Kaszubski/Podstawy/Lekcja w trakcie tworzenia

Z Wikibooks, biblioteki wolnych podręczników.
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Język kaszubski
Flaga Kaszub

Spis treści | Lekcje: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13

Lekcja 8[edytuj]

Celem tej lekcji jest przedstawienie określania czasu w języku kaszubskim. Właściwie jedyną trudnością będzie zapamiętanie wszystkich nowych wyrazów.


  • Agnesa, rzeczë mie, co të robisz w nen piątk?
  • Dzysô ò czwiôrti jadã z memkã do starków ë mdã henë jaż do piątkòwégò wieczora.
  • A chtërna je terô gòdzëna?
  • Terô je wiertel pò drëdżi. Mùszã ju jisc dodóm.
  • Jô téż jidã doma. Za trzëdzësce piãc minutów je fejn film w telewzérnikù.

Liczebniki[edytuj]

Zanim przejdziemy do podawania daty czy godziny, konieczne jest poznanie liczebników głównych i porządkowych. Chwilowo potrzebna jest nam znajomość tylko pierwszych trzydziestu jeden:

  • 1 - jeden - pierszi - piersza
  • 2 - dwa - drëdżi - drëgô
  • 3 - trzë - trzecy - trzecô
  • 4 - sztërë - czwiôrti - czwiôrtô
  • 5 - piãc - piąti - piątô
  • 6 - szesc - szósti - szóstô
  • 7 - sétmë - sódmi - sódmô
  • 8 - òsmë - òsmi - òsmô
  • 9 - dzewiãc - dzewiąti - dzewiątô
  • 10 - dzesãc - dzesąti - dzesątô
  • 11 - jedenôsce - jedenôsti - jedenôstô
  • 12 - dwanôsce - dwanôsti - dwanôstô
  • 13 - trzënôsce - trzënôsti - trzënôstô
  • 14 - sztërnôsce - sztërnôsti - sztërnôstô
  • 15 - piãtnôsce - piãtnôsti - piãtnôstô
  • 16 - szestnôsce - szestnôsti - szestnôstô
  • 17 - sétmënôsce - sétmënôsti - sétmënôstô
  • 18 - òsmënôsce - òsmënôsti - òsmënôstô
  • 19 - dzewiãtnôsce - dzewiãtnôsti - dzewiãcnôstô
  • 20 - dwadzesca - dwadzesti - dwadzestô
  • 21 - dwadzesca jeden / jeden dwadzesca- dwadzesti pierszi / jeden dzwadzesti - dwadzestô pierszô / jeden dwadzestô
  • 22 - dwadzesca dwa / dwa dwadzesca - dwadzesti drëdżi / dwa dwadzesti - dwadzestô drëgô / dwa dwadzestô
  • 23 - dwadzesca trzë / trzë dwadzesca - dwadzesti trzecy / trzë dwadzesti - dwadzestô trzecô / trzë dwadzestô
  • 24 - dwadzesca sztërë / sztërë dwadzesca - dwadzesti czwiôrti / sztërë dwadzesti - dwadzestô czwiôrtô / sztërë dwadzestô
  • 25 - dwadzesca piãc / piãc dwadzesca - dwadzesti piąti / piãc dwadzesti - dwadzestô piątô / piãc dwadzestô
  • 26 - dwadzesca szesc / szesc dwadzesca - dwadzesti szósti / szesc dwadzesti - dwadzestô szóstô / szesc dwadzestô
  • 27 - dwadzesca sétmë / sétmë dwadzesca - dwadzesti sódmi / sétmë dwadzesti - dwadzestô sódmô / sétmë dwadzestô
  • 28 - dwadzesca òsmë / òsmë dwadzesca - dwadzesti òsmi / òsmë dwadzesti - dwadzestô òsmô / òsmë dwadzestô
  • 29 - dwadzesca dzewiãc / dzewiãc dwadzesca - dwadzesti dzewiąti / dzewiãc dwadzesti - dwadzestô dzewiątô / dzewiãc dwadzestô
  • 30 - trzëdzescë - trzëdzesti - trzëdzestô
  • 31 - trzëdzescë jeden / jeden trzëdzescë - trzëdzesti pierszi / jeden trzëdzesti - trzëdzestô pierszô / jeden trzëdzestô

Gòdzënë ë minutë (mënutë)[edytuj]

W kaszubskim czas liczymy w systemie 24 godzinnym, choć też podaje się czas używając tylko pierwszych dwunastu liczebników porządkowych i dodając "pò półniém" w przypadku godzin popołudniowych oraz "wieczór" w porze wieczornej (od 13 piersza pò półniém do 23 jedenôsta wieczór).

Csb czas.png

zmienić tabelkę, wprowadzić podział na pory dnia (przedpoludnie, popoludnie)

Uhr-0600.png
6:00
To je szóstô.
18:00
To je szóstô pò półniém.
Uhr-0705.png
7:05
To je piãc pò sétmi.
19:05
To je piãc pò dzewiãtnôsti/To je piãc pò sétme wieczór (pò pôłniém)
Uhr-0908.png
9:08
To je òsme pò dzewiãti
21:08
To je òsme pò dzwadzesti pierszi/To je òsme pò dzewiãti wieczór
Uhr-1015.png
10:15
To je wiertel dzesąti
22:15
To je wiertel dwadzesti drëdżi/To je wiertel dzesąti wieczór
Uhr-1140.png
11.40
To je dwadzesce do jedenosti
23.40
To je dwadzesce do dwadzesti trzeci/To je jedenôsta sztërdzesce wieczór
Uhr-0330.png
03:30
To je pół czwiôrti
15:30
To je pół czwiôrti pò półniém.
Uhr-0443.png
4.43
To je czwiôrtô sztërdzescë trzë
16.43
To je sétmënosce do czwiôrti pò półniém
Uhr-0745.png
7.45
To je wiertel do sétme
19.45
To je wiertel do sétme pò półniém
Uhr-1200.png
12.00
To je dwanôstô)
24.00/00:00
To je dwanôstô w nocë

Tydzień i miesiąc[edytuj]

<< gòdnik stëcznik gromicznik >>
pòniedzôłk wtórk strzoda czwiôrtk piątk sobòta niedzela
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 31
2006

Nazwy dni tygodnia w języku kaszubskim brzmią podobnie jak w polskim. Tydzień rozpoczyna się w poniedziałek, czyli pòniedzôłk, i kolejno mamy:

Ostatnim zagadnieniem związanym z czasem, który poznamy w tej lekcji są nazwy miesięcy. Pogrupujmy je pomiędzy pory roku.

Dzél/Cząd rokù

Frühling blühender Kirschenbaum.jpg Canal swains lock 20040911 121236 2.jpg Urakuen tea garden 03.jpg Paesaggio con neve nell'astigiano.jpg
zymk

strumiannik/strëmiannik
łżëkwiôt
môj

lato

czerwińc
lepińc
zélnik

jeséń

séwnik
rujan
lëstopadnik/smùtan

zëma

gòdnik
stëcznik
gromicznik

wiosna lato jesień zima

Pory dnia[edytuj]

Morning sunrise north of Lockhart, Texas.jpg || Klodt lesnaya dal v polden.jpg

Przykłady[edytuj]

Òb lato bãdã robił na rënkù we Wiôldżi Wsë - Przez lato będę pracował we Władysławowie
Ju pierszi miesąc zymkù je cepłi - Już pierwszy miesiąc wiosny jest ciepły
W smùtanie móm geburstach - W listopadzie mam urodziny
Piãtnôstégò rujana bãdã szedł do starków na roczëznã - Piętnastego października będę szedł do mojich dziadków na rocznicę
  • Pytania o czas
Chtërnô je terô gòdzëna?
  • Podawanie godziny
Terô je wiertel do drëdżi - Teraz jest za kwadrans druga
Za dzesãc minutów mdze pierszô pò pôłniém
  • Określanie daty

Lekcja 9[edytuj]

Rzeczowniki rodzaju żeńskiego i nijakiego (odmiana)


Lekcja 10[edytuj]

Czas przyszły


W planach[edytuj]

Tryb przypuszczający, zaimki osobowe, dzierżawcze, wskazujące, pytajniki...

Poprawki do istniejących lekcji[edytuj]

W lekcji drugiej rozszerzyć informacje o zaimkach, dodać odmianę zaimków, być może wprowadzić kolejną lekcję na ten temat (np. 2a)

Język kaszubski
Flaga Kaszub

Spis treści | Lekcje: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13