Hindi/Rzeczowniki rodzaju żeńskiego
Rzeczowniki rodzaju żeńskiego odmieniają się według trzech podstawowych wzorów:
rzeczowniki zakończone na - ī
rzeczowniki zakończone na - i lub - iyā
pozostałe rzeczowniki
rzeczowniki zakończone na - ई
liczba pojedyncza formy przypadku zależnego i niezależnego jest identyczna. W liczbie mnogiej PN tworzymy przez dodanie końcówki -ā~ przed którą długie -ī ulega skróceniu (-i) i pomiędzy skrócona końcówką(samogłoską)tematową pojawia się dźwięk -y-. w przypadku zależnym dodajemy końcówkę -o~, przed którym długie -ī również ulega skróceniu. Tutaj również pojawia się dźwięk -y- pomiędzy końcówka a samogłoską tematową.
| Liczba / typ | Hindi (Devanagari) | Hindi (IAST) | Polski |
|---|---|---|---|
| l.poj. PN | लड़की | laṛkī | dziewczyna, dziewczynka |
| l.poj. PZ | लड़की | laṛkī | — |
| l.mn. PN | लड़कियाँ | laṛkiyā̃ | dziewczyny, dziewczynki |
| l.mn. PZ | लड़कियों | laṛkiyõ | — |
rzeczowniki zakończone na -इ oraz -इया
Również w tej grupie rzeczowników w liczbie pojedynczej oba przypadki mają taka samą formę. W liczbie mnogiej natomiast rzeczowniki zakończone na -i dodają końcówkę -ā~ w PN oraz -o~ w PZ, przed którą pojawia się dźwięk -y-. Rzeczowniki zakończone na -iyā w przypadku niezależnym otrzymują nosowy wygłos -ā, a w przypadku zależnym po -y- pojawia się końcówka -o~.
| Liczba / typ | Hindi (Devanagari) | Hindi (IAST) | Polski |
|---|---|---|---|
| l.poj. PN | स्थिति | sthiti | sytuacja |
| l.poj. PZ | स्थिति | sthiti | — |
| l.mn. PN | स्थितियाँ | sthitiyā̃ | sytuacje |
| l.mn. PZ | स्थितियों | sthitiyõ | — |
| Liczba / typ | Hindi (Devanagari) | Hindi (IAST) | Polski |
|---|---|---|---|
| l.poj. PN | चिड़िया | ciṛiyā | ptak |
| l.poj. PZ | चिड़िया | ciṛiyā | — |
| l.mn. PN | चिड़ियाँ | ciṛiyā̃ | ptaki |
| l.mn. PZ | चिड़ियों | ciṛiyõ | — |
pozostałe rzeczowniki
w tej grupie przeważają rzeczowniki zakończone na spółgłoskę. Podobnie jak do poprzednich rzeczowników rodzaju żeńskiego formy obu przypadków w liczbie pojedynczej są jednakowe. W liczbie mnogiej otrzymują końcówkę -e~, a w przypadku zależnym -o~.
| Liczba / typ | Hindi (Devanagari) | Hindi (IAST) | Polski |
|---|---|---|---|
| l.poj. PN | चीज़ | cīz | rzecz |
| l.poj. PZ | चीज़ | cīz | — |
| l.mn. PN | चीज़ें | cīzẽ | rzeczy |
| l.mn. PZ | चीज़ों | cīzõ | — |
według tego wzoru odmieniają się również rzeczowniki rodzaju żeńskiego zapożyczone z sanskrytu zakończone na -ā, np. matka माता , oraz z języka arabskiego i perskiego, np. दुनिया (duniya) świat, हवा (hawa) wiatr.
w rzeczownikach zakończonych na -ū przed dodaniem końcówki liczby mnogiej długa samogłoska ulega skróceniu (-u-).
| Liczba / typ | Hindi (Devanagari) | Hindi (IAST) | Polski |
|---|---|---|---|
| l.poj. PN | बहू | bahū | synowa |
| l.poj. PZ | बहू | bahū | — |
| l.mn. PN | बहुएँ | bahuẽ | synowe |
| l.mn. PZ | बहुओं | bahuõ | — |
tutaj warto zwrócić uwagę, ze bez względu na rodzaj rzeczownika i jego budowę, formy PZ wszystkich rzeczowników rodzajów żeńskiego i męskiego liczby mnogiej mają identyczna samogłoskę nosową - ओ'.