Japoński/Podstawy Lekcja 2

Z Wikibooks, biblioteki wolnych podręczników.
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania


Lekcja 2[edytuj]

Od tej lekcji zaczniemy do tekstu dodawać znaki kanji. Znaki te mogą okazać się bardzo trudne do zapamiętania (niektóre mają ponad 20 kresek!!) a także, szczególnie gdy są niezbyt często używane, uciekają z pamięci, więc radzimy często trenować ich czytanie i pisanie. Do każdego znaku kanji będziemy podawać jego odczytanie w tej konkretnej sytuacji, należy jednakże zwrócić uwagę, że jeden znak może być odczytany na kilka sposobów a także mieć więcej niż jedno znaczenie. Więcej informacji na stronie Japoński/Lekcje Kanji, warto także zajrzeć do wikisłownika gdzie znajduje się słownik japońsko - polski (także kanji).

Lekcję zaczniemy od poznania podstawowych liczebników oraz sposobu ich zapisu w kanji.

Liczby w języku japońskim można mówić na dwa sposoby. Pierwszy to wymowa chińska: いち, に, さん..., druga to rdzennie japońska, o której szerzej będzie później. Poniżej znajduje się tabela z pierwszymi dziesięcioma liczebnikami. Do każdego z nich załączono znak kanji oraz zapi hiragany.

Liczba kanji hiragana
0 零 / 〇 れい / ぜろ
1 いち
2
3 さん
4 し / よん
5
6 ろく
7 しち / なな
8 はち
9 く / きゅう
10 じゅう

Jak można zauważyć 0, 4, 7 oraz 9 mają dwa rodzaje wymowy. Ich użycie zależy od konkretnej sytuacji, o tym będzie w późniejszych lekcjach. Chwilowo należy nauczyć się obu wersji.

Znając podstwowe znaki kanji dla liczb, w prosty sposób możemy tworzyć nowe liczby. Wartości od 11 do 19 wyglądają następująco:

Liczba kanji hiragana
11 十一 じゅういち
12 十二 じゅうに
13 十三 じゅうさん
14 十四 じゅうよん
15 十五 じゅうご
16 十六 じゅうろく
17 十七 じゅうしち / じゅうなな
18 十八 じゅうはち
19 十九 じゅうく / じゅうきゅう

Liczby od 20 do 90:

Liczba kanji hiragana
20 二十 にじゅう
30 三十 さんじゅう
40 四十 よんじゅう
50 五十 ごじゅう
60 六十 ろくじゅう
70 七十 しちじゅう / ななじゅう
80 八十 はちじゅう
90 九十 くじゅう / きゅうじゅう

Zwykle, くじゅう jest bardzo rzadko. Warto poznać jeszcze liczebniki od 100 do 900. Sto po japońsku to 百 (ひゃく).

Liczby od 200 do 900:

Liczba kanji hiragana
200 二百 にひゃく
300 三百 さんびゃく
400 四百 よんひゃく
500 五百 ごひゃく
600 六百 ろっぴゃく
700 七百 ななひゃく
800 八百 はっぴゃく
900 九百 きゅうひゃく

Zapamiętaj znaki oraz ich wymowę.

Dialog[edytuj]

Pani Suzuki i pan Kowalski zostają sobie przedstawieni. Pan Kowalski pyta się o numery telefonów, które widzi na wizytówce.

Flaga Japonii
Nuvola apps edu languages.png
Dialog
 
やまだ: こちらはコバルスキさん です。
コバルスキ: コバルスキです。よろしく。
すずき: すずきです。よろしく。わたしのめいしです。どうぞ。
コバルスキ: どうも。あのー、これは かいしゃのでんわばんごうですか。
すずき: はい、かいしゃの。ゼロ三の一二三四の五六七の八九です。
コバルスキ: これは?
すずき: わたしのうちのでんわばんごうです。
コバルスキ: ああ、そうですか。八二三四の三一三の一二三ですか。
すずき: ええ、そうです。
コバルスキ: あのー、わたしのめいしです。どうぞ。
コバルスキ: すずきさんのけいたいでんわばんごうはなんばんですか。
すずき: ゼロ八三四の五四三二の四三五です。


Flaga Japonii
Nuvola apps edu languages.png
Dialog
 
Yamada: To jest pan Kowalski.
Kowalski: Kowalski. Bardzo mi miło.
Suzuki: Jestem Suzuki. Bardzo mi miło. Oto moja wizytówka. Proszę.
Kowalski: Dziękuję. Aa, czy to jest numer do firmy?
Suzuki: Tak, do firmy. (03) 1234 567 789.
Kowalski: A to?
Suzuki: To jest mój domowy numer.
Kowalski: Ach tak. 8234 313 123.
Suzuki: Tak. Tak jest.
Kowalski: Oto moja wizytówka. Proszę.
Kowalski: Jaki jest numer na pani telefon komórkowy, pani Suzuki?
Suzuki: 0834 5432 435.



Flaga Japonii
Nuvola apps kate.png
Słownictwo - Do dialogu
めいし   wizytówka
あのー   a więc, eeee, dźwięk oddający wahanie
これ   to
かいしゃ   firma
でんわばんごう   numer telefonu
でんわ   telefon
ばんごう   numer
けいたいでんわ   telefon komórkowy
なんばん   jaki numer

Gramatyka[edytuj]

そうですか / そうか[edytuj]


Ach tak, acha - tak chyba można w skrócie scharakteryzować to powiedzenie. Warto podkreślić, że jest dosyć często powtarzane, a jako odpowiedź można usłyszeć: そうですね, albo そうですよ.

あのー[edytuj]


Japończycy często używają przeróżnych określeń na początku wypowiedzi. M.in. jest to あのー, えーと i mnóstwo innych. Warto używać ich, będziemy brzmieli w bardziej naturalny sposób.

なん / なに[edytuj]


Te dwa wyrazy oznaczają dosłownie "co?". Oczywiście żeby zbudować poprawne zdanie po japońsku, należy powiedzieć なんですか (co?). なんじですか oznacza (o czym będzie mowa za chwilę) "która jest godzina?". なんばんですか to "jaki jest numer (telefonu)". Zamiast なんですか możemy powiedzieć なに, które oznacza to samo, należy jednakże zauważyć, że jest mniej uprzejmą formą wypowiedzi.

でんわばんごうはなんばんですか[edytuj]


"Jaki jest Twój numer telefonu?" zapytamy się po polsku. Po japońsku będzie to brzmiało "でんわばんごうはなんばんですか" (podmiot jest w tym wypadku domyślny, jeżeli zwracamy się do kogoś i pytamy się o jego numer telefonu, nie ma potrzeby określać podmiotu, a jeżeli już chcemy to pamiętajmy, że grzeczniej byłoby się zwrócić: NAZWISKO-さんは niż あなたは). Możemy określić czy chodzi nam o domowy うちの (すずきさんのうちのでんわばんごうはなんばんですか。) czy do pracy かいしゃの (すずきさんのかいしゃのでんわばんごうはなんばんですか。) a może komórkowy けいたい: すずきさんのけいたいでんわ ばんごうはなんばんですか。 Podając numer telefonu pamiętajmy, że w "przerwy" (ewentualnie zamiast "kreski") pomiędzy grupami cyfr wstawiamy の: ゼロ三の一二三四の五六七の八九ゼロです (03 1234-567-890). Ale, けいたいはなんばんですか jest zwyklejszy niż けいたいでんわばんごうはなんばんですか.

これは?[edytuj]


Jak już to zostało powiedziane, pytanie powinno zawierać (です)か. W niektórych przypadkach, kiedy wiadomo, że nasze zdanie jest pytaniem można ominąć końcówkę (です)か. W tym przypadku pytanie brzmi: "A to (co to jest)?" - これは (なんですか).

Ćwiczenia[edytuj]

1. Zapisz podaną liczbę w kanie i kanji

  Pyt: 12
  Odp: じゅうに
Odp: 十二
  1. 8
  2. 17
  3. 29
  4. 100
  5. 63

2. Przeczytaj na głos podane niżej numery telefonów. Pamiętaj, że kreska lub przerwa zostaje zastąpiona の

  1. (48) 58 123 54 67
  2. (12) 34 8353 632
  3. (03) 888 123 422 22
  4. 0 888 100 100

3. Naucz się na pamięć liczb od 0 do 100.

Krótkie dialogi[edytuj]

コバルスキ: すみません、いま なんじ ですか。
やまだ: いちじはん です。
コバルスキ: ゆうびんきょくは なんじ から なんじ まで ですか。
やまだ: ゆうびんきょくは ごぜん はちじ から ごご ろくじ まで です。
コバルスキ: ありがとう ございます。
やまだ: どう いたしまして。
Kowalski: Przepraszam, która jest teraz godzina?
Yamada: Jest pierwsza trzydzieści.
Kowalski: Od której do której jest czynna poczta?
Yamada: Poczta jest czynna od 8 rano do 6 po południu.
Kowalski: Dziękuję bardzo.
Yamada: Nie ma za co.

Słownictwo[edytuj]

いま - teraz
なんじ - która godzina?
なん / nani - dosłownie znaczy co
じ - godzina (klasyfikator godzin)
いちじはん です - jest pierwsza trzydzieści
はん - pół godziny
ゆうびんきょく - poczta
...から...まで - od...do...
から - od
まで - do
ごぜん - przed południem
ごご - po południu
どう いたしまして - Nie ma o czym mówić /Nie ma za co

Gramatyka[edytuj]

Liczenie godzin -じ[edytuj]


Liczenie godzin jest stosunkowo proste, do liczebnika z zakresu 1 - 12 dodajemy końcówkę じ. Poniższa tabela przedstawia wszystkie godziny.

Godzina kanji kana
1:00 一時 いちじ
2:00 二時 にじ
3:00 三時 さんじ
4:00 四時 よじ
5:00 五時 ごじ
6:00 六時 ろくじ
7:00 七時 しちじ
8:00 八時 はちじ
9:00 九時 くじ
10:00 十時 じゅうじ
11:00 十一時 じゅういちじ
12:00 十二時 じゅうにじ

Jeżeli chcemy określić czy godzina jest przedpołudniowa czy popołudniowa dodajemy przed liczebnikiem ごぜん (przed południem) lub ごご (po południu). Połówki godzin określamy dodając はん.

Liczenie minut: -ふん -ぶん -ぷん[edytuj]


Minuty podajemy dodając klasyfikator ふん (ぶん, ぷん) do liczebnika. Jak widać ma on trzy formy, zależne od liczebnika. Należy się nauczyć na pamięć jak wyglądają nazwy minut.

Minuta kanji kana
:01 一分 いっぷん
:02 二分 にふん
:03 三分 さんぶん
:04 四分 よんふん
:05 五分 ごふん
:06 六分 ろっぷん
:07 七分 ななふん
:08 八分 はっぷん
:09 九分 きゅうふん
:10 十分 じゅっぷん
:11 十一分 じゅういっぷん
:12 十二分 じゅうにふん
:13 十三分 じゅうさんぶん
:14 十四分 じゅうよんふん
:15 十五分 じゅうごふん
:16 十六分 じゅうろっぷん
:17 十七分 じゅうななふん
:18 十八分 じゅうはっぷん
:19 十九分 じゅうきゅうふん
:20 二十分 にじゅっぷん
:30 三十分 さんじゅっぷん
:40 四十分 よんじゅっぷん
:50 五十分 ごじゅっぷん

Widać, że liczenie minut jest już troszkę bardziej skomplikowane aniżeli liczenie ogólnie czy liczenie godzin. Przede wszystkim występują trzy różne wymowy (-ふん -ぶん -ぷん), ponadto część liczebników nie wymawia się tak jak w ich podstawowej wersji. Dla przypomnienia: wyraz さんぶん wymawiamy "sambun". Jeżeli określamy godzinę np 2:30 to lepiej powiedzieć にじゅうじはん niż にじゅうじさんじゅっぷん.

なんじ から なんじ まで[edytuj]


Podając zakres godzin mówimy ...から ...まで (od... do...). Te dwa wyrazy występują po określeniu godziny! ...から ...まで dotyczy także określania od... do... jakiegoś miejsca, podobnie jak jest to w języku polskim.

Ćwiczenia[edytuj]

1. Podaj, która jest godzina

  Pyt: いま なんじ ですか。 (12:30)
Odp: じゅうにじはん です
  1. 13:38
  2. 15:00
  3. 2:15

2. Podaj od której do której otwarte jest...

  Pyt: ゆうびんきょくは なんじ から なんじ まで ですか。 (8:00 - 18:00)
Odp: ゆうびんきょくくは はちじ かれ ごご ろくじ まで です。
  1. がっこう (7:30 - 23:15)
  2. ひるやすみ (11:50 - 13:45)
  3. デパート (10:00 - 22:00)


Więcej...[edytuj]