Ekoogrodnictwo/Rośliny użytkowe/Burak ćwikłowy

<< Rośliny ozdobne - Spis treści - Zwierzęta w ogrodzie >>

BURAK ĆWIKłOWY Uprawa - Wskazówki biologiczne - Zbiór - Odmiany

Burak ćwikłowy
Beta vulgaris subsp. vulgaris var. crassa
Wymagania środowiskowe
Wymagania glebowe	małe
Wymagania cieplne	umiarkowane, optimum 15-18°C
Wrażliwość na temperaturę	średnia wytrzymałość (siewki wrażliwe na dłuższe przymrozki)
Wymagania świetlne	mało wrażliwy na niedobór światła
Wymagania wodne	małe wymagania
Nazwa systematyczna
Beta vulgaris var. conditiva
Inne nazwy
burak korzeniowy, burak czerwony, ćwikła

Uprawa

Buraki korzeniowe są roślinami o przeciętnych wartościach odżywczych. Nie mają dużych wymagań i są łatwe w uprawie, mogą rosnąć w półcieniu a na dobrze uprawionych glebach nie wymagają nawet dodatkowego nawożenia. Jesienią niewielką ilość kompostu miesza się z ziemią i przykrywa zagon ściółką. Na jałowych, piaszczystych glebach buraki należy dodatkowo zasilić wyciągiem roślinnym, np. gnojówką z żywokostu.

W okresie zawiązywania i rozwoju korzeni gleba powinna mieć odpowiednią wilgotność (ściółkowanie), dorosłe rośliny natomiast mogą przetrwać dłuższe okresy suszy.

Buraki uprawia się na pęczki, na bezpośrednie spożycie latem i jesienią oraz do przechowywania przez zimę. Nie powinniśmy dopuścić, aby urosły zbyt duże.

Ze względu na łatwość uprawy i niewielkie wymagania, warzywo to szczególnie zasługuje na obecność w ogrodach uprawianych metodami ekologicznymi.

Miejsce uprawy

Buraki ćwikłowe mogą rosnąć w półcieniu, ale preferują miejsca słoneczne, glebę przepuszczalną, niekoniecznie zawierającą duże ilości próchnicy.

Siew/sadzenie

Na zbiór pęczkowy nasiona wysiewa się od połowy kwietnia (a w cieplejszych rejonach już w końcu marca) w rzędach oddalonych o 20 cm. Gdy rośliny mają po 2-4 liście właściwe przerywa się je, zostawiając co 3-4 cm.

Na zbiór letni i jesienny nasiona wysiewa się w maju w rzędach oddalonych od siebie o 20-25 cm a po przerywce rośliny pozostawia co 6 cm. Ponieważ nasiona są duże, można wysiewać je po dwa a następnie usunąć słabszą roślinę, dzięki czemu zbyteczne będzie późniejsze przerywanie. Nasiona buraków występują także w kłębkach wielonasienny, po 4-5 w każdym.

Buraki uprawiane na przechowywanie zimą uprawia się w rozstawie 30x15-10 cm i wysiewa w czerwcu/lipcu.

Buraki można także uprawiać z rozsady lub rozsadzać rośliny z przerywki (dobrze znosi przesadzanie), przy czym przesadzamy je podczas pochmurnych, wilgotnych dni. Nasiona można wysiać w inspekcie lub w szklarni w marcu/kwietniu i wysadzać w maju do gruntu.

Buraki siane od maja do czerwca charakteryzuje szczególnie dobry smak.

Wskazówki biologiczne

Buraki mają średnie wymagania pokarmowe, a na cięższych, zasobnych glebach można je potraktować jako rośliny o małych wymaganiach. Jako przedplon dla odmian późnych można wykorzystać kalarepę lub sałatę

Ściółkowanie dobrzy wpływa na wzrost buraków. Dobrymi roślinami współrzędnymi są: fasola szparagowa, groch, ogórki, kalarepa, sałata. Do złych sąsiadów dla buraków należą ziemniaki i czosnek.

Burak jest rośliną wrażliwą na brak w glebie boru i magnezu.

Zbiór

Jeżeli posiejemy gęściej buraki, to możemy już w lecie (czerwiec) niewielkie rośliny wyrywać na bieżąco i spożywać - jest to tzw. zbiór pęczkowy, gdy średnica korzeni oscyluje w granicach 2 cm.

We wrześniu przypada zbiór buraków sianych w maju. Okres w jakim dojrzewają buraki to około 90 dni dla odmian wczesnych i 120-130 dla późnych.

Buraki z późnych siewów zbiera się przed mrozami, w pierwszej dekadzie października. Nać usuwa się delikatnie okręcając, tak by nie uszkodzić liści sercowych i korzeni. Na zimę można buraki zadołować w wilgotnym piasku np. w chłodnej piwnicy, ale można także konserwować (np. w naczyniach kamionkowych). Do konserwowania używa się zwykle mniejszych korzeni, o średnicy 2,5 - 5 cm, wystarczy więc zebrać buraki wcześniej, mniej więcej wraz z końcem lipca.

Odmiany

• na zbiór pęczkowy:
  • Astar F₁
  • Crosby
  • Egipski PNE
  • Okrągły Ciemnoczerwony
  • Pablo F₁
  • Wodan F₁
• na zbiór jesienny i/lub przechowywanie:
  • Chrobry
  • Czerwona Kula NOE
  • Glob F₁
  • Nochowski
  • Norton
  • Opolski
  • Patryk
  • Regulski
  • Rywal

---

Rośliny użytkowe --- Zwierzęta w ogrodzie>>>