Przejdź do zawartości

Hindi/Rzeczowniki rodzaju żeńskiego

Z Wikibooks, biblioteki wolnych podręczników.

Rzeczowniki rodzaju żeńskiego odmieniają się według trzech podstawowych wzorów:
rzeczowniki zakończone na - ī
rzeczowniki zakończone na - i lub - iyā
pozostałe rzeczowniki

rzeczowniki zakończone na - ई
liczba pojedyncza formy przypadku zależnego i niezależnego jest identyczna. W liczbie mnogiej PN tworzymy przez dodanie końcówki -ā~ przed którą długie -ī ulega skróceniu (-i) i pomiędzy skrócona końcówką(samogłoską)tematową pojawia się dźwięk -y-. w przypadku zależnym dodajemy końcówkę -o~, przed którym długie -ī również ulega skróceniu. Tutaj również pojawia się dźwięk -y- pomiędzy końcówka a samogłoską tematową.

Liczba / typ Hindi (Devanagari) Hindi (IAST) Polski
l.poj. PN लड़की laṛkī dziewczyna, dziewczynka
l.poj. PZ लड़की laṛkī —
l.mn. PN लड़कियाँ laṛkiyā̃ dziewczyny, dziewczynki
l.mn. PZ लड़कियों laṛkiyõ —

rzeczowniki zakończone na -इ oraz -इया
Również w tej grupie rzeczowników w liczbie pojedynczej oba przypadki mają taka samą formę. W liczbie mnogiej natomiast rzeczowniki zakończone na -i dodają końcówkę -ā~ w PN oraz -o~ w PZ, przed którą pojawia się dźwięk -y-. Rzeczowniki zakończone na -iyā w przypadku niezależnym otrzymują nosowy wygłos -ā, a w przypadku zależnym po -y- pojawia się końcówka -o~.

Liczba / typ Hindi (Devanagari) Hindi (IAST) Polski
l.poj. PN स्थिति sthiti sytuacja
l.poj. PZ स्थिति sthiti —
l.mn. PN स्थितियाँ sthitiyā̃ sytuacje
l.mn. PZ स्थितियों sthitiyõ —
Liczba / typ Hindi (Devanagari) Hindi (IAST) Polski
l.poj. PN चिड़िया ciṛiyā ptak
l.poj. PZ चिड़िया ciṛiyā —
l.mn. PN चिड़ियाँ ciṛiyā̃ ptaki
l.mn. PZ चिड़ियों ciṛiyõ —

pozostałe rzeczowniki

w tej grupie przeważają rzeczowniki zakończone na spółgłoskę. Podobnie jak do poprzednich rzeczowników rodzaju żeńskiego formy obu przypadków w liczbie pojedynczej są jednakowe. W liczbie mnogiej otrzymują końcówkę -e~, a w przypadku zależnym -o~.

Liczba / typ Hindi (Devanagari) Hindi (IAST) Polski
l.poj. PN चीज़ cīz rzecz
l.poj. PZ चीज़ cīz —
l.mn. PN चीज़ें cīzẽ rzeczy
l.mn. PZ चीज़ों cīzõ —

według tego wzoru odmieniają się również rzeczowniki rodzaju żeńskiego zapożyczone z sanskrytu zakończone na -ā, np. matka माता , oraz z języka arabskiego i perskiego, np. दुनिया (duniya) świat, हवा (hawa) wiatr.

w rzeczownikach zakończonych na -ū przed dodaniem końcówki liczby mnogiej długa samogłoska ulega skróceniu (-u-).

Liczba / typ Hindi (Devanagari) Hindi (IAST) Polski
l.poj. PN बहू bahū synowa
l.poj. PZ बहू bahū —
l.mn. PN बहुएँ bahuẽ synowe
l.mn. PZ बहुओं bahuõ —

tutaj warto zwrócić uwagę, ze bez względu na rodzaj rzeczownika i jego budowę, formy PZ wszystkich rzeczowników rodzajów żeńskiego i męskiego liczby mnogiej mają identyczna samogłoskę nosową - ओ'.