu :

  • kobiety, u których wcześniej zdiagnozowano w piersi zmiany nowotworowe o charakterze złośliwym.

Wynika z tego, że program dotyczy tylko części kobiet ( wiek, choroba). Czyli musimy analizować zapadalność w grupie kobiet : 50-69 lat + dodatkowe skierowania

Komentarze ( także sprzeczne )[edytuj]

  • "na przykładzie tysiąca pań, które poddały się badaniu - 8 ma (statystycznie) naprawdę raka, ale tylko u siedmiu(7) został on wykryty, 1 jest spokojna, chociaż nie powinna, a 70 pań jest w panice - a jednak, jak łatwo porównać, jest 10 razy bardziej prawdopodobne, że pacjentka NIE MA RAKA, niż że go ma, że jest w grupie 70, niż w grupie 7...po prosto liczby - 90% poprawnych i 7 % błędnych (pozytywnych) wyników są zwykle interpretowane odwrotnie niż powinny - w rzeczywistości chodzi o 90% z 8 i 7% z tysiąca... i nie jest nawet specjalnie trudno to zauważyć..." uo.rety
  • nie ma idealnej metody wykrywania raka piersi [9]
  • " Badania przesiewowe nie zmniejszają ryzyka śmierci z jakiejkolwiek przyczyny lub ryzyka śmierci z powodu jakiegokolwiek raka (z rakiem piersi włącznie)"[10]
  • " Badania z randomizacją dotyczące przesiewowego zastosowania mammografii wykazały dużą przydatność tej metody " [11]
  • " Autorzy przeglądu obliczyli, że na każdą kobietę, u której wykonanie przesiewowej mammografii wiązało się z wyleczeniem raka i przedłużeniem życia, przypada 10 kobiet, u których zostanie niewłaściwie rozpoznany rak piersi lub leczenie raka nie przyniesie korzyści."[12]

Wnioski[edytuj]

Czy na podstawie powyższej analizy można podejmować decyzje o leczeniu czy wykonywaniu badań ?[edytuj]

Żadne dane w serwisie Wikipedia.org lub dołączone jako część jakiegokolwiek projektu Wikimedia Foundation nie powinny być interpretowane jako próba przedstawienia czy wyrażenia opinii medycznej lub w inny sposób zaangażowania się w praktykę medyczną.[13]

Słownik[edytuj]

  • fałszywie = false ( ang.),
  • prawdziwie = prawidłowo = true(ang.) ;
  • wynik testu dodatni = pozytywny = positive (ang.) = oznacza stwierdzenie choroby ( np. raka)
  • wynik testu ujemny = negatywny = negative ( ang. ) = oznacza nie stwierdzenie choroby (stan prawidłowy)
  • Prawdziwie Dodatni (PD) = True Positive (TP)

Źródła[edytuj]

  1. Nieznajomość matematyki zabija - Irena Cieslińska GW 21.11.2014 01:00
  2. czułość testu diagnostycznego w wikipedii
  3. mammografia w wikipedii
  4. Rak piersi w wikipedii
  5. Swoistość testu diagnostycznego w wikipedii
  6. Chorobowość w wikipedii
  7. Tabele krzyżowe
  8. NFZ Wrocław : Program profilaktyki raka piersi
  9. Nancy Shute : Zastąpić mammografię. „Świat Nauki" nr 06/2011
  10. Co zawsze chciałaś wiedzieć o badaniach przesiewowych w kierunku raka piersi. Publikacja wydana przez Nordic Cochrane Centre 2012
  11. Kodeks walki z rakiem
  12. MP : Mammografia w badaniu przesiewowym w kierunku raka piersi – przegląd systematyczny
  13. Wikipedia:Zastrzeżenia dotyczące pojęć medycznych

Zobacz również[edytuj]