Kolędy

Z Wikibooks, biblioteki wolnych podręczników.
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Uwaga! To jest archiwalna wersja podręcznika, który jest w trakcie przenoszenia na łamy serwisu Wikiźródła: Kolędy. Jeśli posiadasz chęci uzupełnienia treści zbioru kolęd, historii z nimi związanych prosimy o przejście na stronę projektu Wikiźródeł Kolędy lub napisz swoje sugestie dotyczące podręcznika na stronie stronie dyskusji.

KANCJONAŁ BOŻONARODZENIOWY
... przez Wikiskrybów zebrany

°
^
SPIS TREŚCI
Kolędy Kościelne
Kolędy domowe i pastorałki
Wszystkie pieśni na Boże Narodzenie
Nawiązania do kolęd w literaturze i sztuce
Geneza i historia kolęd i obyczajów z nimi związanych
Scenariusze, szopki, jasełka i inne przedstawienia Bożego Narodzenia
Piosenki świeckie, zagraniczne i w obcych językach
Informacja
Bibliografia
_________

Radosne Dni Bożego Narodzenia są czasem najbardziej obfitym w Chrześcijańskie tradycje.
Największym wyrazem radości zdawała się być muzyka.
Kolęda
Zwyczaj kolędowania narodził się jeszcze w pogańskich czasach rzymskich, gdy to w pierwszych dniach roku sąsiedzi i krewni odwiedzali się wzajemnie, obdarowywali się prezentami i śpiewali pieśni kalendae, chwalące początek miesiąca, domowników i otoczenie. Muzyka bowiem łączyć miała obyczaje i od zarania dziejów była wyrazem radości. Z upływem wieków pieśni te, również wśród chrześcijan, przybrały charakter religijny znany po dziś dzień. Obecnie śpiewane są w czasie Świąt Bożego Narodzenia - to jest 24 grudnia, aż do końca stycznia - święta Matki Boskiej Gromnicznej obchodzonego 2 lutego. Początkowo twórcy kolęd czerpali z Ewangelii i nazwana została kolędą, z biegiem czasu pieśń coraz częściej sięgała do źródeł pobożności ludowej i jako bardziej świecka nazwana została pastorałką. Obecnym wielowiekowym zwyczajem, całe rodziny po wieczerzy wigilijnej siadały i kolędowały kontynuując tym samym niezmienioną od niemal tysięcy tradycję. Do Polski zwyczaj ten dotarł jeszcze w XV wieku, a pierwsza spisana kolęda rozpoczynała się od słów Zdrów bądź, Królu Anielski... W niecałe sto lat później ukazały się pierwsze Kantycjonały Chrześcijańskie, będące zbiorami kantyczek - religijnych pieśni kościelnych, do których zaliczono już kolędy. Do najbardziej znanych kolęd świata należy Cicha Noc tłumaczona niemal na wszystkie języki. W Polsce rozbrzmiewały przede wszystkim pieśni Dzisiaj w Betlejem, Jezus Malusieńki, Lulajże Jezuniu, czy Pójdźmy wszyscy do stajenki. Co ciekawsze, Polska liczy sobie najliczniejszy zbiór kolęd na świecie - niemal 200 kolęd i niemal 400 pastorałek, gdy w zachodnich krajach dominują jedynie pastorałki i to rzadko kiedy w liczbach przekraczających 200 utworów. Również w niektórych regionach Polski, szczególnie na wsi, spotykany jest jeszcze nawet do dziś, zwyczaj "kolędowania" - chodzenia po domach grupy kolędników - przebierańców śpiewających kolędy. Wśród nich, w zależności od regionu, spotkać można Anioła, Diabła, Turonia, Trzech Króli, Pastuszków i Muzykantów. Wiele z takich grup przygotowywało również jasełka, które w ramach "teatralnej" sztuki odgrywane były przed pełną publicznością przez młodych "aktorów". Za twórcę przedstawień bożonarodzeniowych uważany jest św. Franciszek z Asyżu, a treścią ich była, i jest nadal, historia narodzenia Jezusa w Betlejem jak i spisku Heroda. To najprawdopodobniej one właśnie, nawiązując do antycznych tradycji odwiedzin i pocieszania, dały początek wędrownym teatrzykom ludowym o świeckim charakterze.

Autorzy zbioru
MonteChristof
Nameless